Yöntem ve kaynaklar
Son güncelleme:
Bu sayfada her aracın hangi formüle ve hangi kaynağa dayandığı listelenir. Kaynağı değişen bir kural (örneğin bir oran) güncellendiğinde hem araç sayfası hem de değişiklik günlüğü güncellenir.
Doğrulama yöntemi
- Kural, ilgili kanun, yönetmelik ya da kurum duyurusundan alınır; ikincil kaynaklar yalnız karşılaştırma için kullanılır.
- Hesap fonksiyonu yazılır ve resmî örneklerle, sınır değerleriyle (örneğin takdir için tam 85,00; yıllık izinde tam 5. yıl) otomatik teste bağlanır.
- Sayfadaki örnek tablolar elle yazılmaz; derleme sırasında aynı fonksiyonla hesaplanır. Böylece metin ile araç birbirini tutmazsa site derlenmez.
- Her sayfada "son güncelleme" tarihi yer alır. Sayfanın içeriği değiştiğinde ya da araç kaynağıyla yeniden karşılaştırılıp gözden geçirildiğinde bu tarih ileri alınır. Bazı araçlarda kısa cevabın altında, kullanılan resmî değerlerin hangi döneme ait olduğu ve dayanağı da yazar.
Matematik hesaplamaları
- Hesap makinesi: İşlem sırası: parantez → üs → çarpma ve bölme → toplama ve çıkarma. Kaynak: MEB, Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli): işlem önceliği
- Yüzde hesaplama: Sayının yüzdesi = sayı × oran ÷ 100. Kaynak: MEB, Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli): yüzde, oran ve orantı
- Çarpım tablosu: n × k, k = başlangıç … bitiş. Kaynak: MEB, İlkokul Matematik Dersi Öğretim Programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli): çarpma işlemi
- Asal sayı kontrolü: Bir sayı, karekökünden küçük ya da eşit hiçbir asal sayıya bölünmüyorsa asaldır. Kaynak: MEB, Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli): asal sayılar ve çarpanlara ayırma (6. ve 7. sınıf)
- Romen rakamları: Aynı harf en çok 3 kez yan yana yazılır. Kaynak: MEB, İlkokul Matematik Dersi Öğretim Programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli): Romen rakamları (3. sınıf)
- Rastgele sayı üretici: Her sayının olasılığı = 1 ÷ (en büyük − en küçük + 1). Kaynak: Web Crypto API, getRandomValues
- Bölme işlemi: Bölünen = bölen × bölüm + kalan; kalan 0'dan küçük olamaz, bölenden (negatif bölende bölenin mutlak değerinden) küçük olmalıdır. Kaynak: MEB Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, İlkokul Matematik Dersi Öğretim Programı, 3. sınıf 3. tema (MAT.3.2.3 ve MAT.3.2.4)
- Hacim hesaplama: Küp = a³; prizma = a × b × c; silindir = π × r² × h. Kaynak: Ortaöğretim matematik dersi öğretim programı (MEB); BIPM, SI Broşürü (Uluslararası Birimler Sistemi)
- EBOB EKOK hesaplama: EBOB: ortak asal çarpanların en küçük üslerinin çarpımı. Kaynak: MEB, Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli): çarpanlar ve katlar, EBOB ve EKOK (6. sınıf)
- Köklü sayı hesaplama: √(a² × b) = a√b. Kaynak: NIST DLMF §4.2: Logaritma ve kuvvet tanımları; Ortaöğretim matematik dersi öğretim programı (MEB)
- Alan hesaplama: Üçgen = taban × yükseklik ÷ 2; üç kenar biliniyorsa √(u(u − a)(u − b)(u − c)), u = yarı çevre. Kaynak: MEB, Ortaöğretim Matematik Dersi Öğretim Programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli): alan ölçme
- Standart sapma hesaplama: Örneklem: s = √(Σ(x − x̄)² ÷ (n − 1)). Kaynak: NIST/SEMATECH e-Handbook of Statistical Methods, Measures of Scale
- Pisagor hesaplama: c = √(a² + b²). Kaynak: MEB, Ortaöğretim Matematik Dersi Öğretim Programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli): dik üçgen ve Pisagor bağıntısı
- Üslü sayı hesaplama: aⁿ = a × a × … × a (n tane). Kaynak: NIST DLMF §4.2: Logaritma ve kuvvet tanımları; Ortaöğretim matematik dersi öğretim programı (MEB)
- Oran orantı hesaplama: Doğru orantı: A ÷ B = C ÷ X → X = B × C ÷ A. Kaynak: MEB, Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli): oran ve orantı (7. ve 8. sınıf)
- Kombinasyon hesaplama: C(n, r) = n! ÷ (r! × (n − r)!). Kaynak: NIST DLMF §26.3: Binom katsayıları; Ortaöğretim matematik dersi öğretim programı (MEB)
- Çevre hesaplama: Kare = 4 × a; dikdörtgen ve paralelkenar = 2 × (a + b). Kaynak: MEB, Ortaöğretim Matematik Dersi Öğretim Programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli): çevre ve alan ölçme
- Sayı okunuşu (yazıyla): Bölükler: birler, binler, milyonlar, milyarlar, trilyonlar, katrilyonlar, kentilyonlar. Kaynak: Türk Dil Kurumu, Yazım Kuralları: Sayıların yazılışı
- Faktöriyel hesaplama: n! = n × (n − 1) × … × 2 × 1. Kaynak: NIST DLMF §5.2: Faktöriyel ve gama fonksiyonu tanımı; Ortaöğretim matematik dersi öğretim programı (MEB)
- Kesir hesaplama: a/b + c/d = (a × d + c × b) ÷ (b × d), sonra sadeleştir. Kaynak: MEB, Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli): kesirler ve kesirlerle işlemler
- Logaritma hesaplama: log_b(x) = y ⇔ bʸ = x. Kaynak: NIST DLMF §4.2: Logaritma ve kuvvet tanımları; Ortaöğretim matematik dersi öğretim programı (MEB)
- Altın oran hesaplama: φ = (1 + √5) ÷ 2 = 1,6180339887…. Kaynak: Altın oranın tanımı: x² = x + 1 denkleminin pozitif kökü (φ = (1 + √5) ÷ 2); OEIS A001622, altın oranın ondalık açılımı
- Mod hesaplama: a mod n = a − n × ⌊a ÷ n⌋. Kaynak: Knuth, D. E. The Art of Computer Programming, Cilt 2, Bölüm 4.5.2 (Öklid algoritması) ve 4.6.3 (üs alma)
- Permütasyon hesaplama: P(n, r) = n! ÷ (n − r)!. Kaynak: MEB, Ortaöğretim Matematik Dersi Öğretim Programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli): sayma, faktöriyel ve sıralama
- Taban dönüşümü: Onluğa: basamak × taban^konum toplamı. Kaynak: Knuth, D. E. The Art of Computer Programming, Cilt 2, Bölüm 4.1 (konumsal sayı sistemleri)
Zaman ve takvim hesaplamaları
- Kaç gün kaldı: Kalan gün = hedef tarih − bugün. Kaynak: MEB 2026–2027 çalışma takvimi; Diyanet İşleri Başkanlığı 2027 dinî günler takvimi; 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun
- Bayram namazı saati: Bayram namazı vakti = Güneş merkezinin ufkun 5° üstüne çıktığı an. Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı, namaz vakitleri (81 il, 2027 yıllık takvim; karşılaştırma için 1 Ekim 2026'da indirildi); Diyanet İşleri Başkanlığı, 2027 Yılı Dini Günler; Diyanet İşleri Başkanlığı, 2026 Yılı Dini Günler; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Bayram" maddesi (Bayram Namazı); Diyanet İşleri Başkanlığı, İbadet Vakitlerinde Temkin; NOAA GML, General Solar Position Calculations (Güneş deklinasyonu ve zaman denklemi)
- Yaş hesaplama: Yaş = hesap tarihi − doğum tarihi (tam yıl, ay, gün). Kaynak: NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi, Calendars and their History (Gregoryen takvim ve artık yıl kuralı); 698 sayılı Takvimde Tarih Mebdeinin Tebdili Hakkında Kanun (miladi takvimin kabulü)
- Cuma namazı saati: Zeval (Türkiye saati) = 12:00 − 4 dk × boylam − zaman denklemi + 3 saat. Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı, İbadet Vakitlerinde Temkin; Diyanet İşleri Başkanlığı, Vakit Kıyaslamaları (enlem ve boylamın vakitlere etkisi); Diyanet İşleri Başkanlığı, namaz vakitleri (81 il, 2027 yıllık takvim; karşılaştırma için 1 Ekim 2026'da indirildi); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Cuma" maddesi (4. Vakit); NOAA GML, General Solar Position Calculations (Güneş deklinasyonu ve zaman denklemi)
- Gün hesaplama: Gün = bitiş − başlangıç (+1, iki uç dahilse). Kaynak: NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi, Calendars and their History (Gregoryen takvim ve artık yıl kuralı); 698 sayılı Takvimde Tarih Mebdeinin Tebdili Hakkında Kanun (miladi takvimin kabulü)
- Hicri takvim: Hicri yıl ≈ 354,37 gün; 12 ay, her ay 29 ya da 30 gün. Kaynak: Ümmü'l-Kurâ takvimi (ICU / Intl islamic-umalqura); Diyanet İşleri Başkanlığı, 2026 yılı dinî günler listesi; Diyanet İşleri Başkanlığı, 2027 yılı dinî günler listesi
- Kaç gün oldu: Geçen gün = bugün − başlangıç tarihi. Kaynak: NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi, Calendars and their History (Gregoryen takvim ve artık yıl kuralı); 698 sayılı Takvimde Tarih Mebdeinin Tebdili Hakkında Kanun (miladi takvimin kabulü)
- Tarih hesaplama: Gün: tarih + n × 1 gün; hafta: tarih + n × 7 gün. Kaynak: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, madde 92 (sürelerin hesabı); Gregoryen takvim; artık yıl kuralı
- Saat hesaplama: Toplam saniye = Σ (saat × 3600 + dakika × 60 + saniye). Kaynak: SI birimleri: 1 saat = 60 dakika = 3.600 saniye (BIPM)
- Ramazan'a kaç gün kaldı: Kalan gün = hedef gün − bugün (bugün sayılmaz, hedef gün sayılır). Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı, 2027 dinî günler listesi; Diyanet İşleri Başkanlığı, 2028 dinî günler listesi
- Ramazan'ın kaçıncı günü: Ramazan'ın günü = tarih − 1 Ramazan + 1. Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı, 2026 yılı dinî günler listesi; Diyanet İşleri Başkanlığı namaz vakitleri takvimi (hicrî tarih sütunu, 2027)
- Gün batımı saati: Öğle (UTC dakika) = 720 − 4 × boylam − zaman denklemi. Kaynak: NOAA Global Monitoring Laboratory, Solar Calculator; NOAA GML, Solar Calculator Glossary (gün doğumu ve batımı tanımları, atmosferik kırılma); Wikidata, il merkezi koordinatları (CC0); IANA Time Zone Database (saat dilimi ve yaz saati geçmişi)
- Şafak hesaplama: Tahmini terhis = sevk tarihi + hizmet süresi (ay) + hizmetten sayılmayan gün. Kaynak: 7179 sayılı Askeralma Kanunu, madde 5, 9 ve 32; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, madde 92 (sürelerin hesabı)
- Ay hesaplama: Tam ay = başlangıca eklendiğinde bitişi geçmeyen en büyük ay sayısı; artan = kalan gün. Kaynak: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, madde 92 (sürelerin hesabı)
- Saat farkı hesaplama: Süre = bitiş − başlangıç (eksi çıkarsa + 24 saat) − mola. Kaynak: Türkiye 2016 sonbaharından beri yıl boyunca UTC+3 saatini kullanır: 2016/9154 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı, Resmî Gazete 8.9.2016, sayı 29825
- İş günü hesaplama: İş günü = takvim günü − hafta sonu − hafta içi resmî tatil − yarım günler × 0,5. Kaynak: 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun; Diyanet İşleri Başkanlığı, 2026 yılı dinî günler listesi; Diyanet İşleri Başkanlığı namaz vakitleri takvimi (hicrî tarih sütunu, 2027)
- Yılın kaçıncı günü: Gün no = önceki ayların gün toplamı + ayın günü. Kaynak: NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi, Calendars and their History (Gregoryen takvim ve artık yıl kuralı); 698 sayılı Takvimde Tarih Mebdeinin Tebdili Hakkında Kanun (miladi takvimin kabulü)
- Kaza namazı hesaplama: Kaza gün = son gün − başlangıç + 1 − düşülen gün. Kaynak: Din İşleri Yüksek Kurulu, Hangi namazlar kaza edilir?; Din İşleri Yüksek Kurulu, Kadınların âdet veya lohusalık hâllerinde yapamayacakları; Din İşleri Yüksek Kurulu, Âdet görmesi gecikmiş kızlar ne zaman mükellef olur?
- Hangi gün hesaplama: Gün farkı ÷ 7 → kalan r; bugünün gününden r gün ileri (geri). Kaynak: Gregoryen takvim; artık yıl kuralı; ISO 8601 tarih ve saat biçimi
- Hafta hesaplama: Hafta no = (1 Ocak ile o haftanın perşembesi arasındaki gün ÷ 7) + 1. Kaynak: ISO 8601 tarih ve saat biçimi
- Zaman farkı hesaplama: Fark = karşı şehrin UTC farkı − ilk şehrin UTC farkı. Kaynak: IANA Time Zone Database (saat dilimi ve yaz saati geçmişi)
- Ay evresi hesaplama: Ortalama sinodik ay = 29,530589 gün; evre anları Meeus bölüm 49 düzeltmeleriyle. Kaynak: Jean Meeus, Astronomical Algorithms, 2. baskı (1998), bölüm 25, 48 ve 49; NASA GSFC, Ay evreleri tablosu 2001–2100 (Fred Espenak)
Okul ve sınav hesaplamaları
- KPSS puan hesaplama: Net = doğru − yanlış ÷ 4 (her test ayrı). Kaynak: ÖSYM, 2026 KPSS Lisans Kılavuzu (md. 3.10 değerlendirme ve KPSS puanı formülü, Tablo-2 ağırlıklar); ÖSYM, 2024 KPSS Lisans sınav sonuçlarına ilişkin sayısal bilgiler (GY ve GK net ortalaması, standart sapması; arşiv kopyası); ÖSYM, 2026 KPSS Ortaöğretim Başvuru Kılavuzu; Derlenen 2024 KPSS aday sonuçları: memurlar.net forumu, ekşi sözlük ve YouTube yorumlarındaki net ve P3 paylaşımları (16 sonuç)
- TYT net hesaplama: Net = doğru − yanlış ÷ 4. Kaynak: ÖSYM, YKS kılavuzu (yanlış cevapların doğruları götürmesi)
- Okulların açılmasına kaç gün kaldı: Kalan gün = derslerin başladığı gün − bugün. Kaynak: MEB, 2026-2027 Eğitim ve Öğretim Yılı Çalışma Takvimi duyurusu (13 Haziran 2026)
- YKS'ye kaç gün kaldı: Kalan gün = oturum günü − bugün (bugün sayılmaz, sınav günü sayılır). Kaynak: ÖSYM sınav takvimi (2026-YKS oturum tarihleri)
- OBP hesaplama: OBP = diploma notu × 5. Kaynak: ÖSYM, Yükseköğretim Kurumları Sınavı kılavuzu (OBP ve katsayılar)
- Okulların kapanmasına kaç gün kaldı: Kalan gün = ders yılının son günü − bugün. Kaynak: MEB, 2026-2027 Eğitim ve Öğretim Yılı Çalışma Takvimi duyurusu (13 Haziran 2026); 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun
- Ortalama hesaplama: Ortalama = sayıların toplamı ÷ sayı adedi. Kaynak: MEB, Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli): aritmetik ortalama ve medyan (6. ve 7. sınıf)
- Takdir teşekkür hesaplama: Ağırlıklı ortalama = Σ(not × haftalık ders saati) ÷ Σ haftalık ders saati. Kaynak: MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği, md. 160; MEB Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği, md. 53
- LGS'ye kaç gün kaldı: Kalan gün = sınav günü − bugün (bugün sayılmaz, sınav günü sayılır). Kaynak: MEB ÖDSGM, 2026 Merkezî Sınav Raporu (sınav tarihi ve oturumlar); MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü
- ALES puan hesaplama: Net = doğru − yanlış ÷ 4. Kaynak: ÖSYM, 2026-ALES Başvuru Kılavuzu (md. 3.9 değerlendirme, puan türleri ve ALES puanı formülü); Derlenen ALES aday sonuçları: ekşi sözlük ve YouTube yorumlarındaki net ve puan paylaşımları (2020–2026, 9 oturum, 49 puan)
- Vize final hesaplama: Ortalama = vize × vize ağırlığı + final × final ağırlığı. Kaynak: Üniversitelerin ön lisans ve lisans eğitim-öğretim yönetmelikleri (ağırlık ve geçme notu okula göre değişir); Örnek: Süleyman Demirel Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği, Resmî Gazete 6.3.2026
- AYT net hesaplama: Net = doğru − yanlış ÷ 4. Kaynak: ÖSYM, 2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Kılavuzu; ÖSYM, 2026-AYT temel soru kitapçığı (test ve soru dağılımı)
- Ders notu hesaplama (lise): Dönem puanı = (sınavlar + performanslar + varsa proje) ÷ not sayısı. Kaynak: MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 44, 45, 50, 51, 53, 54, 55, 56
- MSÜ puan hesaplama: Net = doğru − yanlış ÷ 4. Kaynak: ÖSYM, 2026 Millî Savunma Üniversitesi Askerî Öğrenci Aday Belirleme Sınavı Kılavuzu (bölüm 4, değerlendirme ve ağırlık tablosu); Derlenen MSÜ sonuç belgeleri: DonanımHaber forumu, 2025 MSÜ konusu (6 aday; ayrıca 2024'ten 3, 2026'dan 1 belge)
- LGS net hesaplama: Net = doğru − yanlış ÷ 3. Kaynak: MEB, Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav başvuru ve uygulama kılavuzu
- GANO / AGNO hesaplama: Ortalama = Σ(kredi × katsayı) ÷ Σ kredi. Kaynak: Marmara Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği md. 23 ve 25
- YDS puan hesaplama: YDS puanı = doğru sayısı × 1,25. Kaynak: ÖSYM, 2026-YDS/1 Kılavuzu (sınav, değerlendirme ve seviyeler)
- Diploma notu hesaplama (lise): Mezuniyet puanı = (9. + 10. + 11. + 12. sınıf YBP) ÷ 4. Kaynak: MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 55, 60, 65, 66
- Okula başlama yaşı hesaplama: Ay = (kayıt yılı − doğum yılı) × 12 + (9 − doğum ayı). Kaynak: MEB Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği (28/7/2026 değişiklikleriyle)
- DGS puan hesaplama: Net = doğru − yanlış ÷ 4. Kaynak: ÖSYM, 2026-DGS Başvuru Kılavuzu (md. 4.1 standart puan, 4.2 ÖBP, 4.3 ve Tablo-A DGS puanı); ÖSYM, 2025-DGS Başvuru Kılavuzu (aynı formül ve katsayılar); Derlenen DGS aday sonuçları: YouTube yorumlarındaki net, ÖBP ve puan paylaşımları (2025: 6 puan, 2026: 5 puan)
- 4'lük 100'lük not çevirme: Tablodaki değerler: 100'lük = 30 + (4'lük − 1) × 70 ÷ 3, iki haneden sonrası atılarak. Kaynak: YÖK, 4'lük sistemdeki notların 100'lük sistemdeki karşılıkları tablosu
- Lise sınıf geçme hesaplama: Ders başarılı: (1. dönem + 2. dönem) ÷ 2 ≥ 50 ya da 2. dönem ≥ 70. Kaynak: MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 53, 55, 56, 57, 58, 59 (8/9/2023 ve 22/2/2025 değişiklikleriyle); MEB TTKB, 9/5/2025 tarihli 05 sayılı karar: Anadolu Lisesi ve diğer lise türleri haftalık ders çizelgeleri
- Devamsızlık hesaplama: Lise: kalan özürsüz hak = en küçük(10 − özürsüz, 30 − toplam). Kaynak: MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 35–36 (22/2/2025 değişikliğiyle); MEB Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği md. 18, 31 (28/7/2026 değişikliğiyle)
- Yıl sonu başarı puanı hesaplama: Ağırlıklı puan = dersin yılsonu puanı × haftalık ders saati. Kaynak: MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 53, 54, 55, 56; Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği md. 27, 28 (ortaokul)
Maaş ve çalışma hesaplamaları
- Asgari ücret: Net asgari ücret = brüt − SGK işçi payı (%14) − işsizlik işçi payı (%1). Kaynak: Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı (karar no 2025/1, 23.12.2025), Resmî Gazete 26.12.2025 sayı 33119; ÇSGB, Asgari ücretin net hesabı ve işverene maliyeti (01.01.2026–31.12.2026); GİB, Asgari ücretin hesabı (01.01.2026–31.12.2026); 5510 sayılı Kanun md. 80, 81, 82 ve geçici md. 108 (7566 sayılı Kanunla değişik); 4857 sayılı İş Kanunu md. 39, 49 ve 63; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu md. 23/18
- Kıdem tazminatı hesaplama: Hizmet süresi = giriş gününden çıkış gününe, iki gün de dahil (yıl, ay, gün). Kaynak: 1475 sayılı İş Kanunu md. 14 (kıdem tazminatı); Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2026 Temmuz Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi (3.7.2026, sayı 4870801); Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2026 Ocak Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi (6.1.2026, sayı 4481518); 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu md. 23/18, 25/7, 61, 103; GİB, Asgari ücretin hesabı (01.01.2026–31.12.2026)
- Zam hesaplama: Zamlı maaş = maaş × (1 + oran ÷ 100). Kaynak: MEB, Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli): yüzde artış ve azalış
- Emekli maaşı hesaplama: 1 Ekim 2008 sonrası girenler: aylık = ortalama aylık kazanç × (toplam prim günü ÷ 360 × %2), oran en çok %90. Kaynak: 5510 sayılı Kanun md. 3 (güncelleme katsayısı), md. 29, md. 104, ek md. 19 ve geçici md. 2; 4447 sayılı Kanun md. 7 (506 sayılı Kanun md. 61), RG 8.9.1999 sayı 23810; 5454 sayılı Kanun md. 1 (ek ödeme), RG 15.2.2006 sayı 26081; 7590 sayılı Kanun md. 16 (en düşük aylık 23.552 TL), RG 31.7.2026 sayı 33326
- Memur maaş hesaplama: Aylık + ek gösterge + kıdem = (gösterge + ek gösterge + hizmet yılı × 20) × aylık katsayı; taban aylık = 1.000 × taban aylık katsayısı. Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu md. 43, 152, 154, 202–203 ve eki (I) sayılı Ek Gösterge Cetveli; 375 sayılı KHK md. 1/A, ek md. 4, ek md. 9 ve eki (I) sayılı cetvel, ek md. 40; Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar (2006/10344 BKK), RG 5.5.2006; 10807 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Zam ve Tazminat Kararı 2026'da da uygulanır), RG 31.12.2025; 11516 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (MEB yöneticilerine ek özel hizmet tazminatı), RG 11.7.2026; Kamu Görevlileri Hakem Kurulu 26.8.2025 tarihli ve 2025/1 sayılı Kararı, RG 27.8.2025 sayı 32999; Hazine ve Maliye Bakanlığı, Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi (6.1.2026, sayı 4481518); Hazine ve Maliye Bakanlığı, Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi (3.7.2026, sayı 4870801); 5510 sayılı Kanun md. 80, 81 ve geçici md. 4; 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu ek md. 70; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu md. 23/18 (asgari ücret istisnası) ve md. 103
- İşsizlik maaşı hesaplama: Aylık brüt ödenek = ortalama brüt kazanç × %40 (en çok 33.030 × %80 = 26.424 TL). Kaynak: 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu; 4447 sayılı Kanun md. 48, 50, 51; GİB, Asgari ücretin hesabı (01.01.2026–31.12.2026)
- Brütten nete maaş: Gelir vergisi matrahı = brüt − SGK primi (%14) − işsizlik primi (%1). Kaynak: GİB, Asgari ücretin hesabı (01.01.2026–31.12.2026); ÇSGB, Asgari ücretin net hesabı ve işverene maliyeti (2026); Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 332), RG 31.12.2025 sayı 33124 (5. mükerrer); SGK, 2026 prime esas kazanç miktarları (2026/2 sayılı Genelge); 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu md. 23/18, 25/7, 61, 103; 5510 sayılı Kanun md. 81, 82
- İhbar tazminatı hesaplama: Brüt ihbar = giydirilmiş brüt ÷ 30 × ihbar günü (14, 28, 42 ya da 56). Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu md. 17 (süreli fesih); 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu md. 23/18, 25/7, 61, 103; 5510 sayılı Kanun md. 80 (prime esas kazanca dahil olmayan ödemeler); Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 332), RG 31.12.2025 sayı 33124 (5. mükerrer)
- Netten brüte maaş: Net = brüt − %14 SGK − %1 işsizlik − (gelir vergisi − istisna) − (damga vergisi − istisna). Kaynak: GİB, Asgari ücretin hesabı (01.01.2026–31.12.2026); Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 332), RG 31.12.2025 sayı 33124 (5. mükerrer); SGK, 2026 prime esas kazanç miktarları (2026/2 sayılı Genelge); 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu md. 23/18, 25/7, 61, 103
- Emeklilik hesaplama: 8.9.1999 ve öncesi (EYT): kadın 20 / erkek 25 yıl sigortalılık + 5.000–5.975 gün (506 geçici 81). Kaynak: 5510 sayılı Kanun md. 28, geçici md. 9, geçici md. 95 (7438 sayılı Kanun); 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu geçici md. 81
- Emekli ikramiyesi hesaplama: Bir aylık tutar = (gösterge + ek gösterge + kıdem göstergesi) × aylık katsayı + 1.000 × taban aylık katsayısı. Kaynak: 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu md. 89 ve geçici md. 226; 375 sayılı KHK md. 1/A (taban ve kıdem aylığı); 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu md. 43 (aylık gösterge tablosu) ve md. 154; Hazine ve Maliye Bakanlığı, Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi (6.1.2026, sayı 4481518); Hazine ve Maliye Bakanlığı, Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi (3.7.2026, sayı 4870801); 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu md. 25/3
- Rapor parası hesaplama: Günlük kazanç = son 12 ay prime esas kazanç toplamı ÷ prim günü. Kaynak: 5510 sayılı Kanun md. 17 (7537 sayılı Kanunla değişik) ve md. 18; SGK, 2026 prime esas kazanç miktarları (2026/2 sayılı Genelge)
- Stajyer maaşı: Meslek lisesi stajyeri = net asgari ücret × %30 (20'den az personelde %15). Kaynak: 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu md. 25 ve geçici md. 12; Cumhurbaşkanı Kararı 5063 (RG 05.01.2022, sayı 31710): geçici md. 12 uygulamasının beş yıl uzatılması; MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 127 (staj süresi 40 iş günü); SGK, 2026 prime esas kazanç miktarları (2026/2 sayılı Genelge); Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı (karar no 2025/1, 23.12.2025), Resmî Gazete 26.12.2025 sayı 33119; ÇSGB, Asgari ücretin net hesabı ve işverene maliyeti (01.01.2026–31.12.2026)
- İhbar süresi hesaplama: İhbar tazminatı = günlük brüt ücret × ihbar süresi (gün). Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu md. 17 (süreli fesih), md. 27, md. 59
- Yıllık izin ücreti hesaplama: İzin ücreti = aylık brüt ÷ 30 × kullanılmayan gün. Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu md. 53, 56, 59
- Fazla mesai hesaplama: Saatlik ücret = aylık brüt ÷ 225. Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu md. 41 (fazla çalışma)
- Yıllık izin hesaplama: İşçi: 1–5 yıl 14 gün · 5–15 yıl 20 gün · 15+ yıl 26 gün. Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu md. 53–54; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu md. 102
- Memur zammı hesaplama: Enflasyon farkı = (1 + altı aylık TÜFE) ÷ (1 + önceki dönem için verilen oran) − 1; enflasyon oranı aşmazsa 0. Kaynak: Kamu Görevlileri Hakem Kurulu 26.8.2025 tarihli ve 2025/1 sayılı Kararı, RG 27.8.2025 sayı 32999; Hazine ve Maliye Bakanlığı, Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi (3.7.2026, sayı 4870801); Hazine ve Maliye Bakanlığı, Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi (6.1.2026, sayı 4481518); TÜİK Veri Portalı, Tüketici fiyat endeksi (2025=100)
- Bağ-Kur prim hesaplama: Prim = kazanç × (%21 + %2,25 + %12,5) = kazanç × %35,75. Kaynak: 5510 sayılı Kanun md. 80, 81, 82 ve geçici md. 108 (7566 sayılı Kanunla değişik); SGK, 2026 prime esas kazanç miktarları (2026/2 sayılı Genelge)
- Emekli maaşı zam hesaplama: SSK ve Bağ-Kur: yeni aylık = aylık × (1 + altı aylık TÜFE değişimi). Kaynak: 5510 sayılı Kanun md. 55 ve ek md. 19; 7590 sayılı Kanun md. 16 ve 31 (en düşük aylık 23.552 TL), RG 31.7.2026 sayı 33326; Kamu Görevlileri Hakem Kurulu 26.8.2025 tarihli ve 2025/1 sayılı Kararı, RG 27.8.2025 sayı 32999; Hazine ve Maliye Bakanlığı, Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi (3.7.2026, sayı 4870801); Hazine ve Maliye Bakanlığı, Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi (6.1.2026, sayı 4481518); TÜİK Veri Portalı, Tüketici fiyat endeksi (2025=100)
- Saatlik ücret hesaplama: Saatlik ücret = aylık ücret ÷ 225. Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu md. 49 ve md. 63
- Borçlanma hesaplama: Borç = gün × günlük kazanç × oran (doğum %32, GSS primi ödenmiş kısmi süre %39, askerlik, yurt dışı ve diğerleri %45). Kaynak: 5510 sayılı Kanun md. 41 (7566 sayılı Kanunla değişik); SGK, 2026 prime esas kazanç miktarları (2026/2 sayılı Genelge)
- Harcırah hesaplama: Gündelik toplamı = gündelik × tam gün + gündelik × 2/3 × gün + gündelik × 1/3 × gün. Kaynak: 7567 sayılı 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu, (H) cetveli, RG 31.12.2025 sayı 33124 (mük.); 6245 sayılı Harcırah Kanunu md. 33, 39, 42, 43
- Doğum izni hesaplama: İzin başlangıcı = tahmini doğum − 8 hafta (çoğulda 10 hafta). Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu md. 74 (7578 sayılı Kanunla değişik); 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu md. 104; 7578 sayılı Kanun, Resmî Gazete 1 Mayıs 2026, sayı 33240
- Ek ders ücreti hesaplama: Saat ücreti = gösterge × aylık katsayı × (1 + artırım). Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu md. 176; 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu md. 11; Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2026 Ocak Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi (6.1.2026, sayı 4481518); Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2026 Temmuz Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi (3.7.2026, sayı 4870801)
- Kısa çalışma ödeneği: Tam ay ödenek = ortalama brüt × %60 (en çok 33.030 × %150 = 49.545 TL). Kaynak: 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ek md. 2 (7495 sayılı Kanunla değişik); GİB, Asgari ücretin hesabı (01.01.2026–31.12.2026)
Para ve vergi hesaplamaları
- KDV hesaplama: KDV hariçten: KDV = tutar × oran ÷ 100; toplam = tutar + KDV. Kaynak: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu; Gelir İdaresi Başkanlığı, KDV oranları
- Zekât hesaplama: Nisap = 80,18 × gram altın fiyatı. Kaynak: Din İşleri Yüksek Kurulu, Paraların ve ticaret mallarının nisabında ölçü alınacak altının ayarı (80,18 gram); Din İşleri Yüksek Kurulu, Zekât kimlere farzdır, geçerli olmasının şartları nelerdir?
- Gelir vergisi hesaplama: Vergi = her dilime düşen tutar × o dilimin oranı, toplamı. Kaynak: Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 332), Resmî Gazete 31.12.2025, sayı 33124 (5. Mükerrer); Gelir İdaresi Başkanlığı, 2026 gelir vergisi tarifesi; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (güncel metin)
- Değer artış kazancı vergisi: Kazanç = satış − alış × (ÜFE satış önceki ay ÷ ÜFE alış önceki ay) − giderler. Kaynak: Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 332), Resmî Gazete 31.12.2025, sayı 33124 (5. Mükerrer); 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (güncel metin); GİB Hazır Beyan hızlı rehber, değer artışı kazancı (Yİ-ÜFE endeksleme)
- Tapu harcı hesaplama: Harç = en büyük(beyan bedeli, emlak vergi değeri) × %2 (alıcı ve satıcı ayrı). Kaynak: 492 sayılı Harçlar Kanunu, (4) sayılı tarife (güncel metin); Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Sık Sorulan Sorular: bağış işleminin mali yönü
- Kira vergisi hesaplama: Konut safi kira = (kira − 58.000) × 0,85 (götürü gider). Kaynak: Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 332), Resmî Gazete 31.12.2025, sayı 33124 (5. Mükerrer); 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (güncel metin); GİB Hazır Beyan, kira geliri sık sorulan sorular
- Damga vergisi hesaplama: Damga vergisi = tutar × binde oran (en fazla 29.115.961,10 TL). Kaynak: 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu, (1) sayılı tablo (güncel metin); Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 71), Resmî Gazete 31.12.2025, sayı 33124 (5. Mükerrer)
- Kira stopajı hesaplama: Stopaj = brüt kira × 0,20; net = brüt × 0,80. Kaynak: 2009/14592 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (GVK 94. madde tevkifat oranları), Resmî Gazete 3.2.2009, sayı 27130; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (güncel metin)
- Emlak vergisi hesaplama: Vergi = vergi değeri × oran (büyükşehirde × 2) × hisse. Kaynak: 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu (güncel metin); Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 89), Resmî Gazete 31.12.2025, sayı 33124 (5. Mükerrer)
- Gecikme zammı hesaplama: Tam aylar: borç × aylık oran × ay sayısı (her ay kendi başlangıcındaki oranla). Kaynak: 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun md. 51; 10556 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, RG 13.11.2025 / 33076; Gelir İdaresi Başkanlığı, gecikme zammı oranları tablosu
- Ortalama vade hesaplama: Ortalama gün = Σ(tutar × gün) ÷ Σ tutar. Kaynak: Tutar ağırlıklı ortalama vade (ticari hesap); NIST, DATAPLOT Reference Manual: Weighted Mean (ağırlıklı ortalama formülü)
- Serbest meslek makbuzu hesaplama: Stopaj = brüt × 0,20; KDV = brüt × KDV oranı. Kaynak: 2009/14592 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (GVK 94. madde tevkifat oranları), Resmî Gazete 3.2.2009, sayı 27130; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (güncel metin)
- Gümrük vergisi hesaplama: Gümrük kıymeti = ürün bedeli + kargo (kargo ayrı yazmıyorsa + 3 avro). Kaynak: 10813 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: posta ve hızlı kargoda tek ve maktu vergi (RG 07.01.2026, 33130); Ticaret Bakanlığı, Posta ve Hızlı Kargo Muafiyeti sıkça sorulan sorular (05.03.2026); Ticaret Bakanlığı, GTİP bazında gümrük vergileri sorgulama; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu md. 21 (ithalatta matrah); 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu md. 11/3 (ithalatta matrah)
- Kâr hesaplama: Kâr marjı = (satış − alış) ÷ satış × 100. Kaynak: Kâr marjı ve maliyet üzeri kâr bağıntıları (maliyet muhasebesi); SPL (Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu), Finansal Yönetim ve Mali Analiz çalışma notu: brüt kâr ve kâr marjı
- Yeniden değerleme oranı: Yeni tutar = eski tutar × (1 + oran ÷ 100). Kaynak: Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 585), RG 27.11.2025 / 33090; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu mükerrer md. 298; Motorlu Taşıtlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 58) ve 10783 sayılı CK, RG 31.12.2025 / 33124; Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98) md. 3, RG 31.12.2025 / 33124 (5. Mükerrer); Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 71) md. 3, RG 31.12.2025 / 33124 (5. Mükerrer)
- Veraset ve intikal vergisi: Matrah = pay değeri − istisna; vergi = dilimli tarife. Kaynak: Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 57), Resmî Gazete 31.12.2025, sayı 33124 (5. Mükerrer); 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu (güncel metin)
- Huzur hakkı hesaplama: Gelir vergisi = vergi(önceki + bu ödeme) − vergi(önceki), ücret tarifesi. Kaynak: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (güncel metin); Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 332), Resmî Gazete 31.12.2025, sayı 33124 (5. Mükerrer); 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu, (1) sayılı tablo (güncel metin)
- Konaklama vergisi hesaplama: Konaklama vergisi = KDV hariç bedel × oran (%1 ya da %2). Kaynak: 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu md. 34; 11263 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, RG 01.05.2026 / 33240; GİB, Konaklama Vergisi Rehberi (Haziran 2026)
- Amortisman hesaplama: Normal: yıllık amortisman = maliyet ÷ faydalı ömür. Kaynak: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu md. 313, 315, mükerrer 315, 320; VUK Genel Tebliği Sıra No 588 (2026 doğrudan gider sınırı), Resmî Gazete 31 Aralık 2025, sayı 33124 (5. Mükerrer); VUK Genel Tebliği Sıra No 333 ve sonraki tebliğler: amortisman oranları listesi (GİB)
- Kambiyo vergisi hesaplama: Kambiyo vergisi = döviz miktarı × satış kuru × 0,002. Kaynak: 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu md. 33; 3031 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, RG 30.09.2020 / 31260; 2568 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (istisnalar), RG 24.05.2020 / 31136
- Değerli konut vergisi: 17.711.000 – 26.567.000 arası: aşan kısım × binde 3. Kaynak: Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 88), değerli konut vergisi 2026, Resmî Gazete 31.12.2025, sayı 33124 (5. Mükerrer); 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu (güncel metin)
- Vergi gecikme faizi: Gecikme faizi = vergi × Σ (her tam ayın oranı); ay kesri atılır. Kaynak: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu md. 112; Gelir İdaresi Başkanlığı, gecikme zammı oranları tablosu
- Kurumlar vergisi hesaplama: Kurumlar vergisi = matrah × %25 (finansta %30); ihracat kazancı 5 puan indirimli. Kaynak: 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu md. 32 ve 32/C; 7351 sayılı Kanun md. 15 (KVK md. 32/7-8-9), RG 22.01.2022; GİB Vergi Konuları: 2026 hesap döneminde uygulanacak kurumlar vergisi oranları; 7582 sayılı Kanun md. 8 ve 14 (md. 32/8'in 2027 kazançlarından itibaren değişmesi), RG 04.06.2026
- KDV tevkifatı hesaplama: Tevkif edilen KDV = matrah × KDV oranı × tevkifat oranı. Kaynak: Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği, I/C-2.1.3 (GİB); 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu md. 9
- Binek araç gider kısıtlaması: Kira gideri = min(aylık kira, 46.000 TL); aşan kısım ve KDV'si KKEG. Kaynak: Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 332), RG 31.12.2025 / 33124 (5. Mük.); 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu md. 40 ve 68; Gelir İdaresi Başkanlığı, Binek Otomobil Gider Kısıtlaması Rehberi (2025)
- Pazaryeri komisyon hesaplama: KDV hariç satış = satış fiyatı ÷ (1 + KDV oranı). Kaynak: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu md. 28 ve 29 (oran ve indirim); 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: KDV genel oranı %20 (RG 07.07.2023)
Sağlık hesaplamaları
- Gebelik hesaplama: Tahmini doğum = son adet + 280 gün + (döngü − 28). Kaynak: ACOG, Methods for Estimating the Due Date (Committee Opinion 700)
- Kalori hesaplama: Mifflin–St Jeor BMR = 10 × kilo + 6,25 × boy − 5 × yaş + 5 (erkek) / − 161 (kadın). Kaynak: Mifflin MD, St Jeor ST ve ark. A new predictive equation for resting energy expenditure. Am J Clin Nutr, 1990
- Vücut kitle indeksi: VKİ = kilo (kg) ÷ boy² (m). Kaynak: Dünya Sağlık Örgütü, obezite ve fazla kilo bilgi notu
- İdeal kilo hesaplama: Devine, erkek: 50 + 2,3 × (boy inç − 60). Kaynak: Devine BJ. Gentamicin therapy. Drug Intell Clin Pharm, 1974 (ideal kilo formülü); Dünya Sağlık Örgütü VKİ sınıflaması
- Yumurtlama hesaplama: Yumurtlama = son adet + (döngü − 14) gün. Kaynak: Wilcox AJ ve ark. Timing of sexual intercourse in relation to ovulation. N Engl J Med, 1995; ACOG, Fertility Awareness-Based Methods of Family Planning
- Bazal metabolizma hesaplama: Mifflin–St Jeor: 10 × kg + 6,25 × cm − 5 × yaş + 5 (erkek) / − 161 (kadın). Kaynak: Mifflin MD ve ark. A new predictive equation for resting energy expenditure in healthy individuals. Am J Clin Nutr 1990;51:241-7; Roza AM, Shizgal HM. The Harris Benedict equation reevaluated. Am J Clin Nutr 1984;40:168-82
- Persentil hesaplama: z = ((ölçüm ÷ M)^L − 1) ÷ (L × S); L = 1 olan boy ve baş çevresinde z = (ölçüm ÷ M − 1) ÷ S. Kaynak: WHO Child Growth Standards: Weight-for-age (0–5 yaş L-M-S tabloları); WHO Child Growth Standards: Length/height-for-age (0–2 ve 2–5 yaş tabloları); WHO Child Growth Standards: Head circumference-for-age (0–5 yaş tabloları); WHO, Expanded tables for constructing national health cards: teknik notlar (1 ay = 30,4375 gün, 731. günde ayakta boya geçiş); WHO anthro R paketi: z skoru hesabı, uç değer düzeltmesi ve 0,7 cm boy düzeltmesi (kaynak kod)
- Aşı takvimi hesaplama: Aşı tarihi = doğum tarihi + n ay (n = 2, 4, 6, 9, 12, 18, 24, 48). Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı HSGM, Aşı Kartı 2026: Ulusal Çocukluk Dönemi Aşılama Takvimi ve erişkin dönemi aşı uygulamaları (1 Eylül 2026 güncellemesi); T.C. Sağlık Bakanlığı, Aşı Portalı: Bağışıklama programı ve aşı takvimi
- Vücut yağ oranı hesaplama: Erkek: %yağ = 495 ÷ (1,0324 − 0,19077 × log(bel − boyun) + 0,15456 × log(boy)) − 450. Kaynak: Hodgdon JA, Beckett MB. Prediction of percent body fat for U.S. Navy men and women from body circumferences and height. Naval Health Research Center, 1984; American Council on Exercise (ACE), vücut yağ yüzdesi kategorileri; Peterson DD. History of the U.S. Navy Body Composition program. Mil Med 2015;180(1):91-6
- Adet günü hesaplama: Sonraki adet = son adetin ilk günü + döngü süresi. Kaynak: Yumurtlama ve luteal faz süresi (yumurtlama hesaplama aracıyla aynı yöntem); ACOG (Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Derneği), Fertility Awareness-Based Methods of Family Planning
- Günlük su ihtiyacı: Toplam su: kadın 2,0 L, erkek 2,5 L (EFSA 2010). Kaynak: EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies. Scientific Opinion on Dietary Reference Values for water. EFSA Journal 2010;8(3):1459
- Protein ihtiyacı hesaplama: Protein (g) = kilo × 0,83. Kaynak: WHO/FAO/UNU. Protein and amino acid requirements in human nutrition. WHO Technical Report Series 935, 2007; Jäger R ve ark. International Society of Sports Nutrition Position Stand: protein and exercise. JISSN 2017;14:20
- Makro hesaplama: Protein (g) = kalori × protein% ÷ 4. Kaynak: EFSA. Dietary Reference Values for nutrients, Summary report (2017), Tablo 2; WHO/FAO/UNU. Protein and amino acid requirements in human nutrition. WHO TRS 935, 2007
- Bebek kilosu hesaplama: z = ((kilo ÷ M)^L − 1) ÷ (L × S). Kaynak: WHO Child Growth Standards: Weight-for-age (0–5 yaş tabloları, L-M-S değerleri); WHO anthro R paketi: z skoru hesabı ve 0,7 cm boy düzeltmesi (kaynak kod); WHO GHO: Underweight tanımı (yaşa göre kilo < −2 SD)
- Karbonhidrat ihtiyacı: Karbonhidrat (g) = kalori × oran ÷ 4. Kaynak: EFSA. Dietary Reference Values for nutrients, Summary report (2017), Tablo 2; EFSA NDA Panel. Scientific Opinion on Dietary Reference Values for carbohydrates and dietary fibre. EFSA Journal 2010;8(3):1462; Sağlık Bakanlığı, Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022, Tablo 7.9 ve Ek 1.4.1: yetişkinde en az 130 g/gün karbonhidrat
- Bel kalça oranı hesaplama: Bel kalça oranı = bel çevresi ÷ kalça çevresi. Kaynak: World Health Organization. Waist circumference and waist-hip ratio: report of a WHO expert consultation, Geneva, 8-11 December 2008
- Bebek boyu hesaplama: z = (boy ÷ M − 1) ÷ S. Kaynak: WHO Child Growth Standards: Length/height-for-age (0–2 ve 2–5 yaş tabloları); WHO anthro R paketi: z skoru hesabı ve 0,7 cm boy düzeltmesi (kaynak kod); WHO GHO: Stunting tanımı (yaşa göre boy < −2 SD)
- Kreatin dozu hesaplama: Yükleme = kilo × 0,3 g/gün (4 eşit doz). Kaynak: Kreider RB ve ark. ISSN position stand: safety and efficacy of creatine supplementation in exercise, sport, and medicine. JISSN 2017;14:18
- Günlük yağ ihtiyacı: Yağ (g) = kalori × oran ÷ 9. Kaynak: EFSA. Dietary Reference Values for nutrients, Summary report (2017), Tablo 2; EFSA NDA Panel. Scientific Opinion on Dietary Reference Values for fats. EFSA Journal 2010;8(3):1461
- Hedef nabız hesaplama: Maksimum nabız = 220 − yaş. Kaynak: American Heart Association, Target heart rates chart; Tanaka H, Monahan KD, Seals DR. Age-predicted maximal heart rate revisited. J Am Coll Cardiol 2001;37:153-6
Günlük hayat hesaplamaları
- İndirim hesaplama: İndirimli fiyat = fiyat × (1 − oran ÷ 100). Kaynak: MEB, Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli): yüzde artış ve azalış; Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği (indirimli satışlar), Resmî Gazete 10.1.2015
- Metrekare hesaplama: Dikdörtgen: en × boy · Kare: kenar² · Daire: π × (çap ÷ 2)² · Üçgen: taban × yükseklik ÷ 2. Kaynak: MEB, Ortaöğretim Matematik Dersi Öğretim Programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli): alan ölçme
- Ebced hesaplama: Ebced değeri = harflerin asıl ebced değerlerinin toplamı. Kaynak: Mustafa İsmet Uzun, "Ebced", TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 10 (1994); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Tarih Düşürme" maddesi
- Kelime sayacı: Okuma süresi = kelime sayısı ÷ 200 (dakika). Kaynak: Brysbaert M. How many words do we read per minute? A review and meta-analysis of reading rate. Journal of Memory and Language 2019;109:104047
- Desi hesaplama: Desi = en × boy × yükseklik ÷ 3000. Kaynak: Aras Kargo sık sorulan sorular (yurt içi 3000, yurt dışı 5000); DHL eCommerce Türkiye (eski MNG Kargo) sık sorulan sorular (yurt içi 3000, yurt dışı 5000); Yurtiçi Kargo, kargo terimleri: desi (÷ 3000); UPS 2025 Tarife Kılavuzu Türkiye, s. 9 (boyutsal ağırlık ÷ 5000); PTT, Posta ve Telgraf Ücret Tarifesi (yurt içi kargo kg/desi dilimleri, ücrete esas ağırlık ya da boyut)
- Şifre oluşturucu: Entropi (bit) = log₂(olası şifre sayısı). Kaynak: Web Crypto API, getRandomValues
- IBAN doğrulama: IBAN geçerli ⇔ (IBAN'ın ilk 4 karakteri sona alınmış sayısal hâli) mod 97 = 1. Kaynak: ISO 13616-1:2020 Financial services: International bank account number (IBAN); SWIFT IBAN Registry (ülke uzunlukları, TR: 26)
- İddaa sistem hesaplama: Kolon sayısı = C(n − banko, k − banko). Kaynak: iddaa.com Yardım: Sistem kazanç ve Bankolu Sistem; iddaa.com Yardım: Sistem nedir?
- Fitre hesaplama: Toplam fitre = kişi sayısı × 240 TL. Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu: 2026 Yılı Fitre Miktarı (13.01.2026)
- Renk kodu dönüştürme: HEX → RGB: her iki hane 16'lık tabandan onluğa. Kaynak: W3C. CSS Color Module Level 4: HSL ve sRGB dönüşümü
- MD5 hesaplama: MD5 (RFC 1321): 512 bitlik bloklar, 64 adım, 128 bit sonuç. Kaynak: RFC 1321: The MD5 Message-Digest Algorithm (test vektörleri, A.5); NIST FIPS 180-4: Secure Hash Standard (SHA-256)
- Elektrik tüketimi hesaplama: kWh = watt × saat × gün ÷ 1.000. Kaynak: Elektrik enerjisi: E (kWh) = P (kW) × t (saat), Uluslararası Birimler Sistemi (SI), BIPM SI Broşürü
- Sigara maliyeti hesaplama: Günlük maliyet = günlük adet ÷ paketteki adet × paket fiyatı. Kaynak: Birim fiyat ve süre çarpımı (aritmetik); fiyat kullanıcı girdisidir
Birim çevirme araçları
- Ağırlık çevirme: 1 lb = 0,45359237 kg; 1 lb = 16 oz (tam). Kaynak: NIST Handbook 44 (2026), Ek C: Ölçü birimleri tabloları
- İnç cm çevirme: cm = inç × 2,54 (tam tanım). Kaynak: NIST Handbook 44 (2026), Ek C: Ölçü birimleri tabloları
- Mil km çevirme: km = mil × 1,609344. Kaynak: NIST Handbook 44 (2026), Ek C: Ölçü birimleri tabloları
- Fahrenheit Celsius çevirme: °F = °C × 1,8 + 32. Kaynak: NIST Handbook 44 (2026), Ek C: Ölçü birimleri tabloları; BIPM, SI Broşürü (Uluslararası Birimler Sistemi)
- Uzunluk çevirme: 1 in = 2,54 cm; 1 ft = 12 in = 30,48 cm; 1 yd = 3 ft = 91,44 cm (tam). Kaynak: NIST Handbook 44 (2026), Ek C: Ölçü birimleri tabloları
Kredi ve finans hesaplamaları
- Kredi hesaplama: Brüt aylık oran = aylık faiz × (1 + KKDF + BSMV). Kaynak: Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği ve ekleri (RG 22.05.2015, 29363); GİB, KKDF oranları (2010/974 BKK: tüketici kredisi %15; 10094 sayılı CK: diğer TL krediler %0); 7345 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: tüketici kredilerinde BSMV %15 (RG 07.07.2023, 32241); 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu md. 29 (konut kredisi istisnası) ve md. 33; 10094 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, KKDF kesintisi (RG 18.07.2025, 32959)
- Faiz hesaplama: Mevduat ve basit faiz: faiz = anapara × yıllık oran ÷ 100 × gün ÷ 365. Kaynak: 10041 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: mevduat stopajı (RG 09.07.2025, 32951); GİB, KKDF oranları (tüketici kredisi %15; 10094 sayılı CK ile diğer TL krediler %0); 7345 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: tüketici kredilerinde BSMV %15 (RG 07.07.2023, 32241); BDDK Kurul Kararı 11152 (13.02.2025): tüketici kredisi vade sınırları
- Konut kredisi hesaplama: Azami kredi = konut değeri × BDDK oranı (konut sahibiyseniz oran %75 azalır). Kaynak: BDDK Kurul Kararı 11364 (29.01.2026): konut kredisinde kredi/değer oranı; BDDK Kurul Kararı 10656 (24.08.2023): konut sahiplerinde %75 azaltım; 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu md. 29 (konut kredisi istisnası) ve md. 33; GİB, KKDF oranları (2010/974 BKK: tüketici kredisi %15; 10094 sayılı CK: diğer TL krediler %0); 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun md. 27, 28, 37; TCMB Tebliğ 2020/7, Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ md. 10 (RG 07.03.2020)
- Altın hesaplama: Has altın (g) = ağırlık (g) × milyem ÷ 1000. Kaynak: Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü, Cumhuriyet Altını Üretimi (ağırlık, çap, milyem); Darphane, Sorularla Cumhuriyet Altını (30.07.2026); Darphane, Küçük Sözlük (ayar ve milyem); TCMB EVDS, Altın Piyasası (BİST) veri grubu; Borsa İstanbul, BIST Altına Dayalı Endeksler Kural Seti (995/1000 standart külçe tanımı)
- Mevduat faizi hesaplama: Brüt faiz = anapara × yıllık oran ÷ 100 × gün ÷ 365. Kaynak: 10041 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, Resmî Gazete 9 Temmuz 2025, sayı 32951; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (geçici 67, 75, 86, 94. maddeler)
- İhtiyaç kredisi hesaplama: Brüt oran = aylık faiz × 1,30 (KKDF %15 + BSMV %15). Kaynak: BDDK Kurul Kararı 11152 (13.02.2025): tüketici kredisi vade sınırları; Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik md. 12; GİB, KKDF oranları (2010/974 BKK: tüketici kredisi %15; 10094 sayılı CK: diğer TL krediler %0); 7345 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: tüketici kredilerinde BSMV %15 (RG 07.07.2023, 32241); Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği ve ekleri (RG 22.05.2015, 29363); TCMB Tebliğ 2020/7, Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ md. 10 (RG 07.03.2020)
- Evlilik kredisi hesaplama: Kredi tutarı: iki eş de 18-25 yaş → 250.000 TL; en az biri 26-29 yaş → 200.000 TL. Kaynak: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Aile ve Gençlik Fonu Eylül 2026 açıklaması (tutar, vade, çocuk hibesi); Aile ve Gençlik Fonu duyurusu (09.09.2025): Ocak 2026'dan itibaren 250.000 / 200.000 TL; Aile ve Gençlik Fonu, Başvuru Koşulları
- Taşıt kredisi hesaplama: Azami kredi = fatura değeri × BDDK oranı. Kaynak: BDDK Kurul Kararı 10099 (21.02.2022): taşıt kredisi sınırları; BDDK Kurul Kararı 11158 (06.03.2025): yerli elektrikli taşıt kredisi sınırları; Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik md. 12; GİB, KKDF oranları (2010/974 BKK: tüketici kredisi %15; 10094 sayılı CK: diğer TL krediler %0); 7345 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: tüketici kredilerinde BSMV %15 (RG 07.07.2023, 32241)
- Döviz çevirici: Dövizden TL'ye: TL = tutar × kur ÷ yayım birimi. Kaynak: TCMB, Gösterge Niteliğindeki Merkez Bankası Kurları; TCMB kur bülteni (XML, günlük)
- İskonto hesaplama: Dış iskonto = N × r × g ÷ 365. Kaynak: SPL (Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu), Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri çalışma notu: iskonto (iç ve dış iskonto)
- Esnek hesap (KMH) faizi: Faiz = kullanılan tutar × aylık faiz × gün ÷ 30. Kaynak: TCMB, Kredi Kartı İşlemlerinde Uygulanacak Azami Faiz Oranları (nakit çekim oranları kredili mevduat hesapları için de geçerli); GİB, KKDF oranları (2010/974 BKK: tüketici kredisi %15); 7345 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: tüketici kredilerinde BSMV %15 (RG 07.07.2023, 32241); 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, md. 4/7 (bileşik faiz yasağı); 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, md. 388/3
- Enflasyon hesaplama: Enflasyon = TÜFE(bitiş) ÷ TÜFE(başlangıç) − 1. Kaynak: TÜİK Veri Portalı, Tüketici fiyat endeksi ve değişim oranları (2025=100)
- Kâr payı hesaplama: Brüt kâr payı = anapara × yıllık kâr payı oranı ÷ 100 × gün ÷ 365. Kaynak: 5411 sayılı Bankacılık Kanunu md. 3 (katılma hesabı ve katılım fonu tanımı), md. 63 (sigorta), md. 144; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu md. 75/2-12 ve geçici md. 67/4 (kâr payında tevkifat); 10041 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: vadeli hesaplara ödenen faiz ve kâr paylarında tevkifat (RG 09.07.2025, 32951); Türkiye Katılım Bankaları Birliği, sıkça sorulan sorular (kâr payının belirlenmesi, hesap değeri); TKBB Katılım Finansı Standartları No: 5, Mudârebe Standardı (29.09.2023), md. 2.4; Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu: katılım fonlarında sigorta kapsamı
- Bileşik faiz hesaplama: A = P × (1 + r ÷ n)^(n × t). Kaynak: SPL (Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu), Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri çalışma notu: bileşik ve efektif faiz
- Ticari kredi hesaplama: Brüt oran = aylık faiz × 1,05 (BSMV %5, KKDF %0). Kaynak: 10094 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, KKDF kesintisi (RG 18.07.2025, 32959); GİB, KKDF oranları (2010/974 BKK: tüketici kredisi %15; 10094 sayılı CK: diğer TL krediler %0); 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu md. 29 (konut kredisi istisnası) ve md. 33; TCMB Tebliğ 2020/4, Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretler (31.01.2026 güncel metin)
- Kira artış oranı hesaplama: Yeni kira = kira × (1 + TÜFE 12 aylık ortalama değişim ÷ 100). Kaynak: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, md. 344 ve geçici 1-2. maddeler; TÜİK Veri Portalı, Tüketici fiyat endeksi ve değişim oranları (2025=100)
- Kredi kartı asgari ödeme hesaplama: Limit ≤ 50.000 TL: asgari = dönem borcu × %20. Kaynak: BDDK Kurul Kararı 10970 (26.09.2024): kredi kartı asgari ödeme oranları; 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu md. 26; Banka Kartları ve Kredi Kartları Hakkında Yönetmelik md. 22; TCMB, Kredi Kartı İşlemlerinde Uygulanacak Azami Faiz Oranları (Tebliğ 2020/16)
- Kredi kartı gecikme faizi hesaplama: Asgarinin altında ödeme: (asgari − ödenen) × gecikme faizi + (borç − asgari) × akdi faiz. Kaynak: TCMB, Kredi Kartı İşlemlerinde Uygulanacak Azami Faiz Oranları (Tebliğ 2020/16); 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu md. 26; BDDK Kurul Kararı 10970 (26.09.2024): kredi kartı asgari ödeme oranları; GİB, KKDF oranları (2010/974 BKK: tüketici kredisi %15; 10094 sayılı CK: diğer TL krediler %0); 7345 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: tüketici kredilerinde BSMV %15 (RG 07.07.2023, 32241)
- Parasal değer hesaplama: Karşılık = tutar × TÜFE(hedef ay) ÷ TÜFE(kaynak ay). Kaynak: TÜİK Veri Portalı, Tüketici fiyat endeksi ve değişim oranları (2025=100)
- Nakit avans hesaplama: Faiz = tutar × aylık oran × gün ÷ 30. Kaynak: TCMB, Kredi Kartı İşlemlerinde Uygulanacak Azami Faiz Oranları (Tebliğ 2020/16); BDDK Kurul Kararı 8198 (11.01.2019): kredi kartında taksit en fazla 12 ay; 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu md. 26; GİB, KKDF oranları (2010/974 BKK: tüketici kredisi %15; 10094 sayılı CK: diğer TL krediler %0); 7345 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: tüketici kredilerinde BSMV %15 (RG 07.07.2023, 32241)
- Kredi yapılandırma hesaplama: Toplam fark = mevcut planın kalan toplamı − (yeni plan toplamı + masraf). Kaynak: BDDK Kurul Kararı 11366 (29.01.2026): kart borcu ve ihtiyaç kredisi yapılandırması; BDDK Kurul Kararı 11152 (13.02.2025): tüketici kredisi vade sınırları; Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği ve ekleri (RG 22.05.2015, 29363); GİB, KKDF oranları (2010/974 BKK: tüketici kredisi %15; 10094 sayılı CK: diğer TL krediler %0); 7345 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: tüketici kredilerinde BSMV %15 (RG 07.07.2023, 32241)
- Birikim hesaplama: Her ay: bakiye = bakiye × (1 + aylık oran) + aylık ödeme. Kaynak: SPL (Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu), Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri çalışma notu: anüite (düzenli ödemeli bileşik faiz)
- Kredi kartı taksitlendirme hesaplama: Brüt oran = aylık faiz × 1,30. Kaynak: BDDK Kurul Kararı 8198 (11.01.2019): kredi kartında taksit en fazla 12 ay; BDDK Kurul Kararı 11366 (29.01.2026): kart borcu ve ihtiyaç kredisi yapılandırması; TCMB, Kredi Kartı İşlemlerinde Uygulanacak Azami Faiz Oranları (Tebliğ 2020/16); GİB, KKDF oranları (2010/974 BKK: tüketici kredisi %15; 10094 sayılı CK: diğer TL krediler %0); 7345 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: tüketici kredilerinde BSMV %15 (RG 07.07.2023, 32241); Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği ve ekleri (RG 22.05.2015, 29363)
- Temettü hesaplama: Net = brüt × (1 − 0,15). Kaynak: 9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, Resmî Gazete 22 Aralık 2024, sayı 32760; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (geçici 67, 75, 86, 94. maddeler)
- Kredi erken kapatma hesaplama: Taksit gününde: vadesi gelen taksit + kalan anapara. Kaynak: Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği ve ekleri (RG 22.05.2015, 29363); 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun md. 27, 28, 37; TCMB Tebliğ 2020/7, Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ md. 10 (RG 07.03.2020); TCMB Tebliğ 2020/4, Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretler (31.01.2026 güncel metin)
- Eurobond hesaplama: Fiyat = Σ (kupon ÷ m) ÷ (1 + i)ᵏ + 100 ÷ (1 + i)ⁿ; yıllık getiri = i × m. Kaynak: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (geçici 67, 75, 86, 94. maddeler); Seri No 332 Gelir Vergisi Genel Tebliği, Resmî Gazete 31 Aralık 2025, sayı 33124 (5. Mükerrer)
- Geçmiş döviz kurları: 1 birim döviz = TCMB kuru ÷ yayım birimi. Kaynak: TCMB, Gösterge Niteliğindeki Merkez Bankası Kurları; TCMB kur arşivi (günlük XML)
- Tasarruf finansman hesaplama: Aylık taksit = (sözleşme tutarı − peşinat) ÷ taksit sayısı. Kaynak: 6361 sayılı Kanun md. 3 ve 39/A-39/B (tasarruf finansman sözleşmesi, cayma ve fesih); Tasarruf Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik md. 17, 21 (RG 30.05.2025 değişiklikleriyle); BDDK Kurul Kararı 11537 (30.07.2026): tasarruf finansman sözleşme sınırları, 01.10.2026'dan itibaren
- Ticari araç kredisi hesaplama: Ticari kredide brüt oran = aylık faiz × 1,05 (KKDF %0, BSMV %5). Kaynak: GİB yazısı 10.08.2015, E.77004: otomobil kredilerinde KKDF (işletme aktifine kayıt şartı); Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik md. 12 (sınırlar yalnız tüketici kredilerinde); BDDK Kurul Kararı 10099 (21.02.2022): taşıt kredisi vade ve kredi/değer sınırları; 10094 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: KKDF kesintisi (RG 18.07.2025, 32959); 7345 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: tüketici kredilerinde BSMV %15 (RG 07.07.2023, 32241)
- Ortalama maliyet hesaplama: Ortalama maliyet = Σ(adet × fiyat) ÷ Σ adet. Kaynak: Ağırlıklı aritmetik ortalama (istatistik); NIST, DATAPLOT Reference Manual: Weighted Mean (ağırlıklı ortalama formülü)
- İşyeri kredisi hesaplama: İşletmeye kayıtlı: brüt oran = aylık faiz × 1,05; yatırım amaçlı: × 1,30. Kaynak: GİB özelgesi 30.10.2008, B.07.1.GİB.0.02.68./6802-2: ticari araç, dükkân ve iş yeri kredilerinde KKDF; Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik md. 12 (sınırlar yalnız tüketici kredilerinde); 10094 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: KKDF kesintisi (RG 18.07.2025, 32959); GİB, KKDF oranları (tüketici kredisi %15; 10094 sayılı CK ile diğer TL krediler %0); 7345 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: tüketici kredilerinde BSMV %15 (RG 07.07.2023, 32241)
- Kredi gecikme faizi hesaplama: Gecikme faizi oranı ≤ akdi faiz × 1,3. Kaynak: Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği ve ekleri (RG 22.05.2015, 29363); 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun md. 27, 28, 37; GİB, KKDF oranları (2010/974 BKK: tüketici kredisi %15; 10094 sayılı CK: diğer TL krediler %0); 7345 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: tüketici kredilerinde BSMV %15 (RG 07.07.2023, 32241)
- Repo hesaplama: Brüt = anapara × oran ÷ 100 × gün ÷ 365. Kaynak: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (geçici 67, 75, 86, 94. maddeler)
- Tahvil hesaplama: Bono fiyatı = N ÷ (1 + y)^(g ÷ 365). Kaynak: SPL (Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu), Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri çalışma notu: iskontolu menkul kıymet ve kuponlu tahvil fiyatlama
- Basit faiz hesaplama: Faiz = anapara × oran ÷ 100 × gün ÷ 365. Kaynak: SPL (Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu), Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri çalışma notu: basit faiz
- Kredi karşılaştırma: Taksit = tutar × i ÷ (1 − (1 + i)^−n), i = aylık faiz × (1 + KKDF + BSMV). Kaynak: Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği md. 14 ve Ek-1 (efektif yıllık faiz oranı); TCMB Tebliğ 2020/7, Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ md. 10 (RG 07.03.2020); BDDK Kurul Kararı 11152 (13.02.2025): tüketici kredisi vade sınırları; GİB, KKDF oranları (2010/974 BKK: tüketici kredisi %15); 7345 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: tüketici kredilerinde BSMV %15 (RG 07.07.2023, 32241)
- Net bugünkü değer (NBD): NBD = −Yatırım + Σ CFₜ ÷ (1 + r)ᵗ. Kaynak: SPL (Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu), Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri çalışma notu: bugünkü değer ve net bugünkü değer
- Kredi dosya masrafı hesaplama: Tüketici ve konut: azami tahsis ücreti = anapara × 5 ÷ 1000. Kaynak: TCMB Tebliğ 2020/7, Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ md. 10 (RG 07.03.2020); TCMB Tebliğ 2020/4, Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretler (31.01.2026 güncel metin); 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun md. 27, 28, 37
- Bileşik büyüme oranı (CAGR): CAGR = (Bitiş ÷ Başlangıç)^(1 ÷ n) − 1. Kaynak: SPL (Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu), Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri çalışma notu: büyüme oranı (geometrik ortalama)
- Reel getiri hesaplama: Reel = (1 + n) ÷ (1 + e) − 1. Kaynak: Fisher, I. (1930). The Theory of Interest. Macmillan; TÜİK Veri Portalı, Tüketici fiyat endeksi ve değişim oranları (2025=100)
- Yıllık maliyet oranı hesaplama: Kredi tutarı = peşin ücretler + Σ taksit × (1 + X)^(−ay ÷ 12). Kaynak: Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği ve ekleri (RG 22.05.2015, 29363); GİB, KKDF oranları (2010/974 BKK: tüketici kredisi %15; 10094 sayılı CK: diğer TL krediler %0); 7345 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: tüketici kredilerinde BSMV %15 (RG 07.07.2023, 32241)
- Ne kadar kredi alabilirim: Taksit bütçesi = net gelir × oran − mevcut taksitler. Kaynak: BDDK Kurul Kararı 11152 (13.02.2025): tüketici kredisi vade sınırları; Banka Kartları ve Kredi Kartları Hakkında Yönetmelik md. 22; GİB, KKDF oranları (2010/974 BKK: tüketici kredisi %15; 10094 sayılı CK: diğer TL krediler %0); 7345 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: tüketici kredilerinde BSMV %15 (RG 07.07.2023, 32241)
- İç verim oranı (İVO / IRR): 0 = −Yatırım + Σ CFₜ ÷ (1 + İVO)ᵗ. Kaynak: SPL (Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu), Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri çalışma notu: iç verim oranı; sayısal çözüm için ikiye bölme yöntemi
- Vadeli işlem fiyatı hesaplama: F = S × (1 + r × g ÷ 365) − D × (1 + r × (g − g_d) ÷ 365). Kaynak: Borsa İstanbul, VİOP vadeli işlem hesap makinesi: taşıma maliyetiyle teorik fiyat
Hukuk ve emlak hesaplamaları
- Vekâlet ücreti hesaplama: Nispi ücret: ilk 600.000 TL %16, sonraki 600.000 TL %15, sonraki 1.200.000 TL %14, sonraki 1.200.000 TL %13, sonraki 1.800.000 TL %11, sonraki 2.400.000 TL %8, sonraki 3.000.000 TL %5, sonraki 3.600.000 TL %3, sonraki 4.200.000 TL %2, 18.600.000 TL üstü %1. Kaynak: Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, Resmî Gazete 4.11.2025, sayı 33067; Türkiye Barolar Birliği, tarifenin güncel metni
- Yasal faiz hesaplama: Faiz = anapara × oran × gün ÷ 365, her oran dönemi için ayrı. Kaynak: 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun (7589 sayılı Kanunla değişik md. 1); 7589 sayılı Kanun, Resmî Gazete 31.7.2026, sayı 33326; TCMB, reeskont ve avans faiz oranları; Cumhurbaşkanı Kararı 8485, Resmî Gazete 21.5.2024, sayı 32552
- Arabuluculuk ücreti hesaplama: Anlaşmada: ilk 600.000 TL %6, sonraki 960.000 TL %5, sonraki 1.560.000 TL %4, sonraki 3.120.000 TL %3, sonraki 9.360.000 TL %2, sonraki 12.480.000 TL %1,5, sonraki 24.960.000 TL %1, 53.040.000 TL üstü %0,5. Kaynak: 2026 Yılı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi, Resmî Gazete 26.12.2025, sayı 33119; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu
- Islah harcı hesaplama: Islah harcı = artan miktar × 68,31 ÷ 1000 ÷ 4. Kaynak: 492 sayılı Harçlar Kanunu md. 28/a, 30 ve (1) sayılı tarife A-III; Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98), RG 31.12.2025, sayı 33124 (5. Mükerrer)
- Arsa payı hesaplama: Arsa payı = bölüm değeri ÷ toplam değer × payda. Kaynak: 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu md. 2, 3, 20
- Hukuki süre hesaplama: Gün: son gün = tebliğ tarihi + gün sayısı (tebliğ günü sayılmaz). Kaynak: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 92, 93, 102-104; 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun
- DASK hesaplama: Sigorta bedeli = brüt m² × aylık m² bedeli (azami teminatı aşamaz). Kaynak: Zorunlu Deprem Sigortası Tarife ve Talimatı (DASK, güncel metin ve aylık bedeller); Zorunlu Deprem Sigortası Tarife ve Talimat Tebliğinde değişiklik, Resmî Gazete 31.12.2025, sayı 33124 (5. Mükerrer)
- İnşaat alanı hesaplama: Emsale esas alan = parsel × KAKS; taban alanı = parsel × TAKS. Kaynak: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md. 4, 5, 21, 22 (RG 3.7.2017, sayı 30113, değişiklikleriyle)
- İcra masrafı hesaplama: Açılış harcı = 732 TL başvurma + alacak × 5 ÷ 1000 (yalnız ilamsız) + 104 TL vekâletname sureti (avukatla). Kaynak: Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98), Resmî Gazete 31.12.2025, sayı 33124 (5. Mükerrer); 492 sayılı Harçlar Kanunu; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu
- E-tebligat tebliğ tarihi: Tebliğ tarihi = adrese ulaşma tarihi + 5 gün (o günün sonu). Kaynak: 7201 sayılı Tebligat Kanunu md. 7/a; Elektronik Tebligat Yönetmeliği, Resmî Gazete 6.12.2018, sayı 30617; 6100 sayılı HMK md. 92-93
- Aidat gecikme tazminatı: Gecikme tazminatı = aidat × 5 ÷ 100 × gecikilen gün ÷ 30. Kaynak: 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu md. 20
Sınav puanı hesaplamaları
- LGS puan hesaplama: Test neti = doğru − yanlış ÷ 3. Kaynak: MEB ÖDSGM, 2026 LGS Kapsamında Merkezî Sınav Raporu (10.07.2026); MEB, Ortaöğretime Geçiş Kılavuzu
- YKS puan hesaplama: Net = doğru − yanlış ÷ 4; puan = sabit + Σ (1 netin değeri × net), sonuç 100 ile 500 arasında. Kaynak: ÖSYM, 2026-YKS Kılavuzu, md. 3.10.1 (s. 29–30), md. 4.1–4.2 (s. 32–33), Tablo 1C ve 1D (s. 47), Tablo 1E (s. 48); ÖSYM, 2026-YKS Sayısal Bilgiler: test ortalama ve standart sapmaları (s. 3), sınav ve yerleştirme puanlarının yığınsal dağılımı (s. 12–13); ÖSYM, 2025-YKS Sayısal Bilgiler (aynı tablolar, 2025); ÖSYM, 2024-YKS Sayısal Bilgiler (yöntemin denenmesi için); YÖK Atlas, Net Sihirbazı: 2024 ve 2025'te programlara en düşük puanla yerleşen adayların netleri, OBP'si ve puanı
- YKS sıralama hesaplama: Sıra ≈ alt eşikteki aday − (alt eşikteki aday − üst eşikteki aday) × (puan − alt eşik) ÷ 20. Kaynak: ÖSYM, 2026-YKS Sayısal Bilgiler: test ortalama ve standart sapmaları (s. 3), sınav ve yerleştirme puanlarının yığınsal dağılımı (s. 12–13); ÖSYM, 2025-YKS Sayısal Bilgiler (aynı tablolar, 2025); ÖSYM, 2026-YKS Kılavuzu, md. 3.10.1 (s. 29–30), md. 4.1–4.2 (s. 32–33), Tablo 1C ve 1D (s. 47), Tablo 1E (s. 48)
- TYT puan hesaplama: Net = doğru − yanlış ÷ 4; standart puan = 50 + 10 × (net − ortalama) ÷ standart sapma. Kaynak: ÖSYM, 2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Kılavuzu, md. 3.10.1, 4.1, 4.2 ve Tablo 1C, 1D; ÖSYM, 2026-YKS Sayısal Bilgiler (test ortalamaları, standart sapmalar, puan dağılımı)
- YKS tercih robotu: Başarı sırası: ÖSYM 2026 yerleştirme puanı yığınsal dağılımında, 20 puanlık eşikler arasında doğrusal ara değer. Kaynak: ÖSYM, 2026-YKS Sayısal Bilgiler: yerleştirme puanlarının yığınsal dağılımı (s. 13); ÖSYM, 2026-YKS yerleştirme sonuçları: en küçük ve en büyük puanlar (Tablo-3 önlisans, Tablo-4 lisans); ÖSYM, 2025-YKS yerleştirme sonuçları: en küçük ve en büyük puanlar (eşiklerin dayanağı olan yıllar arası karşılaştırma); ÖSYM, 2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu (tercih kılavuzu); ÖSYM, 2026-YKS Kılavuzu, md. 3.10.1 ve 4.1–4.2 (puan ve OBP hesabı)
- Bursluluk net hesaplama: Test neti (ham puan) = doğru − yanlış ÷ 3. Kaynak: MEB ÖDSGM, İOKBS Başvuru ve Uygulama Kılavuzu 2026: md. 1.1.d (gelir sınırı), md. 1.2 (kontenjan dağılımı), Tablo-2/3/4 (testler), md. 9.b (80 soru), md. 11 ve Tablo-6 (puan hesaplama); MEB ÖDSGM, 26 Nisan 2026 tarihinde yapılan İOKBS sonuçları açıklandı (31 Mayıs 2026)
- DGS tercih robotu: d = DGS puanınız − programın 2026 tabanı (ÖSYM en küçük puan). Kaynak: ÖSYM, 2026-DGS yerleştirme sonuçları: en küçük ve en büyük puanlar; ÖSYM, 2025-DGS yerleştirme sonuçları: en küçük ve en büyük puanlar (eşiklerin dayanağı olan yıllar arası karşılaştırma); ÖSYM, 2026-DGS tercih bilgileri ve tablolar
- AGS net hesaplama: Net = doğru − yanlış ÷ 4 (her alt test ayrı). Kaynak: ÖSYM, 2026-MEB-AGS Başvuru Kılavuzu, md. 1.4, md. 3.1 (s. 15–16) ve md. 3.10 b–c (s. 21–23: net, standart puan, ağırlık tabloları, puan formülü); ÖSYM, 2026-MEB-AGS Sınav Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler (26 Ağustos 2026), s. 2–4; ÖSYM, 2025-MEB-AGS Sınav Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler (alt test soru sayılarının 2025 dağılımı)
- Özel güvenlik puan hesaplama: Silahsız: puan = genel sorulardaki doğru sayısı; başarı için en az 60. Kaynak: Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik, md. 37 ve 39 (RG 4/7/2025-32946 ve 17/7/2025-32958 değişiklikleriyle); Resmî Gazete, 4 Temmuz 2025, sayı 32946: yönetmelik değişikliği (md. 4 ve 5); EGM Özel Güvenlik Denetleme Başkanlığı, 123. Temel Eğitim ve 99. Yenileme Eğitimi Sınav Kılavuzu, md. 2.3–2.5; EGM Özel Güvenlik Denetleme Başkanlığı, Sınav Sıkça Sorulan Sorular (soru 3); EGM Özel Güvenlik Denetleme Başkanlığı, 2026 Yılı Sınav Takvimi
- YDUS puan hesaplama: Net = doğru − yanlış ÷ 4; YDUS puanı = net ÷ 60 × 100. Kaynak: ÖSYM, 2026-YDUS Başvuru Kılavuzu, md. 1.3 (soru sayısı ve sınav türü), md. 1.6 (%5 kesinti), md. 4.2, 4.5 ve 4.7 (puanlama, 45 barajı, iptal edilen sorular); ÖSYM, 2026-YDUS Sınav Sonuçları Açıklandı (4 Haziran 2026): Acil Tıp testinde 55. soru iptal, Anesteziyoloji testinde 7. sorunun cevabı değişti; ÖSYM, 2026-YDUS Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin En Küçük ve En Büyük Puanlar (hesap bu belgedeki 1.472 puanla denetlendi)
- PMYO puan hesaplama: PMYO puanı = fiziki × 0,25 + mülakat × 0,50 + YKS × 0,25. Kaynak: Polis Meslek Yüksekokulları Giriş Yönetmeliği md. 8, 12, 15
- POMEM puan hesaplama: POMEM puanı = KPSS × 0,25 + fiziki × 0,25 + mülakat × 0,50. Kaynak: Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği md. 8, 14, 15, 16
- Ehliyet sınavı puan hesaplama: Puan = doğru sayısı ÷ soru sayısı × 100. Kaynak: MEB Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği md. 15, 28; MEB, Motorlu Taşıt Sürücü Kursiyerleri e-Sınav Uygulama Kılavuzu 2026
Seyahat ve araç hesaplamaları
- MTV hesaplama: Yaş = 2026 − model yılı + 1 (araç model yılında 1 yaşında sayılır). Kaynak: Motorlu Taşıtlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 58), RG 31.12.2025 / 33124 (5. Mükerrer); 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu
- Araç muayene ücreti: Gecikme bedeli = muayene ücreti × %5 × gecikilen ay (ay kesri tam ay). Kaynak: TÜVTÜRK, 2026 araç muayene fiyat listesi; TÜVTÜRK, egzoz gazı emisyon ölçümü; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu md. 35; Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik
- Kasko değeri sorgulama: Kasko değeri = TSB listesinde marka kodu ve tip kodu satırının, model yılı sütunundaki tutar. Kaynak: Türkiye Sigorta Birliği, Kasko Değer Listesi (sorgu ve aylık arşiv, Ekim 2026); Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik md. 12/2 (ikinci el binek araçta taşıtın değeri kasko değeri); TSB Kasko Değer Listesi Excel dosyası, Ekim 2026 (202610R2.xlsx)
- Taksi ücreti hesaplama: Ücret = açılış + km × km ücreti + bekleme dakikası × dakika ücreti. Kaynak: İBB Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü, Taksi Taşımacılığı Ücret Tarifesi (İBB Meclisi 17.07.2026, 813 sayılı karar); İBB Taksi Taşımacılığı Yönergesi; İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi, 17.04.2026 tarih ve 04.524 sayılı karar (taksi tarifeleri; 1 Mayıs 2026'dan itibaren); Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi, 15.09.2026 tarih ve 1023 sayılı karar (bilet ücret tarifelerinin belirlenmesi); Bursa Saati, 06.10.2026: Bursa Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası'nın yeni taksimetre tarifesi (11.10.2026'dan itibaren); Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisi, 14.05.2026 tarih ve 2026/249 sayılı karar (ticari taksi ücret tarifesi); Adana Büyükşehir Belediye Meclisi, 14.08.2026 tarih ve 225 sayılı karar (Ağustos 2026 meclis kararları); Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisi, 17.09.2026 kararı (Plan ve Bütçe ile Ulaşım Ortak Komisyonu raporu; 01.10.2026'dan itibaren); Sakarya Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Portalı, ticari taksi ücret tarifesi (Meclis 13.04.2026, 4/216 sayılı karar); Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisi, 08.07.2026 tarih ve 904 sayılı karar, Ek-1 (taksimetre ücret tarifesi; 01.08.2026'dan itibaren); taksimetrem.com.tr il taksi tarifeleri (resmî kurum değil; yalnız Ağrı, Iğdır, Karabük için, veri tarihi 1 Ocak 2026)
- Yakıt tüketimi hesaplama: Tüketim (L/100 km) = litre ÷ km × 100. Kaynak: Yakıt tüketimi ölçüm yöntemi (tam depo yöntemi); Avrupa Komisyonu (AB) 2017/1151 sayılı Tüzük: hafif taşıtlarda resmî yakıt tüketimi ölçümü (WLTP)
- Kıble yönü hesaplama: Kıble açısı = atan2(sin Δλ · cos φₖ, cos φ · sin φₖ − sin φ · cos φₖ · cos Δλ). Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kıble Yönü haritası; Diyanet İşleri Başkanlığı, namaz vakitleri (il bazında kıble zamanı); NOAA Global Monitoring Laboratory, Solar Calculator; Wikidata, il merkezi koordinatları (CC0)
- Mesafe hesaplama: Vincenty ters çözümü: a = 6.378.137 m, f = 1/298,257223563 (WGS-84), λ farkı yakınsayana kadar yinelenir. Kaynak: T. Vincenty (1975), Direct and Inverse Solutions of Geodesics on the Ellipsoid, Survey Review 23 (176)
- ÖTV hesaplama: ÖTV = matrah × dilim oranı (oran matrahın tamamına uygulanır). Kaynak: 10115 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, RG 24.07.2025 / 32965; 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu (md. 12, asgari maktu vergi); 7590 sayılı Kanun, RG 31.07.2026 / 33326
- İller arası mesafe: Karayolu = KGM cetvelinde iki ilin kesişimindeki değer. Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü, İller Arası Mesafe Cetveli (3 Mart 2026); Wikidata, il merkezi koordinatları (CC0); T. Vincenty (1975), Direct and Inverse Solutions of Geodesics on the Ellipsoid, Survey Review 23 (176)
- Trafik sigortası hesaplama: Azami prim = 4. basamak baz azami prim × basamak katsayısı. Kaynak: SBM, Trafik Sigortası Azami Brüt Prim Tablosu (Ekim 2026 ve Kasım 2026); Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik (RG 14.07.2007, 26582), md. 4, 5, 7 ve geçici md. 11; SBM azami prim tablosu PDF (Trafik_Azami_Prim_2026_Kasım.pdf); SEDDK 2026/28 sayılı Genelge (Ekim 2026 azami prim artışı, 09.09.2026); SEDDK 2025/26 sayılı Genelge (engelli bireyler için trafik sigortası indirimi, 17.11.2025)
- Lastik ebatı hesaplama: Yanak yüksekliği (mm) = genişlik × yanak oranı ÷ 100. Kaynak: BM/AEK (UNECE) 30 numaralı Regülasyon: binek araç lastikleri, md. 2.29, 6.1.2, 6.1.5 ve Ek IV (AB Resmî Gazetesi L 201, 30.7.2008); BM/AEK (UNECE) 39 numaralı Regülasyon: hız göstergesi ve kilometre sayacı, md. 5.4 (AB Resmî Gazetesi L 302, 28.11.2018); Continental Tire North America, Product Service Information Bulletin PSIB 06-03: Tire Plus-sizing (2006); Continental Tyre Databook 2025 (Car, 4x4, Van): yuvarlanma çevresi tanımı ve ebat tabloları
- Ortalama hız hesaplama: Hız = yol ÷ zaman. Kaynak: MEB, Fizik Dersi Öğretim Programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli): ortalama hız ve sürat
- Koordinat dönüştürme: Ondalık = derece + dakika ÷ 60 + saniye ÷ 3600. Kaynak: Uluslararası Birimler Sistemi (SI), açı birimleri: derece, dakika ve saniye (BIPM SI Broşürü, Tablo 8)
- Elektrikli araç şarj: Bataryaya giren = kapasite × (hedef − mevcut) ÷ 100. Kaynak: Enerji (kWh) = güç (kW) × süre (saat) bağıntısı; verim ve fiyat kullanıcı girdisidir; EPDK, Şarj Hizmeti Yönetmeliği, Resmî Gazete 2.4.2022
Burç ve astroloji hesaplamaları
- Doğum haritası hesaplama: Gezegen: Kepler yörüngesi (JPL öğeleri) → Dünya merkezli boylam, ışık zamanı, presesyon, sapınç ve nütasyon düzeltmesi. Kaynak: Jean Meeus, Astronomical Algorithms, 2. baskı (1998), bölüm 12, 21, 22, 23, 37 ve 47; NASA JPL, Approximate Positions of the Planets (E. M. Standish), Tablo 1: 1800–2050; NASA JPL Horizons efemeris sistemi (sonuçların karşılaştırıldığı kaynak); NASA GSFC, ΔT için polinom ifadeleri (Espenak ve Meeus); IANA Time Zone Database (saat dilimi ve yaz saati geçmişi)
- Yükselen burç hesaplama: Yerel yıldız zamanı (RAMC) = Greenwich yıldız zamanı + boylam. Kaynak: Jean Meeus, Astronomical Algorithms, 2. baskı (1998), bölüm 12, 21, 22, 23, 37 ve 47; IANA Time Zone Database (saat dilimi ve yaz saati geçmişi); Wikidata, il merkezi koordinatları (CC0); NASA JPL Horizons efemeris sistemi (sonuçların karşılaştırıldığı kaynak)
- Ay burcu hesaplama: Ay burcu = ⌊Ay'ın ekliptik boylamı ÷ 30°⌋: 0 Koç, 1 Boğa … 11 Balık. Kaynak: Jean Meeus, Astronomical Algorithms, 2. baskı (1998), bölüm 12, 21, 22, 23, 37 ve 47; NASA JPL Horizons efemeris sistemi (sonuçların karşılaştırıldığı kaynak); IANA Time Zone Database (saat dilimi ve yaz saati geçmişi)
- Burç hesaplama: Burç = ⌊Güneş boylamı ÷ 30°⌋: 0 Koç, 1 Boğa … 11 Balık. Kaynak: Jean Meeus, Astronomical Algorithms, 2. baskı (1998), bölüm 25, 48 ve 49; NOAA GML, Solar Calculation Details (Meeus, Astronomical Algorithms formülleriyle Güneş konumu)
- Venüs burcu hesaplama: Venüs burcu = ⌊Venüs'ün görünür ekliptik boylamı ÷ 30°⌋: 0 Koç, 1 Boğa … 11 Balık. Kaynak: NASA JPL, Approximate Positions of the Planets (E. M. Standish), Tablo 1: 1800–2050; Jean Meeus, Astronomical Algorithms, 2. baskı (1998), bölüm 21, 22 ve 23 (presesyon, nütasyon, sapınç); NASA JPL Horizons efemeris sistemi (sonuçların karşılaştırıldığı kaynak); NASA NSSDCA, Venus Fact Sheet (kavuşum dönemi 583,92 gün); IANA Time Zone Database (saat dilimi ve yaz saati geçmişi)
- Mars burcu hesaplama: Mars burcu = ⌊Mars'ın görünür ekliptik boylamı ÷ 30°⌋. Kaynak: NASA JPL, Approximate Positions of the Planets (E. M. Standish), Tablo 1: 1800–2050; Jean Meeus, Astronomical Algorithms, 2. baskı (1998), bölüm 21, 22 ve 23 (presesyon, nütasyon, sapınç); NASA JPL Horizons efemeris sistemi (sonuçların karşılaştırıldığı kaynak); NASA NSSDCA, Mars Fact Sheet (kavuşum dönemi 779,94 gün); IANA Time Zone Database (saat dilimi ve yaz saati geçmişi)
- Alçalan burç hesaplama: DSC = ASC + 180°. Kaynak: Jean Meeus, Astronomical Algorithms, 2. baskı (1998), bölüm 21, 22 ve 23 (presesyon, nütasyon, sapınç); NASA JPL Horizons efemeris sistemi (sonuçların karşılaştırıldığı kaynak); NASA JPL, Approximate Positions of the Planets (E. M. Standish), Tablo 1: 1800–2050; IANA Time Zone Database (saat dilimi ve yaz saati geçmişi); Wikidata, il merkezi koordinatları (CC0)
- Merkür burcu hesaplama: Merkür burcu = ⌊Merkür'ün görünür ekliptik boylamı ÷ 30°⌋. Kaynak: NASA JPL, Approximate Positions of the Planets (E. M. Standish), Tablo 1: 1800–2050; Jean Meeus, Astronomical Algorithms, 2. baskı (1998), bölüm 21, 22 ve 23 (presesyon, nütasyon, sapınç); NASA JPL Horizons efemeris sistemi (sonuçların karşılaştırıldığı kaynak); NASA NSSDCA, Mercury Fact Sheet (kavuşum dönemi 115,88 gün); IANA Time Zone Database (saat dilimi ve yaz saati geçmişi)