Nasıl hesaplanır?
Maksimum nabız = 220 − yaşÖrnek: 220 − 40 = 180
Tanaka: maksimum nabız = 208 − 0,7 × yaşÖrnek: 208 − 0,7 × 60 = 166
Hedef nabız = maksimum × yoğunluk oranıÖrnek: 180 × 0,50 = 90; 180 × 0,70 = 126
Karvonen: hedef = dinlenik + oran × (maksimum − dinlenik)Örnek: 60 + 0,40 × (180 − 60) = 108
Yaşa göre hedef nabız
| Soru | Cevap |
|---|---|
| 20 yaş hedef nabız | 100–140 atım/dk |
| 30 yaş hedef nabız | 95–133 atım/dk |
| 50 yaş hedef nabız | 85–119 atım/dk |
| 60 yaş hedef nabız (Tanaka) | 83–116 atım/dk |
| 40 yaş, dinlenik nabız 60 (Karvonen) | 90–126 atım/dk |
Yaşa göre hedef nabız kaç olmalı?
Hedef nabız, egzersiz sırasında ulaşmaya çalıştığınız kalp hızı aralığıdır ve maksimum nabzın yaklaşık %50 ile %85'i arasında kalır. Orta yoğunlukta maksimumun %50–70'i, yüksek yoğunlukta %70–85'i hedeflenir. Maksimum nabız da en basit hâliyle 220 eksi yaşınızdır.
Bu yüzdeler ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi'nin hasta bilgilendirme sitesi MedlinePlus'ta ve Amerikan Kalp Derneği'nin tablosunda aynıdır. Aşağıdaki tablo 20 ile 70 yaş arasını beşer yıl aralıkla veriyor; her satır araçla ayrı ayrı hesaplandı ve aralıklar tam sayıya yuvarlandı.
| Yaş | Maksimum nabız | Orta yoğunluk (%50–70) | Yüksek yoğunluk (%70–85) |
|---|---|---|---|
| 20 | 200 atım/dk | 100–140 atım/dk | 140–170 atım/dk |
| 25 | 195 atım/dk | 98–137 atım/dk | 137–166 atım/dk |
| 30 | 190 atım/dk | 95–133 atım/dk | 133–162 atım/dk |
| 35 | 185 atım/dk | 93–130 atım/dk | 130–157 atım/dk |
| 40 | 180 atım/dk | 90–126 atım/dk | 126–153 atım/dk |
| 45 | 175 atım/dk | 88–122 atım/dk | 122–149 atım/dk |
| 50 | 170 atım/dk | 85–119 atım/dk | 119–145 atım/dk |
| 55 | 165 atım/dk | 83–115 atım/dk | 115–140 atım/dk |
| 60 | 160 atım/dk | 80–112 atım/dk | 112–136 atım/dk |
| 65 | 155 atım/dk | 78–109 atım/dk | 109–132 atım/dk |
| 70 | 150 atım/dk | 75–105 atım/dk | 105–128 atım/dk |
Okuma örneği: 40 yaşındaki biri için maksimum 180 atım/dk'dır. Tempolu bir antrenmanda nabzı 90–126 atım/dk arasında kalıyorsa orta, 126–153 atım/dk arasındaysa yüksek yoğunlukta çalışıyor demektir. Tablo yalnız tam yaşları gösterir. Ara yaşlar için 37 yaşın hedef nabız aralığını ya da kendi yaşınızı araca yazın. Doğum tarihiniz sınıra yakınsa önce yaşınızı doğum tarihinden hesaplamak işinizi kolaylaştırır.
220 eksi yaş mı, Tanaka formülü mü daha doğru?
İkisi de ortalama bir tahmin verir ve 40 yaşta aynı sonuca çıkar. 40'ın altında Tanaka biraz daha düşük, üstünde daha yüksek maksimum nabız hesaplar; fark yaş ilerledikçe büyür ve 70 yaşta 9 atıma ulaşır.
220 − yaş kuralı 1971'de Fox ve arkadaşlarının yayınından gelir. Tanaka, Monahan ve Seals 2001'de 351 çalışmadaki 18.712 kişinin verisini birleştirip 208 − 0,7 × yaş denklemini buldu, sonra 514 kişide laboratuvarda ölçtü ve 209 − 0,7 × yaş gibi neredeyse aynı bir sonuç aldı. Yazarlara göre eski formül yaşlılarda maksimum nabzı olduğundan düşük gösteriyor.
| Yaş | 220 − yaş | Tanaka | Fark | Orta yoğunluk (Tanaka) |
|---|---|---|---|---|
| 20 | 200 | 194 | −6 | 97–136 atım/dk |
| 30 | 190 | 187 | −3 | 94–131 atım/dk |
| 40 | 180 | 180 | 0 | 90–126 atım/dk |
| 50 | 170 | 173 | +3 | 87–121 atım/dk |
| 60 | 160 | 166 | +6 | 83–116 atım/dk |
| 70 | 150 | 159 | +9 | 80–111 atım/dk |
Hangi formülü seçerseniz seçin sonucu kesin değer gibi okumayın. 2024 tarihli bir derleme, Tanaka formülünün tahmin hatasını dakikada yaklaşık 11,4 atım olarak aktarır: kişinin gerçek maksimumu formülün verdiği sayıdan bu ölçüde sapabilir. Kesin değer yalnız laboratuvarda, yükü kademeli artan bir testte ölçülür.
Tanaka'nın çalışmasında denklem kadın ve erkekte farklı çıkmadı, düzenli spor yapanla yapmayanda da değişmedi; bu yönüyle, cinsiyete göre ayrı denklem kullanan dinlenirken harcanan enerjiyi veren bazal metabolizma hızı hesabından ayrılır. 60 yaşındaysanız iki formülü yan yana görmek için 60 yaş için Tanaka sonucunu açabilirsiniz. Maksimum 166, orta aralık 83–116 atım/dk çıkar.
Dinlenik nabızla hedef nabız nasıl hesaplanır? Karvonen yöntemi
Karvonen yönteminde hedef nabız = dinlenik nabız + yoğunluk oranı × (maksimum nabız − dinlenik nabız) olarak bulunur. Parantezin içi nabız rezervidir. Yöntem formda olan, dinlenik nabzı düşük kişiyle yeni başlayanı ayırt eder.
Amerikan Spor Hekimliği Koleji'nin (ACSM) 2011 tutum bildirisi nabız rezervi için orta yoğunluğu %40–59, yüksek yoğunluğu %60–89 olarak sınıflar. Bu yüzdeler maksimum nabzın yüzdeleriyle aynı şey değildir, iki ölçeği karıştırmayın.
40 yaşında, dinlenik nabzı 60 olan birini düşünün. Rezerv 180 − 60 = 120 atımdır. Bunun %40'ı 48, %59'u 70,8 eder; dinlenik nabız eklenince orta yoğunluk aralığı 108–131 atım/dk olur. Aynı yaşta dinlenik nabzı 80 olan kişide aralık 120–139 atım/dk çıkar. Rezervin yüzdesini elle bulmak isterseniz bir sayının istediğiniz yüzdesini veren hesabı kullanabilirsiniz.
| Dinlenik nabız | Nabız rezervi | Orta (%40–59 rezerv) | Yüksek (%60–89 rezerv) |
|---|---|---|---|
| 50 atım/dk | 130 | 102–127 atım/dk | 128–166 atım/dk |
| 60 atım/dk | 120 | 108–131 atım/dk | 132–167 atım/dk |
| 70 atım/dk | 110 | 114–135 atım/dk | 136–168 atım/dk |
| 80 atım/dk | 100 | 120–139 atım/dk | 140–169 atım/dk |
Dinlenik nabzı sabah, yataktan kalkmadan ölçün ve iki üç günün ortalamasını alın. Araçtaki isteğe bağlı dinlenik nabız alanını doldurursanız Karvonen aralıkları da hesaplanır; 40 yaş ve dinlenik nabız 60 örneğini açıp kendi değerlerinizi yazabilirsiniz.
Kardiyo nabız aralığı: hafif, orta ve yüksek yoğunluk bölgeleri
ACSM'nin sınıflamasında orta yoğunluk maksimum nabzın %64–76'sı, yüksek yoğunluk %77–95'idir. Amerikan Kalp Derneği ve MedlinePlus ise orta için %50–70, yüksek için %70–85 verir. İki tablo aynı kişiye farklı kardiyo aralıkları çizer.
Bildiri egzersiz reçetesi yazan sağlık ve spor profesyonellerine yöneliktir ve hafif yoğunluğu da (%57–63) ayrı bir basamak olarak tanımlar. Aynı adı taşıyan "orta yoğunluk" iki kaynakta farklı sayılara denk geldiği için bir programı izlerken hangi tabloya göre yazıldığına bakın.
| Yoğunluk | ACSM (maksimumun %) | 40 yaş, ACSM | 60 yaş, ACSM | AHA karşılığı |
|---|---|---|---|---|
| Hafif | %57–63 | 103–113 atım/dk | 91–101 atım/dk | ayrı basamak yok |
| Orta | %64–76 | 115–137 atım/dk | 102–122 atım/dk | %50–70 |
| Yüksek | %77–95 | 139–171 atım/dk | 123–152 atım/dk | %70–85 |
Nabız saatiniz yoksa konuşma testi işe yarar. MedlinePlus'a göre orta yoğunlukta konuşabilirsiniz ama şarkı söyleyemezsiniz; yüksek yoğunlukta nefes almak için durmadan birkaç kelimeden fazlasını söyleyemezsiniz. Yürürken ya da tempolu yürüyüşte nabzınızın kaç olması gerektiğini de bu test gösterir: rahat konuşup şarkı da söyleyebiliyorsanız tempo hafif kalıyor demektir.
Nabız bölgesi harcanan enerjiyi tek başına belirlemez. Süre ve kilo da hesaba girer. Antrenman yaptığınız günler için spor yaptığınız günlerin kalori ihtiyacını hareket düzeyine göre ayrıca hesaplayabilirsiniz.
Spor yaparken nabız 170 ya da 180 olursa ne olur?
Bunun cevabı yaşınıza bağlıdır: 170 nabız 20 yaşındaki biri için maksimumun yaklaşık %85'i, 50 yaşındaki biri için ise 220 − yaş tahmininin %100'üdür. Yani aynı sayı gençte yüksek yoğunluklu bir antrenmanı, ileri yaşta tahmini sınırın kendisini gösterir.
| Yaş | 170, 220 − yaşa göre | 170, Tanaka'ya göre | 180, 220 − yaşa göre | 180, Tanaka'ya göre |
|---|---|---|---|---|
| 20 | %85 | %88 | %90 | %93 |
| 30 | %89 | %91 | %95 | %96 |
| 40 | %94 | %94 | %100 | %100 |
| 50 | %100 | %98 | %106 | %104 |
| 60 | %106 | %102 | %113 | %108 |
Yüzde 100'ün üstündeki değerler formülün tahmininden yüksek bir nabız demektir. Formülün tahmin hatası dakikada 10 atımı aştığı için bazı kişilerin gerçek maksimumu formülün üstünde kalır; yine de bu sınırı sık aşıyorsanız antrenman planınızı bir uzmanla gözden geçirin. 30 yaşında birinin 170 nabzı ise maksimumun %89'u eder ve ACSM'nin yüksek yoğunluk aralığına (%77–95) düşer.
Efor testinde hedef de aynı mantıkla hesaplanır. Yukarıda andığımız derlemeye göre bazı laboratuvarlar testi, yaşa göre tahmini maksimumun %85'ine ulaşınca yeterli sayar: 50 yaşta bu 145, 60 yaşta 136 atım/dk eder. Testin nerede bitirileceğine ise testi yapan hekim karar verir.
Beta bloker gibi ilaçlar maksimum nabzı dakikada yaklaşık 10–15 atım düşürür ve bu tablolardaki değerleri geçersiz kılar; kalp hastalığınız varsa ya da böyle bir ilaç kullanıyorsanız hedef nabzınızı hekiminizle belirleyin.
Nabız 15 saniyede nasıl hesaplanır?
15 saniyede saydığınız atım sayısını 4 ile çarparsınız. 10 saniye saydıysanız 6 ile. MedlinePlus'ın nabız sayfası en doğru sonuç için tam 1 dakika saymayı, kısa sayımı ise pratik bir seçenek olarak önerir.
Kısa sayımın bedeli hassasiyettir. 15 saniyede bir atımı kaçırmak sonucu 4, 10 saniyede kaçırmak 6 atım değiştirir. Antrenman sırasında bu fark çoğu zaman bölge değiştirmez, dinlenik nabzı ölçerken ise önemlidir: Karvonen hesabında dinlenik nabzı 1 dakika sayarak bulun.
| Sayılan atım | 15 saniyede sayıldıysa | 10 saniyede sayıldıysa |
|---|---|---|
| 12 | 48 atım/dk | 72 atım/dk |
| 15 | 60 atım/dk | 90 atım/dk |
| 18 | 72 atım/dk | 108 atım/dk |
| 20 | 80 atım/dk | 120 atım/dk |
| 25 | 100 atım/dk | 150 atım/dk |
| 30 | 120 atım/dk | 180 atım/dk |
Nabzı bileğin iç yüzünde, başparmak kökünün hemen altından ya da boyunda, gırtlağın yanındaki yumuşak çukurdan işaret ve orta parmakla alın. MedlinePlus'a göre 10 yaş üstü çocuklarda ve yetişkinlerde dinlenik nabız dakikada 60 ile 100 arasındadır. İyi antrenmanlı sporcularda 40–60'a kadar iner.
Ölçtüğünüz değer bu aralığın dışında kalıyorsa ve şikâyetiniz varsa hekime danışın. Boy, kilo ve günlük ihtiyaçla ilgili diğer araçlar sağlık hesaplamaları sayfasında toplu duruyor.
Sık sorulan sorular
Yağ yakmak için nabız kaç olmalı?
Orta yoğunluk olarak tanımlanan maksimum nabzın %50–70'i uzun süre sürdürülebilir bir aralıktır. Toplam harcanan enerji, nabız bölgesinden çok egzersizin süresine ve sıklığına bağlıdır.
Nabız nasıl ölçülür?
Bilek içinden ya da boyundan 30 saniye sayıp 2 ile çarpın. Göğüs bandı, bilek tipi cihazlardan daha doğru ölçer.
Egzersizde maksimum nabzı aşmak tehlikeli mi?
Formül bir tahmindir; bazı kişilerin gerçek maksimumu daha yüksektir. Göğüs ağrısı, baş dönmesi ya da nefes darlığı olursa egzersizi hemen bırakın.
Hedef nabız ne demek?
Egzersiz sırasında kalmanız önerilen nabız aralığıdır ve tahmini maksimum nabzın yüzdesi olarak verilir. Amerikan Kalp Derneği orta yoğunluk için %50–70, yüksek yoğunluk için %70–85 aralığını kullanır; 40 yaşta bu 90–126 ve 126–153 atım/dakikadır.
Kaynak ve yöntem
- American Heart Association, Target heart rates chart
- Tanaka H, Monahan KD, Seals DR. Age-predicted maximal heart rate revisited. J Am Coll Cardiol 2001;37:153-6
Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez. Formüller her içerik kontrolünde test edilir.
Bu sayfa hakkında
- Hazırlayan
- HesapYapın yayın ekibi
- Son güncelleme
- Yöntem
- Formüller resmî kaynaklarla karşılaştırılır ve otomatik testlerle denetlenir. Yöntem ve kaynaklar
- Düzeltme
- Hata bildirimleri kaynağıyla kontrol edilir, düzeltmeler değişiklik günlüğünde yayımlanır. Hata bildirin
- Öneri
- Aradığınız hesaplama sitede yok mu? Araç önerin