Nasıl hesaplanır?
Faiz = anapara × oran ÷ 100 × gün ÷ 365Örnek: 100.000 × 0,50 × 30 ÷ 365 = 4.109,59
Aylık süre: faiz = anapara × oran ÷ 100 × ay ÷ 12Örnek: 100.000 × 0,50 × 6 ÷ 12 = 25.000
Sık aranan hesaplar
| Soru | Cevap |
|---|---|
| 100.000 TL %50 faiz 32 gün | 4.383,56 TL |
| 50.000 TL %45 faiz 1 ay | 1.875,00 TL |
| 10.000 TL %12 faiz 2 yıl | 2.400,00 TL |
| 250.000 TL %40 faiz 90 gün | 24.657,53 TL |
Basit faiz formülü ve adım adım örnek
Basit faiz formülü faiz = anapara × yıllık oran × süre (yıl) şeklindedir; faiz yalnız ilk anaparaya işler ve vade boyunca biriken faiz yeniden faiz kazanmaz. 75.000 TL yıllık %42 oranla 120 gün beklerse 10.356,16 TL faiz alır, vade sonunda 85.356,16 TL olur.
Hesap üç adımda yapılır:
- Süreyi yıla çevirin: Süre = 120 ÷ 365 = 0,328767 yıl.
- Oranı ondalığa çevirin: %42, 0,42 demektir.
- Üçünü çarpın. 75.000 × 0,42 × 0,328767 = 10.356,16 TL.
Vade sonunda eline geçecek toplamı tek formülle bulmak isterseniz toplam = anapara × (1 + oran × süre) yazabilirsiniz. Kitaplarda aynı bağıntı I = P × r × t harfleriyle geçer: I faiz, P anapara, r yıllık oran, t yıl cinsinden süredir. Bu örneği 75.000 TL'nin 120 günlük basit faizi bağlantısıyla araçta açıp tutarı ya da süreyi değiştirebilirsiniz.
Formülde oranı 42 olarak bırakmak sonucu 100 kat büyütür. Aynı örnek 1.035.616 TL gibi anlamsız bir faiz verir. Araçtaki oran kutusuna yüzde işareti olmadan 42 yazarsınız, bölme işini araç yapar; elle hesapta ise 0,42 kullanılır.
Günlük, aylık ve yıllık basit faiz formülü
Günlük hesapta süre gün ÷ 365, aylık hesapta ay ÷ 12, yıllık hesapta doğrudan yıl sayısı olarak formüle girer. 100.000 TL yıllık %45 örnek oranla 30 günde 3.698,63 TL, 1 ayda 3.750,00 TL, 1 yılda 45.000,00 TL basit faiz alır.
| Süre | Faiz | Anapara + faiz |
|---|---|---|
| 1 gün | 123,29 TL | 100.123,29 TL |
| 28 gün (şubat) | 3.452,05 TL | 103.452,05 TL |
| 30 gün | 3.698,63 TL | 103.698,63 TL |
| 1 ay | 3.750,00 TL | 103.750,00 TL |
| 31 gün | 3.821,92 TL | 103.821,92 TL |
| 3 ay | 11.250,00 TL | 111.250,00 TL |
| 92 gün | 11.342,47 TL | 111.342,47 TL |
| 6 ay | 22.500,00 TL | 122.500,00 TL |
| 12 ay | 45.000,00 TL | 145.000,00 TL |
| 1 yıl | 45.000,00 TL | 145.000,00 TL |
| 365 gün | 45.000,00 TL | 145.000,00 TL |
Tablodaki "1 ay" satırı 30 ve 31 günün arasında kalıyor. Çünkü 1 ay yılın on ikide biri, yani ortalama 30,42 gündür. Bankanın ya da sözleşmenin faizi gün sayısıyla mı, ay sayısıyla mı işlettiğine bakın: 28 günlük şubatta gün esaslı faiz, "1 ay" hesabından belirgin biçimde düşüktür. 12 ay, 1 yıl ve 365 gün ise aynı sonucu verir.
Basit faizde aynı yıllık oranla günlük ya da aylık hesaplamak birini ötekinden kârlı yapmaz; fark yalnız sayılan gün sayısından doğar. Günlük faiz, faizin her gün anaparaya eklendiği bir hesapta öne geçer, bu artık bileşik hesaptır. 50.000 TL'nin aynı oranla 1 günlük brüt faizi 61,64 TL. Stopaj düşüldükten sonra elinize geçeni ve büyük tutarların getirisini 1 milyon TL'nin stopajlı aylık faiz getirisini hesaplayan bölümde görebilirsiniz.
365 gün mü, 360 gün mü? Gün tabanı faizi ne kadar değiştirir?
360 gün tabanı aynı oran ve sürede faizi 365/360 katına, yani yaklaşık %1,39 artırır. 250.000 TL yıllık %40 örnek oranla 90 günde 365 gün tabanıyla 24.657,53 TL, 360 gün tabanıyla 25.000,00 TL faiz eder.
| Süre | 365 gün tabanı | 360 gün tabanı | Fark |
|---|---|---|---|
| 30 gün | 8.219,18 TL | 8.333,33 TL | 114,15 TL |
| 90 gün | 24.657,53 TL | 25.000,00 TL | 342,47 TL |
| 180 gün | 49.315,07 TL | 50.000,00 TL | 684,93 TL |
| 365 gün | 100.000,00 TL | 101.388,89 TL | 1.388,89 TL |
Son satır bir uç durumu gösteriyor. 360 gün tabanında 365 günlük faiz 101.388,89 TL çıkar ve yıllık oranın karşılığı olan 100.000,00 TL tutarını aşar; bir yıl, 360 günlük "yıldan" 5 gün uzundur. HesapYapın'ın mevduat ve repo araçları yılı 365 gün sayar. Bazı ticari sözleşmelerde 360 gün yazılır; hangisinin geçerli olduğunu sözleşmenin faiz maddesinden öğrenin.
Gün sayısında da dikkat isteyen bir nokta var: iki uçtan yalnız biri sayılır, bu yüzden 1 Ekim'den 1 Kasım'a 31 gün faiz işler. Tarihler arasındaki günü bulurken faiz günlerini sayarken ilk günün durumunu anlatan bölüm işinize yarar.
Faiz oranı, anapara ya da süre basit faizden nasıl bulunur?
Formülde bilinmeyeni yalnız bırakmak yeter: oran = faiz ÷ (anapara × süre), anapara = faiz ÷ (oran × süre), süre = faiz ÷ (anapara × oran). Vade sonundaki toplam biliniyorsa anapara = toplam ÷ (1 + oran × süre) olur.
Faiz problemlerinde en çok bu dört soru tipi çıkar; her çözümün sonunda sonucu araçla tersinden sınayan bir kontrol var:
- Oranı bulmak. 80.000 TL 146 günde 12.000 TL faiz getirmişse yıllık oran 12.000 ÷ (80.000 × 146 ÷ 365) = %37,5 olur. Kontrol: 80.000 TL, %37,5, 146 gün → 12.000,00 TL.
- Anaparayı bulmak. Yıllık %36 oranla 9 ayda 13.500 TL faiz getiren anapara 13.500 ÷ (0,36 × 9 ÷ 12) = 50.000 TL'dir. Kontrol: 50.000 TL, %36, 9 ay → 13.500,00 TL.
- Süreyi bulmak. 120.000 TL yıllık %30 oranla 9.000 TL faiz getirmek için 9.000 ÷ (120.000 × 0,30) = 0,25 yıl, yani 91,25 gün gerekir. Tam günle sayılırsa 91. günün sonunda faiz 8.975,34 TL, 92. günün sonunda 9.073,97 TL olur; 9.000 TL 92. günde aşılır.
- Vade sonundan anaparaya dönmek. 3 ay sonra yıllık %48 oranla 110.400 TL'ye ulaşan anapara 110.400 ÷ (1 + 0,48 × 3 ÷ 12) = 98.571,43 TL'dir. Kontrol: vade sonu 110.400,00 TL.
Gün esaslı hesapta süre tam gün olarak sayıldığından küsurlu çıkan sonuç bir sonraki tam güne yuvarlanır. Üçüncü sorudaki gibi sonuç iki gün arasında kalıyorsa hedefe ulaşılan ilk tam gün cevaptır.
Kredi faizi basit faizle mi hesaplanır?
Eşit taksitli kredide her ayın faizi, o ayın başındaki kalan anaparanın bir aylık basit faizidir; taksit tutarı ise ayrı bir formülle (anüite) bulunur. 100.000 TL, aylık %3 faizli, 12 ay vadeli ihtiyaç kredisinin ödeme planında 1. ayın faizi 3.000,00 TL, 2. ayın faizi 2.799,20 TL'dir.
Aynı rakamları basit faiz aracıyla da elde edebilirsiniz. Aylık %3, yıllık %36 eder. 100.000 TL'nin yıllık %36 oranla 1 aylık basit faizi 3.000,00 TL. İlk taksitten sonra kalan anapara 93.306,52 TL; bunun 1 aylık basit faizi 2.799,20 TL, planın 2. satırıyla kuruşu kuruşuna aynı. Kredi faizinin anaparaya eklenmemesi, taksitin her ay önce o ayın faizini kapatmasından gelir. Bu kontrolü tüm plan için yapmak isterseniz kredi taksitini formülle kontrol etmeyi anlatan bölüme geçin.
Tüketici kredisinde faizin üstüne KKDF (%15) ve BSMV (%15) eklenir. Bu vergiler faiz tutarı üzerinden alınır, anaparaya işlemez. Mevduatta ise vergi faize eklenmez, stopaj olarak faizden düşülür; iki hesabın farkını aynı 100.000 TL'nin dört faiz hesabı gösteriyor.
Faize faiz işletilebilir mi?
Ödünç para sözleşmelerinde kural Türk Borçlar Kanunu'nun 388. maddesinde: "Faizin anaparaya eklenerek birlikte yeniden faiz yürütülmesi kararlaştırılamaz." (6098 sayılı Kanun). Gecikmiş bir alacağa işleyen yasal faiz de basit hesaplanır: oran değiştikçe her dönemin faizi ayrı bulunup toplanır; gecikmiş alacağa işleyen yasal faiz tutarını hesaplayan araç bunu yıllara bölerek yapar.
Nominal faiz nedir, aylık oran yıllığa nasıl çevrilir?
Nominal yıllık faiz, dönem oranının yıldaki dönem sayısıyla çarpılmasıdır: aylık %1,99 yıllık nominal %23,88, aylık %4,25 yıllık nominal %51 eder. Bu çarpım basit faiz mantığıdır; faizin her ay anaparaya eklendiği hesapta gerçekleşen yıllık oran (efektif oran) daha yüksek çıkar.
| Aylık oran | Yıllık nominal (× 12) | Yıllık efektif (aylık bileşik) | 100.000 TL'nin 1 aylık basit faizi |
|---|---|---|---|
| %1,99 | %23,88 | %26,68 | 1.990,00 TL |
| %3 | %36 | %42,58 | 3.000,00 TL |
| %4,25 | %51 | %64,78 | 4.250,00 TL |
Basit faiz aracına yıllık oran yazılır. Elinizdeki oran aylıksa 12 ile çarpıp yazın; örneğin aylık %4,25 için yıllık %51 ile 1 aylık faiz hesabı tablodaki son sütunu verir. Efektif oranı basit faiz hesabında kullanmayın: aylık %3'ü %42,58 diye yazarsanız bir aylık faiz olduğundan fazla çıkar.
Nominal ile efektif arasındaki açık, süre uzadıkça büyür. Aynı oranın yıllar içinde basit ve bileşik hesapta ne kadar ayrıldığını basit faizle bileşik faizin farkını anlatan bölümde örneklerle bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Günlük faiz nasıl hesaplanır?
Anapara yıllık oranla çarpılıp 365'e bölünür. 100.000 TL, yıllık %50 oranla günde 136,99 TL faiz getirir.
Mevduatta net faiz ne kadar olur?
Bu hesap brüt faizi verir. Bankada faizden stopaj kesilir; oranı vadeye göre değişir ve Cumhurbaşkanı kararıyla güncellenir.
360 gün tabanı ne zaman kullanılır?
Bazı kredi ve ticari sözleşmelerde yıl 360 gün kabul edilir. Aynı oranla 360 gün tabanı biraz daha yüksek faiz verir.
1 milyon TL'nin aylık faiz getirisi ne kadar?
Basit faizle anapara × yıllık oran ÷ 12 hesaplanır. Yıllık %40 brüt oranla 1.000.000 TL'nin 1 aylık faizi 33.333,33 TL'dir. Bankada stopaj kesildiği için ele geçen tutar daha düşüktür.
Kaynak ve yöntem
Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez. Formüller her içerik kontrolünde test edilir.
Bu sayfa hakkında
- Hazırlayan
- HesapYapın yayın ekibi
- Son güncelleme
- Yöntem
- Formüller resmî kaynaklarla karşılaştırılır ve otomatik testlerle denetlenir. Yöntem ve kaynaklar
- Düzeltme
- Hata bildirimleri kaynağıyla kontrol edilir, düzeltmeler değişiklik günlüğünde yayımlanır. Hata bildirin
- Öneri
- Aradığınız hesaplama sitede yok mu? Araç önerin