Doğum haritası hesaplama

Doğum haritası nasıl okunur: derece, ev ve hareket sütunları

Doğum haritası, doğum anında Güneş, Ay, Merkür'den Neptün'e yedi gezegen, Plüton ve Ay düğümünün ekliptik üzerindeki konumunu, yükseleni, tepe noktasını ve 12 evin başlangıcını tek tabloda verir. Tablonun her satırı bir gök cisminin boylamıdır; burç adı bu boylamın hangi 30°'lik dilime düştüğünü söyler.

Örnek olarak 10 Mart 1985 saat 04:30'da Bursa'da doğan birinin haritasını alalım. Mart 1985'te Türkiye henüz yaz saatine geçmemişti, araç bu doğum için UTC+2 kullanır. Bu haritayı araçta açtığınızda gezegen tablosu şöyle görünür (üçüncü sütunu ekledik):

"19° 28′ Balık" gibi bir değeri okumanın yolu şu: Balık 12. burçtur ve 330°'de başlar, Güneş bu burcun 19. derecesini 28 yay dakikası geçmiştir; toplam 349,47°. Bir derece 60 yay dakikasıdır. Burçlar Koç'tan başlayarak 30'ar derece sayıldığı için her konum 0 ile 360 arasında tek bir sayıya çevrilebilir; iki gezegen arasındaki açıyı ya da bir ev başlangıcına uzaklığı bu sayılarla bulursunuz.

"Ev" sütunu gezegenin hangi ev başlangıcından sonra geldiğini gösterir; evler aşağıda ayrıca ele alınıyor. "Geri hareket" yazan satırlar (bu haritada Satürn ve Plüton) o gün Dünya'dan bakıldığında boylamı azalan gezegenlerdir. Tablodaki sayılar gözlenebilir gök konumlarıdır; astroloji ise bu konumlara anlam yükleyen, bilimsel yöntemle desteklenmemiş bir gelenektir. Bu sayfada yorum yer almaz.

Doğum saati yanlışsa doğum haritasında ne değişir?

Doğum saati yanlışsa önce yükselen, tepe noktası ve ev başlangıçları kayar; gezegenlerin burcu çoğu zaman aynı kalır. Değişmesi en olası gezegen Ay'dır. Aynı Bursa doğumunu farklı saatlerle hesapladık:

4 dakikalık fark bile yükseleni 1° 16′ kaydırıyor ve Uranüs için ev numarasını değiştiriyor. Saat 1 saat geri alındığında yükselen Oğlak burcuna geçiyor ve Ay 0° 37′ geride kalıyor. Tarih bir gün kaydığında Ay 14° 37′ yol alıyor, Güneş ancak 1° 00′. Denemelerin hiçbirinde Güneş'in ve 8 gezegenin burcu değişmedi. Ay da ertesi güne kadar Akrep'te kaldı, çünkü doğum anında bu burcun ilk derecelerindeydi; Ay burcun sonlarında olsaydı birkaç saatlik hata bile burcunu değiştirebilirdi.

Saati hiç bilinmeyen biri için araç harita çıkarmaz, çünkü evler ve yükselen saatsiz tanımsızdır. Yine de gezegen burçlarını görmek isterseniz saat alanına 12:00 yazabilirsiniz. Gezegenlerin burcu, sınırda duran bir gezegen yoksa doğru çıkar, ama yükselen, MC ve ev sütunları anlamsız olur. Ay için daha doğru yol, doğduğunuz günün ay burcunu saat girmeden gösteren hesabı kullanmaktır; o gün Ay burç değiştirdiyse geçiş saatini de verir. Saatin yükselene etkisi ve Türkiye'nin eski yaz saati uygulaması yükselen burç hesaplamanın saat dilimi ayrıntılarında tablo hâlinde var.

Doğum haritası evler: Placidus ile tam burç sistemi aynı haritada

Evler, gökyüzünün doğum yerine göre 12 parçaya bölünmesidir ve ev başlangıçları kullanılan sisteme göre değişir. Araç iki sistem sunar: Placidus ve tam burç (Whole Sign).

Placidus'ta 1. ev yükselenle, 10. ev tepe noktasıyla (MC) başlar; aradaki evler, her ekliptik noktasının ufkun üstünde ya da altında geçirdiği sürenin üçte birlerine göre bölünür. Bu yüzden evlerin genişliği eşit değildir: örnek haritada en dar ev 21° 03′, en geniş ev 46° 46′. Tam burç sisteminde ise 1. ev yükselenin bulunduğu burcun tamamıdır (burada Kova), sonraki her burç bir evdir ve MC bu haritada 10. eve düşer.

11 noktanın 9 tanesi iki sistemde farklı evde: Güneş, Ay, Merkür, Venüs, Mars, Uranüs, Neptün, Plüton, Kuzey Ay Düğümü. Gezegenlerin burcu ve derecesi değişmez; değişen yalnız ev numarasıdır. Başka bir sitede "Güneş 2. evde" görüp bu araçta 1. ev görüyorsanız önce iki sitenin ev sistemini karşılaştırın.

Placidus, kutup dairelerine yakın enlemlerde (66° ve üstü) bazı ekliptik noktaları hiç batmadığı ya da hiç doğmadığı için tanımsız kalır; araç orada yalnız tam burç sistemini hesaplar. 7. evin başlangıcı Placidus'ta yükselenin tam karşısıdır ve astrolojide alçalan burç diye anılır; 7. ev başlangıcındaki alçalan burcu ve o evdeki gezegenleri ayrı araç listeler.

Doğum haritası açı hesaplama: iki gezegen arası kaç derece?

İki gezegen arasındaki açı, ekliptik boylamlarının farkıdır; fark 180°'yi aşarsa 360°'den çıkarılır. Astroloji geleneğinde 0°, 60°, 90°, 120° ve 180° yakınındaki açılara ad verilir; tam açıdan kaç derece sapmanın sayılacağı (orb) okuldan okula değişir.

Örnek haritada gezegenler arasında bu açılardan en çok 3° sapanlar:

Elle kontrol için yukarıdaki okuma tablosunun boylam sütununu kullanın. Güneş 349,47°, Merkür 5,33°; fark 344,13°. Bu değer 180°'den büyük olduğu için 360°'den çıkarılır ve iki gezegen arasındaki açı 15,87° olur.

Güneş ile Ay arasındaki açı doğum anındaki ay evresini de belirler. Ay, Güneş'in 222° doğusundaydı; 180° dolunaydır, 270° son dördün. Bu doğum dolunaydan sonra, küçülen Ay'a denk geliyor ve o geceki ay evresini hesaplayan araç aynı an için "Küçülen şişkin ay" veriyor.

Vedik doğum haritası neden farklı çıkar?

Vedik (Hint) astrolojisi sidereal zodyakla, bu araç ise tropikal zodyakla hesaplar. Gezegenlerin gökteki yeri aynıdır; farklı olan, 0° Koç'un nereden başlatıldığıdır.

Tropikal zodyakta 0° Koç, ilkbahar ekinoksunda Güneş'in bulunduğu noktadır ve mevsimlere bağlıdır; sidereal zodyak aynı başlangıcı sabit yıldızlara bağlar. Dünya'nın ekseni yalpaladığı için ekinoks noktası yıldızlara göre geriye kayar. NASA'ya göre bu hareketin tam turu yaklaşık 25.771,5 yıl sürer, yani kayma 72 yılda 1 dereceyi bulur. Vedik haritada tropikal boylamdan birikmiş bu fark (ayanamsa) çıkarılır. Hint astrolojisinde birden fazla ayanamsa tanımı kullanıldığı için iki vedik site de aynı sonucu vermeyebilir.

Çıkarma işleminin sonucunda vedik haritada bir gezegen ya tropikaldeki burcunda kalır ya da bir önceki burca geçer, hiçbir zaman sonrakine geçmez. Hangisinin olacağını burç içindeki derece belirler: gezegenin burçtaki derecesi ayanamsa değerinden küçükse önceki burca geçer. Örnek haritada Güneş Balık'ın 19. derecesinde; ayanamsa bundan büyükse vedik haritada Güneş Kova'da görünür. Karşılaştırma yaparken vedik sitenin hangi ayanamsa değerini kullandığına bakın.

Doğum haritası farklı sitelerde neden farklı çıkıyor?

Aynı doğum bilgisiyle farklı sitelerde farklı harita görüyorsanız sebep çoğu zaman gezegen hesabı değil, ayarlardır. Kontrol sırası şöyle:

1. Saat farkı: 2016 öncesi doğumlarda kış aylarında UTC+2 alınması gerekir. Araç kullandığı farkı sonuçta "Kullanılan saat farkı" satırında yazar; bu Bursa örneğinde UTC+2.
2. Doğum yeri: il merkezi mi, ilçe mi? Boylamdaki 1° fark yükseleni ve evleri yaklaşık 4 dakikalık saat farkı kadar kaydırır.
3. Ev sistemi: Placidus, Koch, eşit ev ya da tam burç. Gezegenlerin ev numarası bu seçime bağlıdır.
4. Zodyak: tropikal mi, sidereal (vedik) mi?
5. Ay düğümü: araç gerçek düğümü verir; bazı programlar ortalama düğümü kullanır, ikisi arasında derece düzeyinde fark olabilir.

Ayarlar aynıysa kalan fark hesap payıdır. JPL Horizons ile 1925–2049 arasındaki 8 tarihte ölçülen en büyük fark: Güneş, Ay, Merkür, Venüs, Mars, Neptün ve Plüton için bir yay dakikasından az; Uranüs 2, Jüpiter 6, Satürn 9 yay dakikası. Bir burç 1.800 yay dakikası genişliğindedir; bu kadar küçük farklar yalnız gezegen burç sınırının hemen yanındaysa sonucu değiştirir ve araç o durumda not düşer. Tek bir gezegeni bağımsız olarak kontrol etmek isterseniz NASA JPL Horizons aynı anın konumunu verir.

Juno, Chiron gibi asteroitler, Kara Ay (Lilith) ve şans noktası bu araçta hesaplanmaz. Juno'yu arıyorsanız JPL Horizons'ta "3 Juno" adıyla bulabilirsiniz. Tek bir gezegenin burcunu hızlıca görmek için Venüs burcunu tek başına hesaplayan araç gibi ayrı sayfalar var; yalnız doğum tarihinizle burç hesaplama aracı güneş burcunuzu verir.