Reel getiri hesaplama

Kısa cevap

Reel getiri = (1 + nominal getiri) ÷ (1 + enflasyon) − 1 bağıntısıyla bulunur. %45 nominal getiri ve %29,77 enflasyonda reel getiri %11,74 olur. Nominal getiriden enflasyonu çıkarmak (%15,23) yüksek oranlarda yanıltıcı sonuç verir. Stopaj varsa önce nominal getiriden düşülür.

Reel getiri hesaplama

Yazdıkça hesaplar

%

%

Ekim 2026 yıllık TÜFE %29,77 (TÜİK)

%

Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler hiçbir yere gönderilmez. Adres çubuğundaki bağlantı bu hesabı aynı değerlerle açar.

Reel getiri

%11,74

Paranızın alım gücü bu oranda arttı.

Yaklaşık hesap (nominal − enflasyon)%15,23
Kesin ile yaklaşık fark3,49 puan
Adım adım çözüm
  1. Reel = (1 + 0,45) ÷ (1 + 0,2977) − 1 = 0,117361

Bu hesaplama işinize yaradı mı?

Bu hesabın künyesi

Nasıl hesaplanır?

Reel = (1 + n) ÷ (1 + e) − 1Örnek: 1,45 ÷ 1,2977 − 1 = %11,74

Vergi sonrası nominal = n × (1 − vergi)Örnek: %45 × 0,85 = %38,25

Reel getiri örnekleri

Reel getiri nasıl hesaplanır? Nominal faizi enflasyondan ayırmak

Nominal faiz, enflasyon hesaba katılmadan TL olarak ilan edilen faiz ya da getiri oranıdır; reel getiri bu oranın enflasyondan arındırılmış hâlidir ve (1 + nominal) ÷ (1 + enflasyon) − 1 ile hesaplanır. Yıllık %38 nominal getiri, TÜİK'in Ağustos 2025 ile Ağustos 2026 arasındaki %31,51 TÜFE artışıyla karşılaştırıldığında reel getiri %4,93 olur.

Hesap üç adımdır: oranları ondalığa çevirip 1 ekleyin (1,38 ve 1,3151), büyüğü küçüğe bölün, sonuçtan 1 çıkarın. Bu bağıntı Irving Fisher'ın adıyla anılır. Reel faiz de aynı yoldan bulunur. Nominal getirinin yerine bankanın ya da tahvilin faiz oranı yazılır; bu oranın TL karşılığını faiz tutarını TL olarak hesaplayan araç verir. Faiz önceden bilindiği için reel faiz iki biçimde hesaplanabilir; geçmiş 12 ayın enflasyonuyla (gerçekleşen) ya da vade boyunca beklenen enflasyonla (beklenen reel faiz).

Sonucun ne anlattığını tutarla görmek daha kolay. Ağustos 2025'te 100.000 TL yatıran kişi bir yıl sonra 138.000 TL alır. Aynı dönemde fiyatlar 1,3151 katına çıktığı için bu para, Ağustos 2025 fiyatlarıyla 104.937,11 TL değerinde mala yeter. Alım gücündeki artış %4,93, yani reel getirinin kendisi.

Kendi oranlarınızı %38 getiri ve yıllık TÜFE örneğinde değiştirerek deneyebilirsiniz. Getiri ile enflasyon aynı aylar arasında ölçülmeli; 12 aylık mevduat getirisini 12 aylık TÜFE değişimiyle karşılaştırın.

Nominal getiriden enflasyonu çıkarmak neden yanlış sonuç verir?

Nominal getiriden enflasyonu çıkarmak oranlar düşükken yeterince yakın sonuç verir, ama oranlar yükseldikçe reel getiriyi olduğundan yüksek gösterir. Fark, enflasyonun getiriyi de aşındırmasından gelir: kısayol yalnız ana parayı düşünür.

Kısayol ile Fisher sonucunun karşılaştırması
Nominal getiriEnflasyonKısayol (nominal − enflasyon)Kesin reel getiriFark
%6%4%2%1,920,08 puan
%20%15%5%4,350,65 puan
%40%30%10%7,692,31 puan
%60%45%15%10,344,66 puan
%100%70%30%17,6512,35 puan
%25%40−%15−%10,71−4,29 puan

%6 ve %4 gibi oranlarda sapma yuvarlama düzeyinde kalıyor. %100 getiri ve %70 enflasyonda ise kısayol 30 puan gösterirken kesin sonuç %17,65. Son satırda getiri enflasyonun altında. Bu yüzden iki yöntem de eksi verir, ama alım gücü kaybı kısayolun söylediğinden azdır. Bu puan farklarını yüzdeyle karıştırmamak için yüzde ile yüzde puanı ayırmayı anlatan bölüme bakabilirsiniz.

Hedeflediğiniz reel getiri için kaç nominal getiri gerekir?

Formül tersine de çalışır: gereken nominal = (1 + hedef reel) × (1 + enflasyon) − 1. Enflasyon %31,51 iken %5 reel getiri için nominal getirinin %38,08 olması gerekir. Kısayolun söylediği %36,51 yetmez. Paranızın alım gücünü yalnızca korumak içinse nominal getiri enflasyona eşit olmalı. O noktada reel getiri %0 olur.

Mevduatın reel getirisi: stopaj sonrası net faizle örnek

Mevduatın reel getirisi brüt faizle değil, stopaj düşüldükten sonraki net faizle hesaplanır. 31 Ağustos 2025'te 365 gün vadeyle %42 brüt faizden (örnek oran) açılmış 100.000 TL'lik hesap, 6.300,00 TL stopaj kesildikten sonra 35.700,00 TL net faiz getirir; net yıllık oran %35,7 olur. Aynı 12 ayın TÜFE artışı %31,51 olduğuna göre reel getiri %3,19.

100.000 TL, 365 gün, %42 brüt faiz (örnek), Ağustos 2025 → Ağustos 2026
KalemTutar ya da oran
Brüt faiz42.000,00 TL
Stopaj (1 yıla kadar vade)6.300,00 TL
Vade sonu toplam135.700,00 TL
Net yıllık oran%35,7
Vade sonu toplamın Ağustos 2025 fiyatlarıyla karşılığı103.188,15 TL
Reel getiri (net faizle)%3,19

Stopaj oranı vadeye göre değişir: 9 Temmuz 2025 ve sonrasında açılan ya da yenilenen TL hesaplarda 6 aya kadar vadede %17,5, 1 yıla kadar vadede %15, daha uzun vadede %10 kesilir. İlk iki oran 10041 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Resmî Gazete, 9 Temmuz 2025) ile yükseldi; 1 yıldan uzun vadenin oranı değişmedi. Kendi vadenize düşen oranı vadeye göre değişen mevduat stopajını anlatan bölümde bulabilirsiniz.

Sık yapılan hata: brüt faizle reel getiri

Aynı hesabı brüt %42 ile yaparsanız reel getiri %7,98 çıkar; gerçekte elinize geçen %3,19. Stopaj sabit bir tutar değil, faizin bir yüzdesi olduğu için fark faiz yükseldikçe büyür. Araçta brüt faizi yazıp stopaj kutusuna %15 girerseniz stopajlı mevduat örneğinin reel sonucu doğrudan çıkar.

Fon getirisi nasıl hesaplanır, 2 milyon TL'lik fonun reel kazancı ne olur?

Yatırım fonunun nominal getirisi, satış günündeki birim pay fiyatının alış günündeki fiyata göre yüzde değişimidir; reel getiri için bu oran aynı dönemin enflasyonuyla Fisher formülüne konur. Birim pay fiyatı 2,50 TL iken 2.000.000 TL'lik fon alınıp fiyat bir yılda 3,30 TL'ye çıktıysa (örnek fiyatlar) nominal getiri %32, Ağustos 2025–Ağustos 2026 TÜFE'siyle reel getiri %0,37 olur. Altında da yol aynıdır: alış ve satış günündeki altının TL karşılığını bulup aradaki yüzde değişimi nominal getiri olarak yazarsınız.

  1. Pay adedi: 2.000.000 ÷ 2,50 = 800.000 pay.
  2. Satıştaki değer: 800.000 × 3,30 = 2.640.000,00 TL.
  3. Nominal getiri: (3,30 − 2,50) ÷ 2,50 = %32. Tutar kaç olursa olsun oran aynıdır; 2 milyon yerine 50 bin TL yatırsanız da yüzde değişmez.
  4. Reel karşılık: 2.640.000,00 TL, Ağustos 2025 fiyatlarıyla 2.007.492,46 TL eder.

Fonun birim pay fiyatı yönetim ücreti gibi fon giderleri düşülerek açıklanır, bu yüzden fiyat değişimi bu giderlerden sonraki getiriyi gösterir. Satışta kesilen stopaj ise fon türüne göre değişir; oranı fonun izahnamesinden ya da aracı kurumun satış dekontundan alıp araçtaki vergi kutusuna yazın. Satışta stopaj kesilmişse net getiri bu hesaptakinden düşük olur.

Yıllık reel getiri oranı: birkaç yılın getirisini yıllığa çevirmek

Birkaç yıllık toplam reel getiriyi yıl sayısına bölmek yanlıştır; yıllık reel getiri, toplam reel getirinin bileşik yıllık karşılığıdır. Ağustos 2023'te 500.000 TL olan bir birikim Ağustos 2026'da 1.500.000 TL olduysa nominal getiri %200, aynı üç yılın TÜFE artışı %165,71, toplam reel getiri %12,91 olur. Bunun yıllık karşılığı %4,13.

Toplamı 3'e bölmek %4,3 verir ve yıllık performansı olduğundan iyi gösterir. Aynı sonuca ikinci bir yoldan da ulaşabilirsiniz, bu da hesabın kontrolüdür:

  • Nominal tutarın yıllık bileşik büyümesi %44,22.
  • Üç yıllık enflasyonun yıllığa çevrilmiş hâli %38,51.
  • İkisi Fisher formülüne konunca yıllık reel getiri %4,12 çıkar; küçük fark yuvarlamadan gelir.

Enflasyonu kendi başlangıç ve bitiş aylarınız için aynı aylar arasındaki birikimli enflasyonu gösteren bölümden alabilirsiniz. Toplam oranı yıllığa çevirme adımını çok yıllık getirinin bileşik büyüme oranını bulan araç yapar; ilk değere 100, son değere 100 + toplam reel getiri yazmanız yeterli.

Nominal değer ve reel fiyat ne anlama gelir?

Nominal değer, bir tutarın o günün fiyatlarıyla, enflasyon düzeltmesi yapılmadan yazılmış hâlidir; reel değer ise aynı tutarın belirli bir dönemin fiyatlarına çevrilmiş karşılığıdır. Maaş bordrosundaki rakam, faturadaki tutar ve banka dekontundaki faiz nominaldir.

Menkul kıymetlerde "nominal değer" başka bir anlamda da kullanılır: payın esas sözleşmede yazan itibari değeri ya da tahvilin vadede geri ödenen anaparası. Bu tutar piyasa fiyatından farklıdır; 100 TL nominal değerli bir bono piyasada 85 TL'ye satılabilir. Tahvilde getiri bu farktan doğar ve tahvilin nominal değeri üzerinden getiri hesabını ayrı araç yapar.

Reel fiyat örneği: üç yılda 1.000 TL'den 2.300 TL'ye çıkan ürün

Ağustos 2023'te 1.000 TL olan bir ürün Ağustos 2026'da 2.300 TL'ye satılıyorsa fiyatı nominal olarak %130 arttı. Aynı dönemde genel fiyat düzeyi %165,71 yükseldi. Reel fiyat değişimi −%13,44: ürün TL olarak pahalandı ama öteki mallara göre ucuzladı. 2.300 TL, Ağustos 2023 fiyatlarıyla 865,61 TL eder.

Tek bir tutarın geçmişteki ya da bugünkü karşılığını TÜFE endeksiyle bulmak için eski bir fiyatın bugünkü parasal değerini hesaplayan bölümü kullanın; oran yerine tutar verir.

Sık sorulan sorular

Reel getiri negatif ne demek?

Paranızın alım gücü azalmış demektir. Nominal olarak kâr etseniz de aynı parayla dönem sonunda daha az mal alırsınız.

Fisher denklemi nedir?

Irving Fisher'ın nominal faiz, reel faiz ve enflasyon arasında kurduğu bağıntıdır: (1 + nominal) = (1 + reel) × (1 + enflasyon).

Mevduatın reel getirisi nasıl hesaplanır?

Önce stopajı düşüp net getiriyi bulun, sonra aynı dönemin enflasyonuyla Fisher denklemini uygulayın. Stopaj alanına mevduatın oranını yazmanız yeterli.

Reel faiz nedir?

Enflasyondan arındırılmış faizdir ve (1 + nominal faiz) ÷ (1 + enflasyon) − 1 ile bulunur. Brüt %40 mevduat faizi %17,5 stopajla net %33'e iner; %32 enflasyonda reel faiz yalnız %0,76 olur.

Nominal getiri nedir?

Enflasyon hesaba katılmadan, paranın tutar olarak ne kadar arttığını gösteren getiridir. 100.000 TL bir yılda 145.000 TL olduysa nominal getiri %45'tir; aynı dönemde enflasyon %29,77 ise reel getiri %11,74 olur.

Kaynak ve yöntem

Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez. Formüller her içerik kontrolünde test edilir.

Bu aracı sitenize ekleyin

Kodu sitenizin HTML'ine yapıştırın; araç sayfanızda çalışır, çerçeve yüksekliği içeriğe göre kendiliğinden ayarlanır. Ücretsizdir, reklam ve çerez içermez.

Önizleme Boyut ve tema seçerek kod alın

Bu sayfa hakkında

Son güncelleme
Yöntem
Formüller resmî kaynaklarla karşılaştırılır ve otomatik testlerle denetlenir. Yöntem ve kaynaklar
Düzeltme
Hata bildirimleri kaynağıyla kontrol edilir, düzeltmeler değişiklik günlüğünde yayımlanır. Hata bildirin
Öneri
Aradığınız hesaplama sitede yok mu? Araç önerin