Nasıl hesaplanır?
Ağırlıklı puan = dersin yılsonu puanı × haftalık ders saati
YBP = ağırlıklı puanlar toplamı ÷ haftalık ders saatleri toplamıÖrnek: (80×6 + 70×5 + 60×2 + 90×4) ÷ 17 = 1310 ÷ 17 = 77,0588
Dersin yılsonu puanı = (1. dönem + 2. dönem) ÷ 2Örnek: (60 + 75) ÷ 2 = 67,5
Örnek hesaplar
Yıl sonu karne notları nasıl hesaplanır?
Her dersin yılsonu puanını o dersin haftalık saatiyle çarpın, çarpımları toplayın ve toplam ders saatine bölün; çıkan sayı yılsonu başarı puanınızdır (YBP). Bölme virgülden sonra dört basamağa kadar yürütülür ve sonuç yuvarlanmaz.
Aşağıdaki karne bir Anadolu lisesi 9. sınıf öğrencisinin ortak dersleri. Ders saatleri Talim ve Terbiye Kurulunun 9 Mayıs 2025 tarihli çizelgesinden alındı ve toplamı 32 saat ediyor; puanlar örnektir.
| Ders | Haftalık saat | Yılsonu puanı | Ağırlıklı puan |
|---|---|---|---|
| Türk Dili ve Edebiyatı | 5 | 74 | 370 |
| Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi | 2 | 88 | 176 |
| Tarih | 2 | 80 | 160 |
| Coğrafya | 2 | 77 | 154 |
| Matematik | 6 | 58 | 348 |
| Fizik | 2 | 62 | 124 |
| Kimya | 2 | 66 | 132 |
| Biyoloji | 2 | 79 | 158 |
| İngilizce | 4 | 71 | 284 |
| Beden Eğitimi ve Spor | 2 | 95 | 190 |
| Görsel Sanatlar | 2 | 92 | 184 |
| Sağlık Bilgisi ve Trafik Kültürü | 1 | 90 | 90 |
Bu karnenin YBP'si 74,0625. Aynı on iki notu ders saatine bakmadan toplayıp on ikiye bölerseniz 77,6667 bulursunuz. Aradaki fark matematikten geliyor: en düşük not (58) en ağır derste, 6 saatte. Beden eğitimi ve görsel sanatlardaki 90'ların her biri yalnız 2 saatlik ağırlık taşıdığı için düz ortalamayı şişiriyor. Kendi hesabınız e-Okul'dakinden yüksek çıkıyorsa ilk bakılacak yer bu düz ortalamadır.
Hesabın dayanağı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 54. ve 55. maddeleri: dersin ağırlığı haftalık ders saatine eşittir, YBP ağırlıklı puanlar toplamının ders saatleri toplamına bölümüdür. Matematikte aynı ağırlıklandırmanın başka örneklerini ders saatine göre ağırlıklı ortalama hesabı anlatıyor. Bu karneyi araçta açmak için 9. sınıf ortak ders örneğini kullanabilir, puanları kendi notlarınızla değiştirebilirsiniz.
Lise ortalamasını en çok hangi ders etkiler?
Haftalık saati en yüksek olan ders. 32 saatlik bir 9. sınıf karnesinde matematikteki 10 puanlık artış YBP'yi fizikteki aynı artışın tam üç katı yükseltir, çünkü matematik 6, fizik 2 saattir.
| 10 puan artan ders | Haftalık saat | Yeni YBP | YBP'deki artış |
|---|---|---|---|
| Matematik | 6 | 75,9375 | 1,875 |
| Türk Dili ve Edebiyatı | 5 | 75,625 | 1,5625 |
| İngilizce | 4 | 75,3125 | 1,25 |
| Fizik | 2 | 74,6875 | 0,625 |
| Sağlık Bilgisi ve Trafik Kültürü | 1 | 74,375 | 0,3125 |
Kural basit: bir derse eklenen her puan YBP'ye "ders saati ÷ toplam saat" kadar yansır. 32 saatlik karnede matematikte 1 puan 6/32, sağlık bilgisinde 1 puan 1/32 değerindedir; matematik tek başına toplam saatin %18,75'ini tutar. Kendi çizelgenizde bir dersin payını ders saatinin toplam içindeki yüzdesini bularak görebilirsiniz. Yılın ortasında hangi derse çalışacağınızı seçerken bu oranlara bakmak, ortalamayı yükseltmenin en ucuz yolunu gösterir.
Dikkat: YBP'nin dördüncü basamaktan sonrası atılır. Matematiği 85, fiziği 84,9997 olan iki derslik bir hesapta araç 84,9999 verir; bu puan 85 sayılmaz. Bu yüzden belge ya da OBP sınırına çok yakın olduğunuzda e-Okul'daki dört basamaklı sayıya bakın, yuvarlanmış karne görüntüsüne değil.
10. ve 12. sınıf yılsonu başarı puanı nasıl hesaplanır?
Yöntem dört sınıfta aynıdır; değişen, hesaba giren derslerin saatleridir. 10. sınıfta felsefe (2 saat) eklenir ve sağlık bilgisi kalkar, ortak dersler 33 saate çıkar. 11 ve 12. sınıfta ise karnenin büyük kısmını seçtiğiniz dersler oluşturur.
9. sınıftaki karneye felsefeden 70 eklenip sağlık bilgisi çıkarıldığında 10. sınıf YBP'si 73,3333 olur. TTKB çizelgesine göre seçilebilecek ders saati 9. sınıfta 7, 10. sınıfta 6, 11. sınıfta 20, 12. sınıfta 24'tür. Seçmeli dersler de puanla değerlendirildiği için YBP'ye kendi saatleriyle girer. Puanla değerlendirilmeyen rehberlik ve yönlendirme saati hesaba katılmaz.
Sayısal ağırlıklı 12. sınıf örneği
12. sınıfta seçmeli matematik 6, seçmeli fizik, kimya ve biyoloji 4'er saattir. Aşağıdaki kısaltılmış karnede bu dört ders 18 saatle toplamın yarısından fazlasını tutuyor: edebiyat 76, inkılap tarihi 84, İngilizce 72, seçmeli matematik 81, fizik 55, kimya 68, biyoloji 74. Araç bu karneye 72,7586 der. Fizik 55 yerine 75 olsaydı YBP 75,5172 olurdu; 9. sınıfta 2 saatlik olan fizik, 12. sınıfta iki kat ağırlık taşıyor.
Dört sınıfın YBP'si toplanıp dörde bölününce mezuniyet puanı çıkar. Bu makaledeki 9, 10 ve 12. sınıf sonuçlarına 11. sınıf için 71,5 eklenirse ortalama 72,9136, OBP karşılığı 364,568 olur. Bu hesabın ayrıntısını ve hangi sınıfın ne kadar etkilediğini dört yılın YBP'sinden lise diploma notunu bulan sayfada görebilirsiniz.
Hazırlık sınıfının puanları yılsonu başarı puanına katılır mı?
Hazırlık sınıfında da ders puanları verilir, ama bu puanlar mezuniyet puanına katılmaz. Yönetmeliğin 60. maddesinin ifadesi şu: "Hazırlık sınıfında alınan puanlar mezuniyet puanının belirlenmesinde dikkate alınmaz."
Hazırlık sınıfında sınıf geçme de YBP'ye bağlı değildir. Geçme, birinci yabancı dil ile hazırlık sınıfı Türk dili ve edebiyatı derslerindeki başarıya göre belirlenir; diğer derslerin puanları yalnız ödüllendirmede kullanılır. Bu iki dersten yıl sonunda başarısız olan öğrenci yeterlilik sınavına alınır, başaramazsa bir yıl daha hazırlıkta kalır.
Hazırlık okumadan doğrudan 9. sınıfa geçmek isteyen öğrencinin velisi, yeterlilik sınavından 5 gün önce okul yönetimine yazılı başvurur. Öğrenci iki dersten de en az 70 alırsa 9. sınıfa devam eder (md. 60/3). Bu durumda diploma notu hesabına giren ilk yıl 9. sınıf olur; hazırlık yılı ne olursa olsun dört sınıfın ortalamasını değiştirmez.
Dönem puanlarından yıl sonu notu nasıl hesaplanır?
Lisede bir dersin yılsonu puanı iki dönem puanının aritmetik ortalamasıdır ve yuvarlanmaz (md. 53). Araca bir ders satırını "Matematik 6 60 75" gibi saat ve iki dönem puanıyla yazarsanız bu ortalamayı kendisi alır.
Gözden kaçan nokta, 2. dönem 70 kuralıyla geçilen ders. 1. dönemi 20, 2. dönemi 70 olan matematik dersi geçilmiş sayılır ama YBP'ye 45 puanla girer, 70 ile değil. 6 saatlik bir derste bu, karnenin geri kalanını epey aşağı çeker.
Sorumluluk sınavından sonra YBP değişir mi?
Değişir. Sorumluluk sınavına girilen dersin yılsonu puanı, eski yılsonu puanı ile sınavda alınan puanın ortalaması olarak yeniden belirlenir (md. 53/1-d); yaz okulu sonundaki sınav için de aynı kural var. Matematiği 30 olan bir karnenin YBP'si 57,0588 iken, öğrenci sorumluluk sınavından 70 alınca matematiğin yeni yılsonu puanı 50, YBP 64,1176 olur. Kaç dersten sorumlu geçtiğinizi ve sınırları lisede sorumlu geçme ve sınıf tekrarı hesabı gösterir.
"Dönem sonu başarı puanı" diye aranan değer, yalnız o dönemin puanlarıyla yapılan aynı ağırlıklı hesaptır. Yönetmeliğin 160. maddesi teşekkür ve takdir belgesini "dönem puanlarının ağırlıklı ortalaması"na göre verir: 70,00-84,99 teşekkür, 85 ve üstü takdir. Araca her ders için yalnız tek bir puan yazarsanız sonuç bu ortalama olur; davranış ve başarısız ders şartlarıyla birlikte dönem sonunda takdir ya da teşekkür alıp almayacağınızı ayrı sayfada kontrol edebilirsiniz.
Ortaokulda yıl sonu notu nasıl hesaplanır, kaç olmalı?
5, 6, 7 ve 8. sınıfta YBP lisedeki gibi ders saatine göre ağırlıklı ortalamadır ve dört basamakla yazılır. Fark, her dersin yıl sonu puanında: ortaokulda yarım ve yarımdan büyük kesirler tama yükseltilir.
Kural Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 27. maddesinde yazar. Türkçede 1. dönemi 67, 2. dönemi 72 olan öğrencinin ders yıl sonu puanı lisede 69,5 kalırdı; ortaokulda 70 olur. Araçta okul olarak Ortaokul seçerseniz dönem puanlarını yazabilirsiniz; yuvarlamayı araç yapar. Lise seçiliyken ortaokul karnesi için yuvarlanmış yıl sonu puanını yazmanız gerekir. Türkçe 67 ve 72, matematik 80 ve 81, fen bilimleri 76 ve 77 olan örnekte (saatler örnektir) lise kuralıyla YBP 75,4285, yuvarlanmış puanlarla 75,9285 çıkar; ortaokul için doğru olan ikincisidir.
Ortaokulda kaç olmalı sorusunun cevabı da bu yönetmelikte: bir üst sınıfa devam için Türkçenin yıl sonu puanı en az 70, diğer derslerinki en az 50 olmalı (md. 28/2). Bu sınırların altında kalan ya da özürsüz 20 gün ve üzeri devamsızlık yapan öğrencinin sınıf geçmesine şube öğretmenler kurulu karar verir (md. 31/2-b); ortaokulda YBP için ayrıca bir alt sınır yoktur. Dönem puanının yazılı ve etkinlik notlarından nasıl çıktığını ortaokulda ders notu hesaplama bölümü anlatıyor.
7 ve 8. sınıf YBP'lerinin bir kullanım yeri daha var: 6, 7 ve 8. sınıf YBP'lerinin aritmetik ortalaması, OBP ile öğrenci alan liselere yerleştirmede okul başarı puanı olarak kullanılır ve merkezî sınavla hesaplanan LGS puanına eklenmez. Ayrıntıyı 8. sınıfta okul başarı puanının (OBP) nasıl bulunduğunu anlatan bölüm veriyor. Üniversitede yıl sonu ortalaması ise ders saatiyle değil kredi ve harf notuyla ağırlıklandırılır.
Sık sorulan sorular
Yılsonu başarı puanı nasıl hesaplanır?
Her dersin yılsonu puanı o dersin haftalık saatiyle çarpılır, çarpımlar toplanır ve toplam ders saatine bölünür. Sonuç virgülden sonra dört basamakla yazılır.
YBP ile sınıf geçilir mi?
Kısmen. Yalnız bir dersten başarısız olan ve YBP'si en az 50 olan öğrenci doğrudan geçer; o ders Türk dili ve edebiyatı değilse sorumluluk da oluşmaz. İki ya da üç başarısız derste YBP en az 50 ise sorumlu geçilir.
Seçmeli dersler YBP'ye girer mi?
Evet. Haftalık ders çizelgesindeki bütün dersler, seçmeliler dâhil, haftalık saatleriyle hesaba girer.
YBP ile takdir teşekkür ortalaması aynı mı?
Hesap yöntemi aynıdır: ders saatine göre ağırlıklı ortalama. Takdir ve teşekkür için ayrıca davranış ve başarısız ders şartları aranır.
Kaynak ve yöntem
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 53, 54, 55, 56
- Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği md. 27, 28 (ortaokul)
Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez. Formüller her içerik kontrolünde test edilir.
Bu sayfa hakkında
- Hazırlayan
- HesapYapın yayın ekibi
- Son güncelleme
- Yöntem
- Formüller resmî kaynaklarla karşılaştırılır ve otomatik testlerle denetlenir. Yöntem ve kaynaklar
- Düzeltme
- Hata bildirimleri kaynağıyla kontrol edilir, düzeltmeler değişiklik günlüğünde yayımlanır. Hata bildirin
- Öneri
- Aradığınız hesaplama sitede yok mu? Araç önerin