Nasıl hesaplanır?
Yağ (g) = kalori × oran ÷ 9Örnek: 2.000 × 0,20 ÷ 9 = 44,4 g; 2.000 × 0,35 ÷ 9 = 77,8 g
Kaloriye göre yağ
| Soru | Cevap |
|---|---|
| 1.500 kalori diyette kaç gram yağ | 33–58 g |
| 1.800 kcal günlük yağ ihtiyacı | 40–70 g |
| 2.000 kalori kaç gram yağ | 44–78 g |
| 2.500 kcal yağ miktarı | 56–97 g |
Günde kaç gram yağ alınmalı?
Yetişkin bir insan günlük enerjisinin %20–35'ini yağdan almalıdır; 1 gram yağ 9 kcal verdiği için bu, 1.600 kcal alan biri için 36–62 g, 2.000 kcal için 44–78 g, 2.500 kcal için 56–97 g eder. Aralık Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi'nin (EFSA) yetişkin referans aralığıdır ve Sağlık Bakanlığı'nın Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER 2022) de aynı oranı verir.
| Günlük kalori | %20 (alt) | %30 | %35 (üst) | Doymuş yağ en fazla (%10) | Trans yağ en fazla (%1) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1.200 kcal | 27 g | 40 g | 47 g | 13 g | 1,3 g |
| 1.400 kcal | 31 g | 47 g | 54 g | 16 g | 1,6 g |
| 1.600 kcal | 36 g | 53 g | 62 g | 18 g | 1,8 g |
| 1.800 kcal | 40 g | 60 g | 70 g | 20 g | 2 g |
| 2.000 kcal | 44 g | 67 g | 78 g | 22 g | 2,2 g |
| 2.200 kcal | 49 g | 73 g | 86 g | 24 g | 2,4 g |
| 2.500 kcal | 56 g | 83 g | 97 g | 28 g | 2,8 g |
| 2.800 kcal | 62 g | 93 g | 109 g | 31 g | 3,1 g |
| 3.000 kcal | 67 g | 100 g | 117 g | 33 g | 3,3 g |
Son iki sütun toplam yağın içinde sayılır, ayrıca eklenmez. Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ, Ocak 2026) sağlıklı beslenme bilgi notu doymuş yağı enerjinin en fazla %10'u, trans yağı en fazla %1'i ile sınırlar; aynı not toplam yağın %30'u geçmemesini kilo artışını önlemeye yardımcı olarak verir. TÜBER de doymuş yağ için %10'u (tercihen %7–8), trans yağ için en fazla %1'i önerir. %30 sütunu bu yüzden ayrıca gösterildi.
Gram miktarı elle kolayca kontrol edilir: kaloriyi oranla çarpıp 9'a bölersiniz. 2.000 × 0,20 ÷ 9 = 44,4 ve 2.000 × 0,35 ÷ 9 = 77,8; araç bunları tam sayıya yuvarlar. Aracın "yemek kaşığı zeytinyağı" satırı fikir vermek içindir: 2.000 kcal'deki aralık 3,3–5,8 kaşık zeytinyağına denk gelir, ama yiyeceklerin içindeki yağ da bu miktara dahildir.
Kilo başına kaç gram yağ alınmalı?
Yağ için resmî bir "gram/kilo" değeri yoktur; EFSA ve TÜBER yağı enerjinin yüzdesi olarak verir. Kiloya bölmek isterseniz önce kalorinizi bulup %20–35'ini alırsınız. Aşağıdaki dört kişide sonuç 0,47 ile 1,60 g/kg arasında çıkıyor:
| Kişi | Günlük enerji | Yağ (%20–35) | g/kg |
|---|---|---|---|
| Kadın, 30 yaş, 165 cm, 60 kg, az hareketli | 1.815 kcal | 40–71 g | 0,67–1,18 |
| Kadın, 55 yaş, 158 cm, 70 kg, hareketsiz | 1.502 kcal | 33–58 g | 0,47–0,83 |
| Erkek, 35 yaş, 180 cm, 85 kg, orta hareketli | 2.798 kcal | 62–109 g | 0,73–1,28 |
| Erkek, 25 yaş, 175 cm, 70 kg, çok hareketli | 2.887 kcal | 64–112 g | 0,91–1,60 |
Kalori, aracın boy, kilo, yaş ve hareket düzeyinden Mifflin–St Jeor denklemiyle bulduğu kilo koruma kalorisidir. Aynı kilodaki iki kişinin aralığı hareket düzeyine göre belirgin biçimde ayrılır: tablodaki iki 70 kg'lık kişiden hareketsiz kadının üst sınırı 0,83 g/kg, çok hareketli erkeğinki 1,60 g/kg.
Kilo başına bir değer daha çok sporcu beslenmesinde kullanılır. Uluslararası Spor Beslenmesi Derneği'nin (ISSN) 2018 değerlendirmesi, vücut yağını azaltmak isteyen sporcular için günde 0,5–1 g/kg yağ önerildiğini, bu durumda yağın toplam kalorinin %20'sine kadar inebildiğini yazar. Protein de aynı biçimde hesaplanır; sporcunun kilo başına protein ihtiyacını ayrı sayfada bulabilirsiniz.
Diyette günlük kaç gram yağ alınmalı, yağı tamamen kesmek gerekir mi?
Kilo verirken oran değişmez, kalori düşer: 30 yaşında, 165 cm, 60 kg ve az hareketli bir kadın 500 kcal açıkla günde 29–51 g yağ alır (1.315 kcal). 1.200 kcal'lik bir planda aralık 27–47 g olur.
Yağı sıfırlamak önerilmez. EFSA'ya göre yağ, yağda çözünen vitaminler gibi besin bileşenlerinin emilimini kolaylaştırır ve vücudun üretemediği temel yağ asitlerinin kaynağıdır. Avrupa'da gözlenen en düşük yağ alımı olan %20'de belirgin bir eksiklik görülmediği için alt sınır buraya konmuştur. Küçük çocuklarda %25'in altındaki yağ alımı düşük vitamin düzeyleriyle ilişkilendirilmiştir; EFSA bu yüzden 6–12 aylık bebekler için %40, 2. ve 3. yaş için %35–40 önerir.
Küçük yapılı ve hareketsiz kişilerde açık verilen kalori iyice düşer. 55 yaşında, 158 cm ve 70 kg hareketsiz bir kadında 500 kcal açıkla enerji 1.002 kcal'ye iner ve yağ aralığı 22–39 g olur. Bu kadar düşük bir kalorinin uygun olup olmadığını bir diyetisyenle konuşun.
Vücuttaki yağı azaltan şey yediğiniz yağın azalması değil, toplam enerji açığıdır. 1 kilo yağ vermek için gereken kalori açığını kalori rehberi anlatır; vücudunuzdaki yağın kilo karşılığını ise yağ oranı sayfası hesaplar.
Bir sporcu günde kaç gram yağ almalı?
ISSN, sporculara genelde günlük kalorilerinin yaklaşık %30'unu yağdan almalarını önerir; yüksek hacimli antrenman dönemlerinde bu oran %50'ye kadar güvenle çıkabilir. 25 yaşında, 175 cm, 70 kg ve çok hareketli bir erkek için araç 2.887 kcal bulur: %30 yağ 96 g, %50 yağ 160 g eder.
Yağ azaltma döneminde ise ISSN'nin aktardığı 0,5–1 g/kg aralığı aynı sporcu için 35–70 g eder; bu, araçtaki %20–35 aralığının (64–112 g) alt yarısıdır. Kendi değerlerinizle çok hareketli erkek örneğini açıp boy, kilo ve hareket düzeyini değiştirebilirsiniz.
Yüksek hacimli antrenmanda yağ payı arttıkça karbonhidrata kalan enerji azalır. Antrenman yükünüze göre sporcuda kilo başına karbonhidrat ihtiyacını ayrıca kontrol edin; üç makroyu aynı kaloride birlikte görmek için protein, karbonhidrat ve yağ gramlarını birlikte veren sayfayı kullanabilirsiniz.
Günlük doymuş yağ ve trans yağ sınırı kaç gram?
Günde 2.000 kcal alan biri için doymuş yağ en fazla 22,2 g, trans yağ en fazla 2,2 g olmalıdır. Bu sınırlar DSÖ'nün %10 ve %1 enerji önerisinden hesaplandı. Doymuş yağ için bir "ihtiyaç" yoktur: EFSA'ya göre vücut doymuş yağ asitlerini kendisi üretir, bu yüzden en az alım değeri konmaz ve alımın besleyici yeterli bir diyet içinde olabildiğince düşük tutulması önerilir.
Kan yağları açısından en olumsuz tablo trans yağdadır. EFSA'nın özetine göre trans yağ, doymuş yağ gibi LDL kolesterolü artırır, buna ek olarak HDL kolesterolü düşürür; geviş getiren hayvanların süt ve etindeki doğal trans yağın kan yağlarına etkisi, eşit miktarda alındığında endüstriyel trans yağla benzerdir. DSÖ, trans yağın fırın ürünleri, kızartmalar, paketli atıştırmalıklar ve bazı sürülebilir yağlarda bulunabildiğini yazar.
Doymuş yağın başlıca kaynakları DSÖ'ye göre yağlı et, tereyağı, palm ve hindistan cevizi yağı, krema, peynir ve iç yağıdır. Bir yemek kaşığı tereyağında 7,3 g doymuş yağ vardır; bu, 2.000 kcal'deki sınırın yaklaşık %33'ü eder. Aşağıdaki besin tablosundaki "doymuş yağ" sütunu, günü bu sınırla karşılaştırmak için eklendi.
Günlük çoklu doymamış yağ ve omega-3 ihtiyacı ne kadar?
EFSA, vücudun üretemediği iki yağ asidi için yeterli alım düzeyi belirler: omega-6 grubundaki linoleik asit için enerjinin %4'ü, omega-3 grubundaki alfa-linolenik asit için %0,5'i. 2.000 kcal'de bu 8,9 g linoleik ve 1,1 g alfa-linolenik asit eder.
| Günlük kalori | Linoleik asit (%4) | Alfa-linolenik asit (%0,5) |
|---|---|---|
| 1.600 kcal | 7,1 g | 0,9 g |
| 2.000 kcal | 8,9 g | 1,1 g |
| 2.500 kcal | 11,1 g | 1,4 g |
Balıkta bulunan uzun zincirli omega-3'ler (EPA ve DHA) için EFSA'nın yetişkin değeri günde 250 mg'dır, TÜBER 250–500 mg aralığını verir; gebelik ve emzirmede buna 100–200 mg DHA eklenir. EFSA bunu haftada 1–2 öğün yağlı balığa denk görür. Toplam çoklu doymamış yağ ve omega-3/omega-6 oranı için EFSA ayrı bir değer koymaz; tekli doymamış yağ (zeytinyağı ve fındıkta bol olan) için de referans değer yoktur.
DSÖ doymamış yağın (balık, avokado, kuruyemiş, ayçiçeği, soya, kanola ve zeytinyağı) doymuş ve trans yağa tercih edilmesini önerir. EFSA da doymuş yağ yerine omega-6 çoklu doymamış yağ konulan beslenme çalışmalarında kalp-damar olaylarının azaldığını aktarır.
Günlük yağ ihtiyacı nasıl karşılanır? Besinlerdeki yağ miktarı
Bir yemek kaşığı zeytinyağı 13,5 g yağdır; 2.000 kcal'lik bir günün 44–78 g'lık aralığına yemeklere eklenen yağ kadar yumurta, peynir, et ve kuruyemişin içindeki yağ da girer. Tablodaki değerler ABD Tarım Bakanlığı'nın FoodData Central veritabanından alındı (besin adlarına bağlantılı); "1 ons" 28 g, "1 kupa" ABD ölçüsüdür.
| Besin | Yağ, 100 g'da (g) | Doymuş yağ, 100 g'da (g) | Örnek miktar | Miktardaki yağ | Miktardaki doymuş yağ |
|---|---|---|---|---|---|
| Zeytinyağı | 100 | 13,8 | 1 yemek kaşığı, 13,5 g | 13,5 g | 1,9 g |
| Tereyağı (tuzlu) | 81,1 | 51,4 | 1 yemek kaşığı, 14,2 g | 11,5 g | 7,3 g |
| Ceviz içi | 65,2 | 6,1 | 1 ons, 28,4 g | 18,5 g | 1,7 g |
| Fındık | 60,8 | 4,5 | 1 ons, 28,4 g | 17,2 g | 1,3 g |
| Badem | 49,9 | 3,8 | 1 ons, 28,4 g | 14,1 g | 1,1 g |
| Yer fıstığı, kavrulmuş | 49,7 | 7,7 | 1 ons, 28,4 g | 14,1 g | 2,2 g |
| Cheddar peyniri | 33,3 | 18,9 | 1 dilim, 30 g | 10 g | 5,7 g |
| Feta peyniri | 21,5 | 13,3 | 1 dilim, 38 g | 8,2 g | 5,1 g |
| Köfte, %15 yağlı kıyma, ızgara | 15,4 | 5,9 | 1 adet, 77 g | 11,9 g | 4,5 g |
| Avokado | 14,7 | 2,1 | 100 g | 14,7 g | 2,1 g |
| Somon, çiftlik, pişmiş | 12,4 | 2,4 | 3 ons, 85 g | 10,5 g | 2 g |
| Yumurta, haşlanmış | 10,6 | 3,3 | 1 büyük, 50 g | 5,3 g | 1,6 g |
| Tavuk göğsü, derisiz, fırında | 3,6 | 1 | yarım göğüs, 86 g | 3,1 g | 0,9 g |
| Süt, tam yağlı | 3,3 | 1,9 | 1 kupa, 244 g | 7,9 g | 4,5 g |
| Yoğurt, tam yağlı | 3,3 | 2,1 | 1 kupa, 245 g | 8 g | 5,1 g |
Örnek bir gün: 1 yemek kaşığı zeytinyağı, 1 yemek kaşığı tereyağı, 2 haşlanmış yumurta, 1 dilim feta, 1 kupa tam yağlı yoğurt ve 1 köfte toplam 63,6 g yağ eder; 2.000 kcal'lik aralığın içindedir. Ama aynı günün doymuş yağı 27,2 g ile 22,2 g'lık sınırı aşar. Tereyağı yerine bir kaşık daha zeytinyağı kullanılıp köfte yerine 1 porsiyon somon yenince toplam yağ 64,3 g, doymuş yağ 19,2 g olur ve sınırın altına iner.
Paketli üründe besin değeri tablosundaki "yağ" ve "doymuş yağ" satırlarını yediğiniz gramla çarpıp 100'e bölün. 2 yemek kaşığı zeytinyağı için kontrol: 2 × 13,5 g × 100 ÷ 100 = 27 g yağ.
Sık sorulan sorular
Günde kaç gram yağ yemeliyim?
Günlük kalorinizin %20–35'i kadar. 1.800 kcal için 40–70 g, 2.200 kcal için 49–86 g eder.
Doymuş yağ için sınır var mı?
EFSA doymuş yağ için sayısal sınır koymadı; besleyici yeterli bir diyet içinde olabildiğince düşük tutulmasını önerir.
Kilo verirken yağı sıfırlamak gerekir mi?
Hayır. %20'nin altındaki yağ alımı A, D, E, K vitaminleri ve temel yağ asitlerinin yetersiz alınmasına yol açabilir.
1 gram yağ kaç kalori verir?
1 gram yağ 9 kcal verir; protein ve karbonhidratın iki katından fazladır. Bir yemek kaşığı zeytinyağı yaklaşık 13,5 g yağ, yani yaklaşık 120 kcal eder.
Kaynak ve yöntem
- EFSA. Dietary Reference Values for nutrients, Summary report (2017), Tablo 2
- EFSA NDA Panel. Scientific Opinion on Dietary Reference Values for fats. EFSA Journal 2010;8(3):1461
Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez. Formüller her içerik kontrolünde test edilir.
Bu sayfa hakkında
- Hazırlayan
- HesapYapın yayın ekibi
- Son güncelleme
- Yöntem
- Formüller resmî kaynaklarla karşılaştırılır ve otomatik testlerle denetlenir. Yöntem ve kaynaklar
- Düzeltme
- Hata bildirimleri kaynağıyla kontrol edilir, düzeltmeler değişiklik günlüğünde yayımlanır. Hata bildirin
- Öneri
- Aradığınız hesaplama sitede yok mu? Araç önerin