Nasıl hesaplanır?
Mezuniyet puanı = (9. + 10. + 11. + 12. sınıf YBP) ÷ 4Örnek: (82,5 + 78,25 + 85 + 90,1) ÷ 4 = 83,9625
OBP = diploma notu × 5Örnek: 83,9625 × 5 = 419,8125
Örnek hesaplar
| Soru | Cevap |
|---|---|
| YBP'ler 70, 75, 80, 85: diploma notu kaç? | 77,5 |
| Dört yıl 90 ve üzeri: 92, 94, 95, 97 | 94,5 |
| 11. sınıftayım: 9. sınıf 68, 10. sınıf 74 | 71 |
| YBP'ler 55,5, 60,25, 58, 62,75 | 59,125 |
Lise mezuniyet puanı nasıl hesaplanır?
Mezuniyet puanı iki aşamada çıkar: önce her sınıf için derslerin haftalık saatine göre ağırlıklı yılsonu başarı puanı (YBP) bulunur, sonra dört sınıfın YBP'lerinin düz aritmetik ortalaması alınır. Ağırlık yalnız sınıf içinde vardır; 9. sınıf ile 12. sınıf diplomada eşit sayılır.
İki kural da Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinde yazılı. 55. madde YBP'yi "derslerin ağırlıklı puanları toplamının bu derslerin haftalık ders saatleri toplamına bölümü" diye tanımlıyor, 65. madde de mezuniyet puanını 9, 10, 11 ve 12. sınıf YBP'lerinin aritmetik ortalaması olarak. İki bölmede de virgülden sonra dört basamak yürütülür, yani beşinci basamak yuvarlanmadan atılır.
Aşağıdaki örnek 10. sınıf karnesinde saatler örnek amaçlıdır. Kendi ders saatlerinizi e-Okul'daki ders listesinden alın.
| Ders | Haftalık saat | Yılsonu puanı | Puan × saat |
|---|---|---|---|
| Edebiyat | 5 | 72 | 360 |
| Matematik | 6 | 58 | 348 |
| Fizik | 2 | 81 | 162 |
| Kimya | 2 | 77 | 154 |
| Tarih | 2 | 90 | 180 |
| İngilizce | 4 | 85 | 340 |
| Beden eğitimi | 2 | 100 | 200 |
Ağırlıklı puanlar toplamı 1.744, toplam saat 23; YBP 1.744 ÷ 23 = 75,826. Aynı yedi puanın düz ortalaması 80,4286 çıkar. Aradaki fark, 6 saatlik matematikteki düşük notun ağırlığından geliyor.
Öğrencinin dört YBP'si 76,4, 75,826, 81,25, 86,9 ise mezuniyet puanı (76,4 + 75,826 + 81,25 + 86,9) ÷ 4 = 80,094 olur. Karnede YBP'niz yazmıyorsa yılsonu başarı puanını ders ders hesaplamak için ders adını, saatini ve yılsonu puanını satır satır girebileceğiniz ayrı bir araç var.
Dört yılın bütün derslerini tek listeye yazıp saatlerle ağırlıklı ortalama almak. Yönetmelik ağırlığı yıl içinde uygular. Yıllar arasında her sınıfın payı dörtte birdir. Hazırlık sınıfındaki puanlar da bu dört yıla katılmaz (md. 60).
Lise diploma puanı kaç olmalı? 12. sınıfta gereken YBP
Dört sınıf eşit ağırlıkta olduğundan, istediğiniz diploma puanının dört katından ilk üç yılın toplamını çıkarırsanız 12. sınıfta almanız gereken YBP'yi bulursunuz. Bir sınıftaki YBP'yi 10 puan artırmak diploma puanını 2,5 puan artırır.
Örnek öğrencinin 9, 10 ve 11. sınıf YBP'leri 72,5, 78,1, 80,35. Toplamı 230,95. 12. sınıfta hangi hedef için ne gerektiği:
| Hedef diploma puanı | Gereken 12. sınıf YBP | Değerlendirme | Araçla kontrol |
|---|---|---|---|
| 70 | 49,05 | 50'nin altı bile yetiyor | 70 |
| 75 | 69,05 | İyi ya da orta düzey yeter | 75 |
| 80 | 89,05 | Pekiyi düzeyi gerekir | 80 |
| 85 | Yetmez | 100 alınsa bile ulaşılamaz | - |
| 90 | Yetmez | 100 alınsa bile ulaşılamaz | - |
Bu öğrenci 12. sınıfta 100 alsa bile diploma puanı 82,7375 olur. Üç yıllık birikim tavanı belirliyor. Aynı hesabı kendi puanlarınızla yapmak için araca yalnız ilk üç sınıfı girin, çıkan ortalamayı görün, sonra 12. sınıf kutusuna farklı değerler deneyin. Genel mantığı hedef ortalamaya gereken puanı anlatan bölümde de bulabilirsiniz.
"Kaç olmalı" sorusunun resmî tek bir cevabı yok. 65. madde mezuniyet puanı için bir alt sınır tanımlamıyor. Puan, geçtiğiniz yılların sonucudur. Puanın kullanıldığı yerler ise üç tane: diplomadaki "Diploma Puanı" satırı (md. 69), okul birincisinin belirlenmesi (md. 64) ve YKS'deki OBP.
Sorumlu ders, yaz okulu ve sınıf tekrarı mezuniyet puanını nasıl etkiler?
Sorumlu geçtiğiniz dersin sorumluluk sınavına girdiğinizde o dersin yılsonu puanı değişir ve o yılın YBP'si yeniden hesaplanır. Yönetmeliğin 53. maddesi (d bendi) yeni puanı, dersin eski yılsonu puanı ile sorumluluk sınavı puanının aritmetik ortalaması olarak tanımlıyor. Yaz kursu sonundaki sınav için de (e bendi) aynı kural geçerli.
Örnek: 11. sınıfta fizikten 38 ile kalan, diğer dersleri geçen öğrencinin YBP'si 67,238. Sorumluluk sınavından 62 alırsa fiziğin yeni yılsonu puanı (38 + 62) ÷ 2 = 50 olur ve YBP 68,3809 olarak yeniden hesaplanır. Diğer yılları 74, 70,5 ve 77 olan bu öğrencinin mezuniyet puanı 72,1845 yerine 72,4702 olur. Fark küçük görünür, ama okul birincisi sıralamasında dördüncü basamak da sayılır. Sorumluluğun kalkması için sınavdan en az 50 almak gerekiyor (md. 58/4).
Kaç dersten sorumlu geçilebileceği de yönetmelikte belirli: YBP'si en az 50 olan öğrenci bulunduğu sınıftaki en çok 3 başarısız dersten sorumlu geçer, alt sınıflar dahil başarısız ders sayısı 6'yı aşarsa sınıf tekrar eder (md. 58/1). Kendi karnenizde bu durumu sınıf geçme ve sorumluluk kurallarına göre kontrol edebilirsiniz. Sorumluluk sınavının ders notuna etkisi ise sorumluluk sınavı ve ders notu bölümünde ayrıca anlatılıyor.
Sınıf tekrarı
Sınıf tekrarı hazırlık sınıfı hariç öğrenim boyunca en fazla bir kez yapılabilir. İkinci kez tekrar durumuna düşen öğrencinin kaydı açık öğretim lisesine ya da mesleki eğitim merkezine aktarılır (md. 59/1-a). Devamsızlık nedeniyle başarısız sayılmak da sınıf tekrarı sebebidir. Kalan hakkınızı devamsızlıktan kalma sınırına göre takip edin.
Tekrar edilen sınıfta hangi YBP'nin kullanıldığına dair ayrı bir ortalama hükmü yönetmelikte yok: 65. madde her sınıftan bir yılsonu başarı puanı sayıyor, iki denemenin ortalamasını almayı öngörmüyor. e-Okul'da o sınıf için hangi puanın esas alındığını okul idaresinden teyit edin. 12. sınıfta dersten kalıp mezun olamayan öğrenci ise sınıfı tekrar edebilir ya da sorumluluk sınavlarıyla devam edebilir. Daha önce tekrar yapmamışsa iki, yapmışsa bir öğretim yılı daha sınava girme hakkı var (md. 59/1-b).
Nakil ve yurt dışından gelen öğrencinin mezuniyet puanı
Okul değiştiren öğrencinin o yılki YBP'si yeni okuldaki haftalık ders saati toplamına göre hesaplanır (md. 55/1). Yurt dışında okunan yılların notları ise 66. maddedeki formülle 100'lük puana çevrilip aynı ortalamaya katılır.
Nakilde asıl mesele ders listesinin değişmesi. Önceki okulda olup yeni okulda olmayan ya da saati farklı bir ders varsa 53. madde (ç bendi) şöyle çözüyor: yeni dersten bir dönem puanı alacak kadar süre kaldıysa yılsonu puanı yeni dersin ikinci dönem puanıdır, süre yetmiyorsa eski okuldaki iki dönem puanının ortalamasıdır. Nakil yılı için e-Okul'da YBP'nizi kontrol ederken bu iki kuralı bilmek yanlış anlamaları önler.
Okul birincisi seçiminde nakil fark eder: mezun olduğu ders yılının tamamını o okulda okumayan öğrenci okul birincisi olamaz (md. 64/1). Mezuniyet puanları eşitse son sınıf YBP'si yüksek olan birinci seçilir, o da eşitse geriye doğru 11, 10 ve 9. sınıfa bakılır.
Yurt dışında okunan yıllar
5'li sistemde her nota 1 eklenir, çıkan sayı 50 ile çarpılıp 3'e bölünür (virgülden sonra dört basamak). 10'lu sistemde not 10 ile çarpılır; 8 alan öğrencinin puanı 80 olur.
| 5'li not | Puan |
|---|---|
| 5 | 100 |
| 4 | 83,3333 |
| 3 | 66,6666 |
| 2 | 50 |
| 1 | 33,3333 |
10. sınıfı yurt dışında 5'li sistemde okuyan bir öğrencinin notları ve haftalık saatleri şöyle olsun: dil ve edebiyat (5 saat) 4, matematik (6 saat) 3, fizik (2 saat) 5, tarih (2 saat) 3, ingilizce (4 saat) 4. Notlar puana çevrilip saatlerle ağırlıklandırılınca o yılın YBP'si 78,0701 çıkar. Türkiye'deki yılları 79,2, 82 ve 84,5 ise mezuniyet puanı 80,9425 olur. Yurt dışındaki okuldan YBP 12. sınıfın ders kesimine kadar gelmezse mezuniyet puanı yalnız Türkiye'de okunan yılların YBP'lerinden hesaplanır (md. 66/1-b). Araçta o yılın kutusunu boş bırakarak bu durumu görebilirsiniz.
Diploma notu 100'lük mü, 5'lik mi? Pekiyi kaç puandan başlar?
Lisede puanlar 100 tam puan üzerinden verilir ve mezuniyet puanı da 100'lük bir sayıdır; 5'lik not yazılmaz. Yönetmeliğin 44. maddesi 100'lük puanı beş dereceye ayırır.
| Puan aralığı | Derece |
|---|---|
| 85,00-100 | Pekiyi |
| 70,00-84,99 | İyi |
| 60,00-69,99 | Orta |
| 50,00-59,99 | Geçer |
| 0-49,99 | Geçmez |
Eski diplomalarda görülen 5'lik not ile karşılaştırma gerekiyorsa yalnız dereceler eşleşir. Resmî bir 100'lük → 5'lik çevirme formülü yönetmelikte yok. Ters yön, yani 5'li bir notu puana çevirmek için tek resmî formül yukarıdaki yurt dışı kuralıdır ve o da yalnız yurt dışında okunan yıllar için yazılmıştır.
"2,71 ortalama 100 üzerinden kaç" ya da "3,50 kaç eder" gibi sorular 4'lük sisteme, yani üniversite not ortalamasına aittir. Lise diploma notu için geçerli değildir. YÖK tablosuna göre 2,71 = 69,90, 3,48 = 87,86 ve 3,50 = 88,33 puandır. Başka bir değer için 4'lük notun 100'lük karşılığını tablo üzerinden bulabilirsiniz. Üniversitedeki ortalamanın kendisi kredilerle hesaplanır, onun için üniversite not ortalaması hesaplama sayfasına bakın.
Açık lise diploma notu, e-Okul'da mezuniyet puanı ve YKS'ye etkisi
Bu sayfadaki hesap örgün liseler içindir. Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği 2. maddesinde yalnız örgün ortaöğretim kurumlarını kapsadığını söylüyor. Açık öğretim lisesinin diploma puanı kendi mevzuatına göre belirlenir.
Örgün liseden açık liseye geçen öğrencilerin örgünde tamamladığı yılların nasıl yansıyacağını açık öğretim lisesinin öğrenci işlerinden öğrenmeniz gerekir. Bunu doğrulayabildiğimiz bir resmî hesap metni bulamadık. Açık liseden örgün liseye dönüş mümkün: nakil, ders kesiminden yeni öğretim yılının ekim ayı sonuna kadar ya da ikinci dönemin ilk iş gününden şubat ayı sonuna kadar yapılır (md. 21/5-a).
Diploma notu nereden görülür?
Her sınıfın başarı durumu dönem sonlarında düzenlenen e-Karnede yer alır (md. 68) ve e-Okul Veli Bilgilendirme Sisteminden izlenir. Diploma e-Okul kayıtları esas alınarak düzenlenir ve üzerinde "Diploma Puanı" alanı bulunur (md. 69/3-a). YKS'ye girecekseniz ÖSYM'ye aktarılan puan da bu kayıttan gelir.
Üniversite sınavında diploma puanı 5 ile çarpılıp OBP olur. Diploma puanı 70 olan adayın OBP'si 350, yerleştirme puanına katkısı 42 puandır. Aramalarda "400 diploma notu" diye geçen değer aslında 400 OBP, yani 80 diploma puanıdır ve 48 puan getirir. Önceki yıl bir programa yerleştiyseniz katsayı yarıya iner; diploma puanının OBP ve YKS katkısını kırık OBP seçeneğiyle birlikte orada hesaplayabilirsiniz. Ortaokulda ise mezuniyet puanı yerine 6, 7 ve 8. sınıf YBP'lerinin ortalaması olan okul başarı puanı kullanılır ve 5 ile çarpılmaz.
Sık sorulan sorular
Lise diploma notu nasıl hesaplanır?
Dört sınıfın yılsonu başarı puanları toplanıp dörde bölünür. Örneğin 70, 75, 80 ve 85 YBP'si olan öğrencinin diploma notu 77,5'tir.
Diploma notu ile OBP arasındaki fark ne?
OBP, diploma notunun 5 ile çarpılmış hâlidir ve YKS yerleştirmesinde 0,12 katsayıyla puana eklenir. 80 diploma notu 400 OBP eder.
12. sınıf notları daha mı etkili?
Hayır. Mezuniyet puanında dört sınıfın ağırlığı eşittir; her biri ortalamanın dörtte birini oluşturur.
Hazırlık sınıfı diploma notuna katılır mı?
Katılmaz. Yönetmeliğe göre hazırlık sınıfında alınan puanlar mezuniyet puanının belirlenmesinde dikkate alınmaz.
Kaynak ve yöntem
Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez. Formüller her içerik kontrolünde test edilir.
Bu sayfa hakkında
- Hazırlayan
- HesapYapın yayın ekibi
- Son güncelleme
- Yöntem
- Formüller resmî kaynaklarla karşılaştırılır ve otomatik testlerle denetlenir. Yöntem ve kaynaklar
- Düzeltme
- Hata bildirimleri kaynağıyla kontrol edilir, düzeltmeler değişiklik günlüğünde yayımlanır. Hata bildirin
- Öneri
- Aradığınız hesaplama sitede yok mu? Araç önerin