TYT net hesaplama

TYT puanı netten nasıl hesaplanır?

Neti bilen biri TYT puanını kesin olarak hesaplayamaz, çünkü ÖSYM puanı sınavdan sonra, o yılın adaylarının sonuçlarına bakarak üretir. Netiniz sabit bir çarpanla puana dönüşmez.

2026-YKS Kılavuzu'nun 3.10.1 maddesi işlemi sırayla anlatıyor. Önce her test için ham puan bulunur: doğru sayısından yanlışların dörtte biri çıkarılır, yani bu sayfadaki netin kendisi. Sonra yalnız son sınıfta okuyan adayların ham puanlarıyla her testin ortalaması ve standart sapması hesaplanır; bu iki değer kullanılarak bütün adaylar için ortalaması 50, standart sapması 10 olan standart puanlar çıkarılır. Mezunların netleri ortalamaya girmez, ama onların puanı da bu ölçeğe göre hesaplanır.

Standart puanlar kılavuzun Tablo 1C'sindeki ağırlıklarla toplanır: Türkçe ve Temel Matematik yüzde 33'er, Sosyal Bilimler ve Fen Bilimleri yüzde 17'şer. Ortaya çıkan ağırlıklı puan en küçüğü 100, en büyüğü 500 olacak şekilde ölçeklenir ve TYT puanı böyle oluşur.

Aynı net neden her yıl farklı puan eder?

Standart puan, netinizin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu ölçer. Sorular zor geldiği bir yılda ortalama düşer ve aynı net sizi ortalamanın daha yukarısına taşır. Kolay bir yılda tersi olur. Dağılım genişledikçe, yani standart sapma büyüdükçe, bir netin puana etkisi küçülür. Bu kavramı kendi verinizle görmek isterseniz bir sayı dizisinin standart sapmasını hesaplayabilirsiniz.

TYT puanının hesaplanması için kaç net gerekir?

TYT puanınızın hesaplanması için Türkçe ya da Temel Matematik testlerinin en az birinden 0,5 ham puan gerekir. Sosyal ve fen netleri bu şartı karşılamaz. Kural 2026 kılavuzunun Tablo 1D'sinde yazıyor.

Yalnız Türkçe testini çözmüş bir adayın hangi durumda puan aldığı aşağıda. Tek bir fazla yanlış, puanın hiç hesaplanmamasına yol açabiliyor.

Sosyal Bilimler'de 15 doğrusu olan ama Türkçe ve Temel Matematik'i boş bırakan bir adayın toplam neti 15 olur. Buna rağmen TYT puanı hesaplanmaz.

2026'da 150 ya da 180 puan barajı var mı?

Yok. Kılavuzun Tablo 1F'sine göre ön lisans programlarını tercih etmek için TYT puanının hesaplanmış olması yeterli; merkezî yerleştirmeyle öğrenci alan lisans programları için ise ilgili puan türünde (SAY, EA, SÖZ ya da DİL) puanınızın hesaplanması gerekir. TYT puanı hesaplanmayan adayın AYT ve YDT'ye girse de bu puanları hesaplanmaz.

Bazı programlarda net ya da puan değil, başarı sırası şartı var. Tablo 1G'deki alt sınırlar şöyle:

• Tıp: SAY'da en düşük 50 bininci; diş hekimliği 80 bininci, eczacılık 100 bininci
• Hukuk: EA'da en düşük 100 bininci
• Mimarlık 250 bininci, mühendislik (kılavuzda sayılan ziraat, orman ve su ürünleri programları hariç) 300 bininci
• Öğretmenlik ve rehberlik: ilgili puan türünde 300 bininci

Vakıf üniversiteleri senato kararıyla daha üst bir sıra isteyebilir. "Tıp için kaç net gerekir" sorusunun kılavuzdaki karşılığı bu sıralamadır; net, o yılki dağılıma göre değişir. 50 bininci sıraya denk gelen puanı YKS sıralama tahmini yapan araçta hedef sıradan geriye giderek bulabilirsiniz.

Yanlışlar neti ne kadar düşürür?

Her yanlış netten 0,25 götürür. Temel Matematik'te 25 doğruya bir yanlış eklenince net 24,75, üç yanlış eklenince 24,25 olur.

Aynı neti çok farklı cevap kâğıtlarıyla alabilirsiniz. Aşağıdaki dört öğrencinin Türkçe neti aynı; fark, boş bıraktıkları soru sayısında.

İkinci satırdaki öğrenci birinciden bir fazla doğru yapmış, ama dört yanlışı o doğruyu silmiş. Deneme sonucunda yalnız nete bakmak bu yüzden eksik kalır. Son satırda 12 yanlış ve tek boş var; aynı net, çok daha fazla riskle alınmış.

LGS'de oran farklıdır, orada üç yanlış bir doğruyu götürür. Aynı doğru ve yanlış sayılarıyla LGS netinin TYT'den düşük çıkması bu yüzdendir. ÖSYM'nin yaptığı KPSS'de ise TYT'deki gibi dört yanlış bir doğruyu götürür; KPSS netinizi aynı kuralla hesaplayabilirsiniz.

Emin olmadığınız soruyu boş mu bırakmalı?

Matematiksel cevap, kaç şıkkı eleyebildiğinize bağlıdır. YKS'de her sorunun beş şıkkı var (kılavuz, madde 3.6). Hiç şık eleyemediğiniz bir soruda rastgele işaretlemenin beklenen katkısı sıfırdır: beşte bir ihtimalle 1 kazanır, beşte dört ihtimalle 0,25 kaybedersiniz.

Tek bir şıkkı bile kesin olarak eleyebiliyorsanız beklenti artıya geçer. Aşağıdaki tablo, 120 sorunun tamamını aynı durumda işaretleyen bir adayın ortalamada alacağı neti gösteriyor; doğru ve yanlış sayıları beklenen değerlerdir, net ise TYT aracıyla hesaplandı.

İlk satırdaki 0 net, uzun vadede kazancın da kaybın da olmadığını gösterir, ikinci satırda ise aynı 120 soru ortalamada 7,5 net getirir. Tablo tek bir sınavda ne olacağını söylemez. Rastgele işaretlenen 10 soruda şans iki yöne de sapabilir.

Yerleştirme puanı ve OBP katkısı

Tercihte kullanılan puan sınav puanı değil, yerleştirme puanıdır. Sınav puanınıza OBP'nin 0,12 ile çarpımı eklenir. Kılavuzun 4.2 maddesine göre bu ekleme TYT'de de, SAY, EA, SÖZ ve DİL'de de aynıdır.

Diploma notu 78,5 olan bir adayın OBP'si 392,5, yerleştirme puanına katkısı 47,1 puandır; aynı aday 2025-YKS ile bir programa yerleştirildiyse katsayı yarıya iner ve katkı 23,55 puan olur. Kendi notunuzla aynı hesabı diploma notundan OBP bulma aracında yapabilirsiniz.

Meslek lisesi mezunları, kılavuzdaki tarih koşullarını sağlıyorsa, kılavuzun Tablo 3A, 3B.1, 3C ve 3D'sinde alanlarının devamı sayılan programlara yerleşirken OBP × 0,06 kadar ek puan da alır. Bu ek puan yalnız o tablolarda sayılan programlar için geçerlidir.

TYT, AYT puanlarının ne kadarını oluşturur?

Kılavuzun Tablo 1E'sine göre SAY, EA, SÖZ ve DİL puanlarının hepsinde TYT'nin ağırlığı yüzde 40'tır; SAY'da kalan kısım yüzde 30 AYT Matematik ile yüzde 10'ar Fizik, Kimya ve Biyolojiden oluşur. Lisans puanında TYT'nin payı, AYT'nin payının üçte ikisi kadardır. Alan testlerindeki netlerinizi AYT net hesaplama aracında ders ders görebilirsiniz.

TYT deneme netlerini takip etmek

Deneme netlerini tek tek değil, birkaç denemenin ortalaması ve ortancasıyla izlemek daha sağlıklı sonuç verir. Tek bir kötü gün ortalamayı aşağı çeker. Ortancayı ise neredeyse etkilemez.

Aşağıdaki beş deneme bir örnek; toplam netler ve ders netleri TYT aracıyla hesaplandı.

Beş denemenin ortalaması 59,55 net, ortancası 65,25 net. Aradaki fark 3. denemeden geliyor: o denemede Temel Matematik'te 12 doğruya karşı 16 yanlış var. Kendi netlerinizi ortalama ve ortanca hesabına yapıştırarak aynı karşılaştırmayı yapabilirsiniz.

Ders netlerini ayrı tutmanın bir faydası daha var: 0,5 şartı Türkçe ve Temel Matematik'e bağlı olduğu için, bu iki derste netin sıfıra yakın seyrettiği bir deneme, toplam net yüksek görünse bile uyarı işaretidir. Çalışma planını haftalara bölerken YKS'ye kaç gün kaldığını gösteren sayaç işe yarar.