Nasıl hesaplanır?
Ders başarılı: (1. dönem + 2. dönem) ÷ 2 ≥ 50 ya da 2. dönem ≥ 70
Doğrudan geçme: başarısız ders 0 ya da (başarısız ders 1 ve YBP ≥ 50)
Sorumlu geçme: YBP ≥ 50, başarısız ders ≤ 3 ve alt sınıflarla toplam ≤ 6
Sık sorulan durumlar
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Matematik ve fizikten kaldım, diğerleri iyi | Sorumlu geçer |
| Yalnız kimyadan kaldım, YBP 50'nin üstünde | Doğrudan geçer |
| Yalnız edebiyattan kaldım | Sorumlu geçer |
| Dört dersten kaldım | Sınıf tekrarı |
| 1. dönem 30, 2. dönem 70: dersten geçer miyim? | Doğrudan geçer |
| İki dersten kaldım, alt sınıftan 5 sorumluluğum var | Sınıf tekrarı |
Lisede kaç dersten kalınca sınıfta kalınır?
Yılsonu başarı puanınız (YBP) en az 50 ise en fazla 3 dersten sorumlu geçersiniz; 4. başarısız ders sınıf tekrarı demektir. YBP 50'nin altındaysa tek başarısız ders de sınıfta bırakır. Bu kural 9, 10 ve 11. sınıfta aynıdır.
Aşağıdaki tabloda aynı 10. sınıf karnesinin farklı derslerden kalındığında verdiği sonuçlar var. Ders saatleri örnektir (matematik 6, edebiyat 5, İngilizce 4, diğerleri 2 saat); kalınan derslerde dönem puanları 30 ve 40, geçilen derslerde 65 ile 85 arası.
| Durum | YBP | Bu yıl başarısız | Alt sınıftan sorumlu | Sonuç |
|---|---|---|---|---|
| Bütün dersler geçti | 74,24 | 0 | 0 | Doğrudan geçer |
| Yalnız kimyadan kaldı | 71,56 | 1 | 0 | Doğrudan geçer |
| Yalnız edebiyattan kaldı | 66,24 | 1 | 0 | Sorumlu geçer |
| Matematik ve fizikten kaldı | 62,52 | 2 | 0 | Sorumlu geçer |
| Matematik, fizik ve kimyadan kaldı | 59,84 | 3 | 0 | Sorumlu geçer |
| Dört dersten kaldı | 56,48 | 4 | 0 | Sınıf tekrarı |
| İki dersten kaldı, alt sınıftan 5 sorumluluğu var | 62,52 | 2 | 5 | Sınıf tekrarı |
İki satır şaşırtabilir. Kimyadan kalan öğrenci sorumluluk bile taşımadan geçiyor, çünkü tek başarısız ders YBP ile telafi edilir. Edebiyattan kalan ise 50'nin üstünde bir YBP ile sorumlu geçiyor; nedeni aşağıdaki edebiyat bölümünde. Son satırda bu yıl yalnız iki dersten kalmak yetmedi: alt sınıflardan taşınan 5 sorumlulukla toplam 7 oldu ve 6 sınırı aşıldı.
Kendi karnenizi denemeden önce matematik ve fizikten kalma örneğini açıp ders satırlarını değiştirebilirsiniz. Araç sorumlu geçer sonucunu, YBP'yi (62,52) ve hangi maddenin uygulandığını birlikte gösterir; dört ders örneğindeki gerekçe şu: "Bu yıl 4 dersten başarısızsınız; sorumlu geçiş en fazla 3 ders için mümkündür."
9. sınıf geçmek için ortalama kaç olmalı, 45 ile geçilir mi?
Bütün derslerinizi geçtiyseniz ortalamanın alt sınırı yoktur; YBP 45 olan öğrenci de doğrudan geçer. 50 şartı yalnız en az bir dersten kaldığınızda devreye girer.
Yönetmeliğin 57. maddesi iki ayrı yol sayar: tüm derslerden başarılı olmak ya da en fazla 1 dersten başarısız olup YBP'nin en az 50 olması. Birinci yolda ortalama aranmaz. Bir dersin başarılı sayılması için 2. dönem puanının 70 olması da yeterli olduğundan, YBP'si 50'nin altında kalan ama hiç başarısız dersi olmayan öğrenci gerçekten vardır.
Örnek: 1. dönemi her dersten 20 ile kapatıp 2. dönemde her derste 70'e çıkan öğrencinin bütün yılsonu puanları 45 olur. Araç bu karneye YBP 45 ile "Doğrudan geçer" der. Aynı öğrencinin kimya 2. dönem puanı 69 olsaydı kimya başarısız olurdu, YBP 44,96 olurdu ve sonuç "Sınıf tekrarı" çıkardı. Bir puanlık fark bütün yılı değiştiriyor.
| Karne | YBP | Başarısız ders | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Her ders 20 ve 70 | 45 | 0 | Doğrudan geçer |
| Her ders 20 ve 70, kimya 20 ve 69 | 44,96 | 1 | Sınıf tekrarı |
| Her ders 40 ve 60, matematik 20 ve 35 | 44,6 | 1 | Sınıf tekrarı |
YBP yuvarlanmaz. Bölme virgülden sonra dört basamak yürütülür (md. 55/1); 49,5 ya da 49,99 olan YBP 50 sayılmaz. YBP ders saatiyle ağırlıklı ortalama olduğu için 6 saatlik matematikteki düşük not 2 saatlik bir dersteki aynı nottan üç kat fazla etkiler. Bunu kendi notlarınızla görmek için yılsonu başarı puanınızı ders saatleriyle hesaplayın. Aynı ortalama belge için de kullanılır; 70 ve 85 sınırlarına ne kadar uzak olduğunuzu takdir teşekkür belgesi için gereken ortalamayı gösteren sayfada kontrol edebilirsiniz.
Lisede edebiyat geçme notu kaç, 70 mi?
Hayır, lisede Türk dili ve edebiyatının geçme notu da diğer dersler gibi 50'dir: iki dönemin ortalaması en az 50 ya da 2. dönem puanı en az 70 olmalı. Edebiyatı farklı yapan geçme notu değil, kalındığında ne olduğudur.
Yönetmeliğin 57/2. maddesine göre "yılsonu başarı puanıyla başarılı sayılamayacak" bir dersten kalan öğrenci, YBP'si yetse bile o dersten sorumlu geçer. Hangi derslerin bu gruba girdiğini Talim ve Terbiye Kurulu ders çizelgeleriyle belirler. 9 Mayıs 2025 tarihli kararın ifadesi şu: "Ortaöğretim kurumlarının tamamında yılsonu başarı ortalaması ile başarılı sayılamayacak ders 'Türk dili ve edebiyatı' dersidir."
Birinci bölümdeki tabloda bu fark yan yana duruyor. Kimyadan kalan öğrencinin YBP'si 71,56, sonucu "Doğrudan geçer". Edebiyattan kalanın YBP'si 66,24, yani 50'nin rahatça üstünde; yine de sonuç "Sorumlu geçer": edebiyat sorumluluk sınavında en az 50 alınana kadar öğrencinin üzerinde kalır. Edebiyat 5 saatlik bir ders olduğu için YBP'yi de kimyadan daha fazla aşağı çeker.
"70" sorusu iki yerden geliyor. Birincisi 2. dönem kuralı: 1. dönem ne olursa olsun 2. dönemde 70 alan her dersi geçer, edebiyat dahil. İkincisi ortaokul: Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinin 28. maddesi bir üst sınıfa devam için Türkçede iki dönem puanının ortalamasının en az 70 olmasını ister ve bu kural liseye taşınmaz. Araçta başka bir dersi de bu gruba almak isterseniz ders adının sonuna yıldız (*) koyun; bazı okul türlerinin çizelgelerinde ek dersler olabildiği için okulunuzun çizelgesine bakın.
Lise ders geçme notu 45 mi 50 mi?
50. Yürürlükteki yönetmeliğin 56. maddesi bir dersten başarılı sayılmayı "iki dönem puanının aritmetik ortalamasının en az 50 veya birinci dönem puanı ne olursa olsun ikinci dönem puanının en az 70" olmasına bağlar; metinde 45 diye bir eşik yoktur.
İki yoldan hangisinin daha az puan istediği 1. dönem puanınıza bağlı. 1. dönem 30'un altındaysa ortalama yolu 2. dönemde 70'ten fazlasını ister ve 70 kuralı devreye girer; 30'un üstündeyse ortalama yolu daha ucuzdur. Tablodaki sayılar tek dersli bir karnenin araca verilip 2. dönem puanının 0'dan 100'e denenmesiyle bulundu:
| 1. dönem | 2. dönemde en az | Geçiren kural |
|---|---|---|
| 0 | 70 | 2. dönem en az 70 |
| 20 | 70 | 2. dönem en az 70 |
| 30 | 70 | İkisi de aynı sayıyı verir |
| 35 | 65 | İki dönemin ortalaması en az 50 |
| 40 | 60 | İki dönemin ortalaması en az 50 |
| 45 | 55 | İki dönemin ortalaması en az 50 |
| 50 | 50 | İki dönemin ortalaması en az 50 |
| 60 | 40 | İki dönemin ortalaması en az 50 |
| 70 | 30 | İki dönemin ortalaması en az 50 |
Ortalama da yuvarlanmaz. 1. dönemi 49, 2. dönemi 50 olan dersin yılsonu puanı 49,5 olur ve ders başarısız sayılır (md. 53/2). Aynı öğrenci 2. dönemde 51 alsaydı yılsonu puanı 50 olur ve ders geçilirdi.
Dönem puanının kendisi yazılı ve performans notlarının ortalamasıdır. Kalan yazılıdan kaç almanız gerektiğini bulmak için 2. yazılıya göre ders notunuzu hesaplayan bölüme bakın; tablodaki 2. dönem hedefini oraya taşıyabilirsiniz.
Sorumluluk sınavı ne zaman yapılır, sorumlu dersler birikirse ne olur?
Sorumluluk sınavları yılda üç kez yapılır: 1. dönemin ilk iki haftası, 2. dönemin ilk iki haftası ve son iki haftası (md. 58/2-a). Sınavdan en az 50 alınan dersin sorumluluğu kalkar (md. 58/4); alınamazsa ders bir sonraki yıla alt sınıf sorumluluğu olarak geçer.
Sınıf tekrarı yalnız o yılın notlarından gelmez, biriken sorumluluklar da getirir, çünkü 58. maddenin 6 sınırı alt sınıflardaki başarısız dersleri de sayar. Sorumluluklarını hiç kapatamayan bir öğrencinin üç yılı araçta şöyle görünüyor:
- 9. sınıfta matematik ve fizikten kalır, alt sınıf sorumluluğu yok. Sonuç: sorumlu geçer (YBP 62,52).
- 10. sınıfta iki sorumluluğu sürüyor, bu yıl kimya, biyoloji ve tarihten kalır. Toplam 5; sonuç: sorumlu geçer.
- 11. sınıfa beş sorumlulukla gelir, bu yıl matematik ve coğrafyadan kalır. Toplam 7; sonuç: sınıf tekrarı.
Aynı 11. sınıf öğrencisi bu yıl yalnız coğrafyadan kalsaydı araç "Doğrudan geçer" derdi: tek başarısız ders ve 50'nin üstündeki YBP 57. maddedeki doğrudan geçme şartını karşılar. Araç, 58. maddenin "doğrudan sınıfını geçemeyen öğrencilerden" diye başlamasına dayanarak 6 ders sınırını yalnız sorumlu geçişte uygular; sınırda bir durumdaysanız okul yönetiminin kararını teyit edin. Nakil ve geçişler nedeniyle ortaya çıkan sorumlu dersler de bu sayıya katılmaz.
Sorumluluk sınavı sonunda tek dersten başarısız kalan son sınıf öğrencisi için aynı usulle takip eden hafta içinde bir sınav daha yapılır (md. 58/6). Sorumluluk sınavına girilen dersin yılsonu puanı değiştiği için YBP de yeniden hesaplanır; sorumluluk sınavının diploma notuna etkisini mezuniyet puanı sayfası anlatıyor.
Lisede sınıf geçme şartları 2026: yönetmelikte ne değişti?
2026-2027 öğretim yılında da 8 Eylül 2023 değişikliğiyle gelen kurallar uygulanıyor: doğrudan geçme için en fazla 1 başarısız ders, sorumlu geçme için bulunulan sınıfta en fazla 3 ders ve alt sınıflar dahil en fazla 6 ders. Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin son değişikliği 3 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı ve 56-59. maddelere dokunmadı.
Bugünkü metin 8 Eylül 2023 tarihli değişikliğin ürünü. 57. maddenin (b) bendi o tarihte doğrudan geçmeyi "en fazla 1 dersten başarısız olanlardan, yılsonu başarı puanı en az 50 olan" öğrencilerle sınırladı; 3 ve 6 ders sınırlarını içeren 58. maddenin birinci fıkrası da aynı gün değişti. İnternette bu tarihten önceki kurallarla yazılmış anlatımlar hâlâ dolaşıyor; madde numarasını ve değişiklik tarihini gösteren kaynağa güvenin.
Sınıf tekrarında bilinmesi gereken dört kural
- Sınıf tekrarı hazırlık sınıfı hariç ortaöğrenim boyunca en fazla bir kez yapılır. İkinci kez tekrar durumuna düşen öğrencinin ders yılı sonunda okulla ilişiği kesilir ve veli ile öğrencinin talebine göre mesleki eğitim merkezine ya da açık öğretim lisesine kaydı yapılır (md. 59/1-a).
- Devamsızlık nedeniyle başarısız sayılan öğrenci notlarına bakılmadan sınıf tekrar eder; araçtaki devamsızlık sorusu bu yüzden var. Sınırın ne kadar yakın olduğunu lisede kalan devamsızlık hakkınızı sayarak görebilirsiniz.
- Özrü nedeniyle iki dönem puanı alamayan öğrenci, durumunu belgelerse o yılın öğrenim hakkını kullanmamış sayılır (md. 59/1-c). Sınıf geçme maddeleri "her bir dersten iki dönem puanı bulunmak kaydıyla" işler.
- 12. sınıfta ders başarısızlığı yüzünden mezun olamayan öğrenci, tekrar hakkı varsa ders sayısına bakılmaksızın sınıfı tekrar edebilir. Tekrar etmek istemezse daha önce tekrar etmişse bir, etmemişse iki öğretim yılı daha sorumluluk sınavlarına girebilir (md. 59/1-b). Araç bu yüzden 9-11. sınıflar için hesap yapar.
Tekrar kararı yaş sınırıyla da kesişebilir. Yönetmeliğin 21. maddesine göre öğrenimine ara vermemiş öğrenciden yaş şartı aranmaz, ancak 22 yaşını tamamladığı öğretim yılının sonunda mezun olamayan öğrenci, sorumluluk sınavlarıyla mezun olabilecek durumda değilse açık ortaöğretime ya da mesleki eğitim merkezine yönlendirilir. Sınıf tekrarı düşünülüyorsa okul yılı başındaki tam yaşınızı bu sınıra göre kontrol etmekte fayda var.
Sık sorulan sorular
Lisede kaç dersten kalınca sınıf tekrarı olur?
Yılsonu başarı puanı en az 50 ise en fazla üç dersten sorumlu geçilir; dört ve daha fazla başarısız ders sınıf tekrarıdır. YBP 50'nin altındaysa tek başarısız ders bile sınıf tekrarına yol açar.
Tek dersten kalan öğrenci sorumlu mu geçer?
YBP en az 50 ise doğrudan geçer ve o dersten sorumlu olmaz. Kalınan ders Türk dili ve edebiyatıysa sorumlu geçer.
1. dönem düşükse 2. dönem kaç olmalı?
2. dönem puanı en az 70 olursa 1. dönem ne olursa olsun ders geçilir. Aksi hâlde iki dönemin ortalaması en az 50 olmalı.
Devamsızlıktan kalan öğrenci ne olur?
Devamsızlık nedeniyle başarısız sayılan öğrenci notlarına bakılmaksızın sınıf tekrar eder.
Kaynak ve yöntem
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 53, 55, 56, 57, 58, 59 (8/9/2023 ve 22/2/2025 değişiklikleriyle)
- MEB TTKB, 9/5/2025 tarihli 05 sayılı karar: Anadolu Lisesi ve diğer lise türleri haftalık ders çizelgeleri
Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez. Formüller her içerik kontrolünde test edilir.
Bu sayfa hakkında
- Hazırlayan
- HesapYapın yayın ekibi
- Son güncelleme
- Yöntem
- Formüller resmî kaynaklarla karşılaştırılır ve otomatik testlerle denetlenir. Yöntem ve kaynaklar
- Düzeltme
- Hata bildirimleri kaynağıyla kontrol edilir, düzeltmeler değişiklik günlüğünde yayımlanır. Hata bildirin
- Öneri
- Aradığınız hesaplama sitede yok mu? Araç önerin