Nasıl hesaplanır?
CAGR = (Bitiş ÷ Başlangıç)^(1 ÷ n) − 1Örnek: (250.000 ÷ 100.000)^(1/5) − 1 = %20,11
CAGR örnekleri
| Soru | Cevap |
|---|---|
| 100 binden 5 yılda 250 bine | %20,11 |
| 100'den 2 yılda 121'e | %10 |
| Ciro 3 yılda 2 katına çıktı | %25,99 |
| 10 yılda 3 kat büyüme | %11,61 |
| 1 milyon 4 yılda 800 bine düştü | −%5,43 |
Bileşik büyüme oranı nasıl hesaplanır? Adım adım CAGR formülü
Yıllık bileşik büyüme oranı (CAGR), son değerin ilk değere bölünmesi, sonucun yıl sayısı kadar kökünün alınması ve 1 çıkarılmasıyla bulunur: CAGR = (son ÷ ilk)^(1 ÷ n) − 1. 2021'de 4.000.000 TL olan yıllık ciro 2025'te 9.500.000 TL olduysa CAGR %24,14 eder.
- Son değeri ilk değere bölün: 9.500.000 ÷ 4.000.000 = 2,375; ciro bu sürede 2,375 katına çıkmış.
- Bu oranın 1 ÷ 4 = 0,25 kuvvetini (dördüncü kökünü) alın.
- Sonuçtan 1 çıkarıp 100 ile çarpın: %24,14.
n, değer sayısı değil aradaki yıl sayısıdır; 2021, 2022, 2023, 2024 ve 2025 beş rakam eder ama aralarında 4 yıl var. Aynı hesabı 5 yılla yaparsanız oran %18,89 olur ve büyüme olduğundan yavaş görünür; elinizdeki tabloda kaç sütun olduğuna değil, ilk ve son değerin kaç yıl arayla ölçüldüğüne bakın.
Sonucu kontrol etmenin yolu ters hesaptır: 4.000.000 TL, %24,14 ile 4 yıl yıllık bileşik büyütüldüğünde 9.499.635,80 TL olur, yani başladığınız son değere döner (küçük fark oranın yuvarlanmasından). Bu ters yönü bileşik faizle ileriye doğru büyütme hesabı yapar; CAGR onun tersine çözülmüş hâlidir. Yatırımlarda aynı ölçüye yıllık bileşik getiri denir. 4 milyondan 9,5 milyona büyüyen ciro örneğini araçta açıp kendi rakamlarınızı yazabilirsiniz.
Kaç yılda kaç kat büyüdü? Hazır CAGR tablosu
Bir değerin kaç katına çıktığını ve kaç yıl sürdüğünü biliyorsanız yıllık bileşik büyüme oranı tablodan okunur: 10 yılda 2 katı %7,18, 10 yılda 10 katı %25,89 yıllık büyüme demektir.
| Büyüme | 3 yılda | 5 yılda | 10 yılda | 20 yılda |
|---|---|---|---|---|
| 1,5 kat | %14,47 | %8,45 | %4,14 | %2,05 |
| 2 kat | %25,99 | %14,87 | %7,18 | %3,53 |
| 3 kat | %44,22 | %24,57 | %11,61 | %5,65 |
| 5 kat | %71 | %37,97 | %17,46 | %8,38 |
| 10 kat | %115,44 | %58,49 | %25,89 | %12,2 |
Tablo tutardan bağımsızdır: 100.000 TL'nin 300.000 TL'ye çıkması ile 2 milyonluk cironun 6 milyona çıkması aynı satıra düşer. Tutarların yalnız oranı önemlidir. Süre iki katına çıktığında oranın yarıya inmediğine dikkat edin; 2 katı 5 yılda yakalamak %14,87, 10 yılda yakalamak %7,18 ister.
Ortalama büyüme oranı nasıl hesaplanır: yıllık oranların ortalaması neden yanıltır?
Yıllık büyüme oranlarının aritmetik ortalaması bileşik etkiyi görmez ve gerçek ortalamayı olduğundan yüksek gösterir; doğru ortalama büyüme oranı geometrik ortalamadır, yani CAGR. Aşağıdaki seride dört yılın oranları %50, %−20, %10 ve %30:
| Yıl | O yılki değişim | Yıl başı | Yıl sonu |
|---|---|---|---|
| 1. yıl | +%50 | 100 | 150 |
| 2. yıl | %−20 | 150 | 120 |
| 3. yıl | +%10 | 120 | 132 |
| 4. yıl | +%30 | 132 | 171,6 |
Dört oranın aritmetik ortalaması %17,5 çıkıyor. Oysa 100, dört yılda 171,6 olmuş ve bunun yıllık bileşik karşılığı %14,45. Aritmetik ortalamayı gerçek oran sanıp 100'ü 4 yıl %17,5 ile büyütürseniz 190,61 bulursunuz; seri bu değere hiç ulaşmadı.
Sebep, düşüşün ve artışın farklı tabanlara uygulanması. %20 düşüş 150'den 30 puan götürür, sonraki %10 artış ise 120'ye uygulanır. Bir de üçüncü yöntem var: toplam artışı yıl sayısına bölmek. Bu örnekte %17,9 veriyor ve o da bileşik etkiyi yok sayar. Puan ya da sınav notu gibi bileşik büyümeyen değerlerde ise sayıların aritmetik ortalamasını kullanmak doğrudur. Fark yalnız birbirinin üstüne eklenen oranlarda çıkar.
CAGR'ın sınırı da bu tablodan görünüyor: ikinci yıldaki %20'lik düşüşü hiç göstermez, yalnız ilk ve son değere bakar. Yıllar arasındaki dalgalanmayı anlatmak istiyorsanız CAGR'ın yanına en kötü ve en iyi yılı da yazın.
Ciro ve satış büyüme oranı nasıl hesaplanır?
Tek yıllık ciro büyümesi, bu yılki cirodan geçen yılki ciro çıkarılıp sonucun geçen yılki ciroya bölünmesiyle bulunur. Geçen yıl 8.200.000 TL, bu yıl 9.500.000 TL ciro yapan bir işletmede satış büyümesi %15,8 olur. Bu basit yüzde değişimdir. İki değer arasındaki yüzde değişimi aynı formülle bulursunuz.
İki yıldan uzun dönemlerde tek tek yıllık oranları toplamak ya da ortalamak yerine CAGR kullanılır; önceki bölümde nedenini gördük. Dönem tam yıl değilse yıl kutusuna kesirli değer yazın:
- Ciro 6 ayda 1.200.000 TL'den 1.500.000 TL'ye çıktıysa dönem içindeki büyüme %25, yıllık bileşik karşılığı ise %56,25 (yıl = 0,5). Yıllığa çevirmek, aynı hızın 12 ay süreceğini varsayar. Mevsimsel satışlarda bu varsayım tutmayabilir.
- 18 ayda 1.200.000 TL'den 1.650.000 TL'ye büyüme için yıl 1,5 girilir ve CAGR %23,65 çıkar.
Ay sayısını tarihlerden çıkarıyorsanız önce satış dönemindeki tam ay sayısını bulup 12'ye bölün.
LFL (benzer mağaza) büyümesi
Perakendede kullanılan LFL (like-for-like) büyümesi, yalnız iki dönemde de açık olan mağazaların ya da satışta olan ürünlerin cirosunu karşılaştırır. Yeni açılan şubelerin katkısını dışarıda bırakır. Hesap yine tek dönemlik yüzde değişimdir, yalnız ciroya giren kalemler daraltılmıştır. Çok yıllık LFL serisinden de CAGR bu sayfadaki gibi hesaplanır.
Reel büyüme oranı: enflasyondan arındırılmış CAGR
Reel CAGR, nominal CAGR'ın aynı dönemin yıllık enflasyonuyla bölünerek düzeltilmesidir: (1 + nominal CAGR) ÷ (1 + yıllık enflasyon) − 1. Enflasyonun yüksek olduğu yıllarda TL cinsinden hızlı görünen büyüme reel olarak küçülme olabilir.
TÜİK'in tüketici fiyat endeksine göre Aralık 2020 ile Aralık 2025 arasında fiyatlar 6,96 katına çıktı; bu, yıllık %47,41 bileşik enflasyon demektir. Aynı dönemde cirosu 1.000.000 TL'den 5.000.000 TL'ye, yani 5 katına çıkan bir işletmenin nominal CAGR'ı %37,97. Reel CAGR ise −%6,4: işletme TL olarak büyüdü ama sattığı malın fiyat düzeyine göre küçüldü.
İki yoldan aynı sonuca varılıyor. Bu da hesabın kontrolü. 5.000.000 TL'yi fiyat artış katsayısı 6,96 ile bölüp 2020 fiyatlarına çevirirseniz 718.308,24 TL kalır; 1.000.000 TL'den buna 5 yıllık CAGR yine −%6,4 eder. Kendi döneminiz için endeks oranını TÜFE ile birikimli enflasyonun hesabından alıp, nominal oranı nominal getiriyi reel getiriye çeviren hesapla düzeltebilirsiniz.
Dikkat edilecek nokta, iki oranın aynı döneme ait olması. 5 yıllık CAGR'ı tek bir yılın enflasyonuyla düzeltmek yanlış sonuç verir; enflasyonu da aynı başlangıç ve bitiş ayları arasında, yıllığa çevrilmiş olarak kullanın.
Excel'de CAGR ve büyüme oranı formülü
Excel'in Türkçe sürümünde CAGR için =(son/ilk)^(1/yıl)-1 ya da aynı işi yapan =KUVVET(son/ilk;1/yıl)-1 yazılır. B2'de 250.000, B6'da 610.000 varsa ve aralarında 4 yıl varsa =(B6/B2)^(1/4)-1 sonucu %24,98 verir; hücreyi yüzde biçimine alın.
- Yıl sayısını satırdan saydırmak için:
=(B6/B2)^(1/(SATIRSAY(B2:B6)-1))-1. Eksi 1, değer sayısıyla yıl sayısı arasındaki farkı kapatır. - Her yılın kendi büyümesi için C3'e
=B3/B2-1yazıp aşağı çekin. - Başlangıç ve bitiş tarihi elinizdeyse yıl yerine
(bitiş-başlangıç)/365kullanın; kesirli dönem kendiliğinden hesaba girer.
İlk değer sıfır ya da eksiyse formül anlamlı sonuç vermez: sıfırdan büyüme oranı tanımsızdır, eksi bir başlangıçtan kâra geçişte de üs işlemi işe yaramaz. Bu durumlarda tutar farkını ya da dönem dönem değişimi raporlayın.
Ara para girişi varsa CAGR değil iç verim oranı
Bireysel emeklilik (BES) hesabı ya da her ay para eklenen bir portföy gibi dönem içinde para girip çıkan yatırımlarda CAGR yanıltır, çünkü eklediğiniz parayı da büyüme sayar. 100.000 TL ile başlayıp 5 yıl boyunca para eklediğiniz bir hesabın son değerine CAGR uygularsanız getiri olduğundan çok yüksek çıkar. Bu tür yatırımlarda her ödemeyi tarihiyle hesaba katan ara nakit akışlı yatırımın iç verim oranını hesaplayın.
Sık sorulan sorular
CAGR nasıl hesaplanır, örnek?
Bitiş değeri başlangıca bölünür, sonucun 1 ÷ yıl kuvveti alınır ve 1 çıkarılır. 100'den 3 yılda 200'e çıkan değerde 2^(1/3) − 1 = %25,99.
Yıllık ortalama artış ile CAGR farkı nedir?
Toplam artışı yıl sayısına bölmek bileşik etkiyi yok sayar. 5 yılda %150 artış, basit ortalamayla yılda %30, CAGR ile %20,11'dir.
Değer düştüyse CAGR hesaplanır mı?
Evet, sonuç eksi çıkar. 1.000.000'dan 4 yılda 800.000'e düşüş yıllık yaklaşık −%5,43'tür.
Yüzde büyüme nasıl hesaplanır?
Tek dönemlik büyüme (yeni değer − eski değer) ÷ eski değer × 100 ile bulunur: 80.000'den 100.000'e çıkan satışta büyüme %25'tir. Birden çok yılın ortalama büyümesi için bu araçtaki bileşik büyüme oranını kullanın.
Bileşik getiri nasıl hesaplanır?
Her dönemin getirisine 1 eklenip sonuçlar çarpılır ve 1 çıkarılır: %20 ve %10 getiri 1,20 × 1,10 − 1 = %32 eder. Yıllık ortalamaya çevirmek için CAGR formülü kullanılır: 1,32^(1/2) − 1 = %14,89.
Kaynak ve yöntem
Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez. Formüller her içerik kontrolünde test edilir.
Bu sayfa hakkında
- Hazırlayan
- HesapYapın yayın ekibi
- Son güncelleme
- Yöntem
- Formüller resmî kaynaklarla karşılaştırılır ve otomatik testlerle denetlenir. Yöntem ve kaynaklar
- Düzeltme
- Hata bildirimleri kaynağıyla kontrol edilir, düzeltmeler değişiklik günlüğünde yayımlanır. Hata bildirin
- Öneri
- Aradığınız hesaplama sitede yok mu? Araç önerin