Nasıl hesaplanır?
Toplam su: kadın 2,0 L, erkek 2,5 L (EFSA 2010)Örnek: Gebelik + 0,3 L, emzirme + 0,7 L
İçeceklerden ≈ toplam × 0,7 ile 0,8Örnek: 2,5 L × 0,7 = 1,75 L; × 0,8 = 2,0 L
Sık sorulan durumlar
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Kadın günde kaç litre su içmeli | 2,0 litre |
| Erkek günde kaç litre su içmeli | 2,5 litre |
| Hamileler günde kaç litre su içmeli | 2,3 litre |
| Emziren anne günde kaç litre su içmeli | 2,7 litre |
Kiloya göre su içme tablosu (kadın ve erkek)
Kiloya göre en çok kullanılan kural, Türkiye Beslenme Rehberi'ndeki kilo başına 35 mL'dir: 60 kg için 2,10 L, 80 kg için 2,80 L, 100 kg için 3,50 L eder. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) ise yetişkinlere kiloya bakmadan sabit değer verir; bu sayfadaki araç da onu kullanır: kadında 2,0 litre, erkekte 2,5 litre.
Kural rehberde iki yerde geçer. Sağlıklı beslenme bölümünde "Günlük su gereksinmesi: 35 mL x vücut ağırlığı (kg) veya 1 mL/kkal" (s. 30), yetişkin bölümünde "Vücut ağırlığı başına 35 mL/kg veya 1 mL/kkal sıvı tüketilmelidir" (s. 155) yazar (TÜBER 2022). Aşağıdaki tabloda bu kuralın sonucu ve EFSA değerinden farkı var; fark sütunları aracın verdiği 2,0 ve 2,5 litreden hesaplandı.
| Kilo | 35 mL × kilo | 200 mL bardak | Fark, kadın (EFSA 2,0 L) | Fark, erkek (EFSA 2,5 L) |
|---|---|---|---|---|
| 50 kg | 1,75 L | 8,8 | −0,25 L | −0,75 L |
| 55 kg | 1,93 L | 9,6 | −0,07 L | −0,58 L |
| 60 kg | 2,10 L | 10,5 | +0,10 L | −0,40 L |
| 65 kg | 2,28 L | 11,4 | +0,27 L | −0,23 L |
| 70 kg | 2,45 L | 12,3 | +0,45 L | −0,05 L |
| 72 kg | 2,52 L | 12,6 | +0,52 L | +0,02 L |
| 75 kg | 2,63 L | 13,1 | +0,63 L | +0,13 L |
| 80 kg | 2,80 L | 14 | +0,80 L | +0,30 L |
| 85 kg | 2,98 L | 14,9 | +0,98 L | +0,48 L |
| 90 kg | 3,15 L | 15,8 | +1,15 L | +0,65 L |
| 95 kg | 3,33 L | 16,6 | +1,33 L | +0,83 L |
| 100 kg | 3,50 L | 17,5 | +1,50 L | +1,00 L |
| 110 kg | 3,85 L | 19,3 | +1,85 L | +1,35 L |
| 120 kg | 4,20 L | 21 | +2,20 L | +1,70 L |
EFSA'nın değerleri gözlenen alımlara ve idrar yoğunluğuna dayanır; aynı raporda alımların 95. persentili kadında 3,1, erkekte 4,0 litredir (2017 özet raporu, s. 20). İki yöntem kadında 57,1 kg'da, erkekte 71,4 kg'da aynı sonucu verir. Bu kilonun altında kilo kuralı daha az, üstünde daha fazla su önerir; 100 kg'lık bir erkekte fark 1,00 L olur.
Rehber, kuralın gerçek kiloyla mı yoksa olması gereken kiloyla mı uygulanacağını bu bölümde belirtmez. Kilonuz yüksekse boyunuza uygun ideal kiloyu bulup tabloda iki satırı yan yana okuyabilirsiniz; aradaki fark, kuralın yorumuna bağlı belirsizliği gösterir.
Günlük su ihtiyacı kilo ve boya göre nasıl hesaplanır?
Boy doğrudan hiçbir su formülünde yer almaz. Etkisi rehberin ikinci kuralı olan kalori başına 1 mL üzerinden gelir. Aynı kiloda ama 20 cm uzun olan kişi daha çok enerji harcar ve bu kurala göre daha çok su gerektirir.
Tablodaki kalori değerleri Mifflin–St Jeor formülüyle günlük kalori ihtiyacı hesaplayan araçtan alındı; 1 mL/kkal sütunu bu kalorinin mililitre karşılığıdır.
| Kişi | Günlük kalori (araç) | 1 mL × kcal | 35 mL × kilo | EFSA (araç) |
|---|---|---|---|---|
| Kadın, 30 yaş, 155 cm, 70 kg, az hareketli | 1.867 kcal | 1,87 L | 2,45 L | 2,0 L |
| Kadın, 30 yaş, 175 cm, 70 kg, az hareketli | 2.039 kcal | 2,04 L | 2,45 L | 2,0 L |
| Erkek, 35 yaş, 180 cm, 80 kg, hareketsiz | 2.106 kcal | 2,11 L | 2,80 L | 2,5 L |
| Erkek, 35 yaş, 180 cm, 80 kg, çok hareketli | 3.027 kcal | 3,03 L | 2,80 L | 2,5 L |
155 cm ile 175 cm arasındaki 20 cm, 70 kg'lık kadında günde 172 kcal ve kalori kuralıyla 172 mL su farkı yaratır. Aynı erkeğin hareketsiz ve çok hareketli hâli arasındaki fark ise 921 mL'dir. Hareket, sudaki farkı boydan çok daha fazla büyütür. EFSA'nın sabit değeri ılıman hava ve orta düzey hareket (PAL 1,6) içindir; rapor, aşırı sıcakta ve ağır egzersizde su kaybının günde 8.000 mL'ye kadar çıkabileceğini ve bunun elektrolitlerle birlikte yerine konması gerektiğini yazar (s. 21).
Üç sonuç birbirini doğrulamaz, aynı soruya farklı yollardan yaklaşır. Kendi değerinizi kontrol etmek için önce kilonuzu 35 ile, sonra günlük kalorinizi 1 ile çarpın; iki sonuç arasındaki fark, EFSA'nın herkese verdiği sabit değerin sizin için ne kadar yuvarlatılmış olduğunu gösterir.
Hamileler ve emzirenler günde kaç litre su içmeli?
Gebelikte günlük toplam su 2,3 litre, emzirirken 2,7 litre olur; gebe olmayan bir kadının 2,0 litrelik değerine sırasıyla 0,3 ve 0,7 litre eklenir. TÜBER'in su tablosu da gebe için 2,3, emzikli için 2,7 litre verir (Ek 1.4.1, s. 253).
| Durum | Toplam su | İçeceklerden | 200 mL bardak |
|---|---|---|---|
| Gebe ya da emziren değil | 2,0 litre | 1,4–1,6 L | 7–8 bardak |
| Gebe | 2,3 litre | 1,61–1,84 L | 8–9 bardak |
| Emziren | 2,7 litre | 1,89–2,16 L | 9–11 bardak |
Toplamın içecekten gelen payı araçta %70–80 kabul edilir; kalan kısım yemeklerdeki sudur. Gebe bir kadın için gebelikteki su hesabını araçta açabilirsiniz. Dönemi ayrıca bilmek isterseniz son adete göre gebelik haftanızı bulmak kolaydır, ancak su değeri trimestere göre değişmez.
Ödem, bulantı ya da doktorunuzun sıvı kısıtlaması önerdiği bir durum varsa miktarı hekiminizle belirleyin.
Yaşa göre su içme miktarı: çocuktan yaşlıya
Çocuklarda su ihtiyacı yaşla artar ve 14 yaşında yetişkin değerine ulaşır; 65 yaş ve üstünde yetişkinle aynı kalır. Türkiye Beslenme Rehberi'nin toplam su yeterli alım tablosu şöyledir (değerler rehberden aktarılmıştır):
| Yaş | Kız / kadın | Erkek |
|---|---|---|
| 2–3 yaş | 1,3 | 1,3 |
| 4–6 yaş | 1,6 | 1,6 |
| 7–8 yaş | 1,6 | 1,6 |
| 9–10 yaş | 1,9 | 2,1 |
| 11–13 yaş | 1,9 | 2,1 |
| 14 yaş | 2,0 | 2,5 |
| 15–17 yaş | 2,0 | 2,5 |
| 18 yaş ve üstü (70 yaş üstü dahil) | 2,0 | 2,5 |
EFSA yaşlılar için de aynı değeri önerir, çünkü enerji ihtiyacı düşse de böbreğin idrarı yoğunlaştırma kapasitesi azaldığı için kalori başına su ihtiyacı artar (EFSA 2017 özet raporu, s. 20). Tablo, bu sayfadaki aracın yalnız yetişkinler için hesap yaptığını da açıklar: 2 yaşındaki bir çocuk için doğru değer 1,3 litredir, araçtaki kadın sonucu olan 2,0 litre değil. Değerler içecek ve yiyecekle alınan suyun toplamıdır; çocuğun sütü ve çorbası da bu miktara girer.
Susama her zaman güvenilir bir işaret değildir. Rehber, suyla birlikte sodyum ve potasyum kaybedildiğinde susama duygusunun gelişmeyebileceğini yazar (s. 31); rehberin önerdiği pratik gösterge idrar rengidir, koyulaşması ihtiyacın karşılanmadığını gösterir (s. 30).
Günde kaç litre su içilmeli, çay ve yemekler sayılır mı?
Aracın hesabında içme suyu, çay, süt ve diğer içecekler birlikte sayılır: yetişkin kadın için içecekten gelmesi gereken kısım 1,4–1,6 L, erkek için 1,75–2,0 L. TÜBER burada daha katıdır. Kafein içeren içecekleri günlük sıvı hesabına katmaz (s. 155) ve günlük içecek planında 1,5 litreyi yalnız suya ayırır (Şekil 2.3, s. 31).
Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması 2017'ye göre günlük su tüketim ortalaması kadınlarda 1.423,8 mL, erkeklerde 1.766,4 mL'dir (TÜBER, s. 31). Bu, rehberin 1,5 litrelik su hedefinin kadınlarda %95'ine, erkeklerde %118'ine denk gelir. Oranı kendi içtiğinizle kıyaslamak için bir sayının diğerinin yüzde kaçı olduğunu hesaplamak yeterlidir.
Kalan %20–30 yemeklerden gelir. Kadın için bu 400–600 mL eder. Aşağıdaki sekiz porsiyonun içindeki su toplam 1.294 mL'dir; sebze, meyve ve yoğurt ağırlıklı bir günde yemeklerden gelen su bu payı geçebilir, kuru yiyecek ağırlıklı bir günde altında kalır.
| Yiyecek | Su oranı | Porsiyon | Porsiyondaki su |
|---|---|---|---|
| Salatalık, kabuklu | %95,2 | 1 adet, 301 g | 287 mL |
| Domates | %94,5 | 1 orta boy, 123 g | 116 mL |
| Karpuz | %91,5 | 1 dilim, 286 g | 262 mL |
| Yoğurt, tam yağlı | %87,9 | 1 kupa, 245 g | 215 mL |
| Elma, kabuklu | %85,6 | 1 orta boy, 182 g | 156 mL |
| Mercimek, haşlanmış | %69,6 | 1 kupa, 198 g | 138 mL |
| Beyaz pirinç pilavı | %68,4 | 1 kupa, 158 g | 108 mL |
| Tam buğday ekmeği | %39 | 1 dilim, 32 g | 12 mL |
Tablodaki "kupa" ABD ölçüsüdür (yaklaşık 240 mL hacim). Aracın ve bu sayfanın bardak hesabı 200 mL'lik su bardağına göredir.
Günde kaç litre su tehlikeli olur, fazla su zayıflatır mı?
Su için belirlenmiş bir üst alım sınırı yoktur; sorun toplam miktardan çok hızdan çıkar. EFSA'ya göre yetişkin böbreği saatte en fazla yaklaşık 1 litre idrar çıkarır ve bunu aşan alımın beyin ödemiyle seyreden su zehirlenmesine yol açabileceğini yazar (s. 21). TÜBER, su zehirlenmesinin böbreklerin atabileceğinden fazla sıvının kısa sürede alınmasıyla oluştuğunu, kandaki sodyum düşünce (hiponatremi) konfüzyon, bulantı ve kas spazmı görüldüğünü yazar (s. 31).
Rehber hiponatremi riskini üç durumda sayar: böbrek işlev bozukluğu, sıcak ortamda uzun süre ağır egzersiz ve alınan suyun atılamaması. Böbrek, kalp ya da karaciğer hastalığı nedeniyle sıvı kısıtlaması olan biri için kiloya göre tablolar geçerli değildir; miktarı hekim belirler.
"Su göbek eritir mi, yağ yakar mı" sorusunun hesaptaki karşılığı şudur: su enerji içermez. EFSA değeri kilo verirken değişmez; TÜBER'in kilo başına kuralında ise kilo düştükçe hedef de azalır. Kaloriye etki eden, suyun yerine içilen içecekten gelir. USDA verisine göre 370 g'lık bir kutu şekerli kola 155 kcal'dir; bunu günde bir kez suyla değiştirmenin haftalık karşılığı 1.085 kcal eder.
Diyette protein ve tuz arttıkça böbreklerden su atımı da artar (TÜBER, s. 31). Kilo başına günlük protein miktarını yükselten biri için bu, su ihtiyacının da arttığı anlamına gelir; rehber bu artış için ayrı bir miktar vermez.
Sık sorulan sorular
Günde 8 bardak su içmek gerekir mi?
EFSA değerlerine göre içeceklerden alınması gereken miktar kadınlarda yaklaşık 7–8, erkeklerde 9–10 bardaktır (200 ml). Çay, süt ve diğer içecekler de bu miktara dahildir.
Kilo başına su ihtiyacı hesaplanır mı?
Kilo başına mililitre yaklaşımı yaygındır, ancak EFSA yetişkinler için kiloya göre değil cinsiyete göre sabit yeterli alım değeri belirlemiştir. Bu araç EFSA değerlerini kullanır.
Çok su içmek zararlı mı?
Kısa sürede çok fazla su içmek kandaki sodyumu düşürebilir. Susuzluk hissi ve açık renkli idrar, yeterli su alımının pratik göstergeleridir.
70 kilo bir insan günde kaç litre su içmeli?
EFSA yetişkinler için kiloya göre değil cinsiyete göre değer verir. 70 kg bir kadının toplam su ihtiyacı 2,0 litre, bunun 1,4–1,6 litresi içeceklerden gelir; erkekte toplam 2,5 litre, içeceklerden 1,75–2,0 litredir.
Kaynak ve yöntem
Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez. Formüller her içerik kontrolünde test edilir.
Bu sayfa hakkında
- Hazırlayan
- HesapYapın yayın ekibi
- Son güncelleme
- Yöntem
- Formüller resmî kaynaklarla karşılaştırılır ve otomatik testlerle denetlenir. Yöntem ve kaynaklar
- Düzeltme
- Hata bildirimleri kaynağıyla kontrol edilir, düzeltmeler değişiklik günlüğünde yayımlanır. Hata bildirin
- Öneri
- Aradığınız hesaplama sitede yok mu? Araç önerin