Nasıl hesaplanır?
MD5 (RFC 1321): 512 bitlik bloklar, 64 adım, 128 bit sonuçÖrnek: "" → d41d8cd98f00b204e9800998ecf8427e
SHA-256 (FIPS 180-4): 64 tur, 256 bit sonuçÖrnek: "abc" → ba7816bf…f20015ad
Örnek özetler
| Soru | Cevap |
|---|---|
| abc md5 | 900150983cd24fb0d6963f7d28e17f72 |
| boş metin md5 | d41d8cd98f00b204e9800998ecf8427e |
| 123456 md5 karşılığı | e10adc3949ba59abbe56e057f20f883e |
| abc sha256 | ba7816bf8f01cfea414140de5dae2223b00361a396177a9cb410ff61f20015ad |
| Türkçe karakterli metin md5 | d0a866717618f447597621419896d7d8 |
MD5 değeri nedir, doğru hesaplandığı nasıl anlaşılır?
MD5 değeri, bir metnin ya da dosyanın baytlarından RFC 1321'deki algoritmayla üretilen 128 bitlik özettir ve 32 onaltılık karakterle yazılır: "abc" için 900150983cd24fb0d6963f7d28e17f72. Bir aracın MD5'i doğru hesaplayıp hesaplamadığını, standardın kendi test değerleriyle karşılaştırarak anlarsınız.
RFC 1321'in A.5 ekindeki test takımı beş girdi için beklenen sonucu verir; aşağıdaki değerler bu sayfadaki araçla üretildi ve beşi de belgedekiyle aynıdır:
| Metin | MD5 özeti |
|---|---|
| boş metin | d41d8cd98f00b204e9800998ecf8427e |
| "a" | 0cc175b9c0f1b6a831c399e269772661 |
| "abc" | 900150983cd24fb0d6963f7d28e17f72 |
| "message digest" | f96b697d7cb7938d525a2f31aaf161d0 |
| "abcdefghijklmnopqrstuvwxyz" | c3fcd3d76192e4007dfb496cca67e13b |
Boş metnin bile bir özeti vardır. d41d8cd98f00b204e9800998ecf8427e değerini bir veritabanında ya da dosya listesinde görüyorsanız, özeti alınan şey büyük ihtimalle boş bir metin ya da 0 baytlık bir dosyadır.
32 karakterin nedeni onaltılık yazımdır: her onaltılık hane 4 bit taşır ve 128 ÷ 4 = 32 eder. Hanelerin ikilik karşılığını onaltılık tabandan ikilik tabana dönüşümle görebilirsiniz.
Hash kodu nasıl sorgulanır, sonuç neden farklı çıkar?
Bir özetten metne geri gidilemez. "Sorgulamak", elinizdeki metnin özetini hesaplayıp beklenen değerle karşılaştırmak demektir. İki değer tek karakter bile farklıysa girdiler farklıdır.
Özet metnin harflerinden değil baytlarından hesaplanır, bu yüzden gözle aynı görünen iki metin farklı sonuç verebilir:
| Metin | Bayt (UTF-8) | MD5 özeti |
|---|---|---|
| abc | 3 | 900150983cd24fb0d6963f7d28e17f72 |
| Abc | 3 | 35593b7ce5020eae3ca68fd5b6f3e031 |
| abc ve satır sonu (echo çıktısı) | 4 | 0bee89b07a248e27c83fc3d5951213c1 |
| Merhaba dünya | 14 | d0a866717618f447597621419896d7d8 |
| merhaba dünya | 14 | b23bdaf493e9bfc7e76d31f13d5105f4 |
- Büyük-küçük harf: "abc" ile "Abc" tamamen farklı özet verir. Özetin kendi yazımında ise harf büyüklüğü önemsizdir:
900150983CD24FB0D6963F7D28E17F72ile900150983cd24fb0d6963f7d28e17f72aynı değerdir. - Türkçe harfler: "ü" UTF-8'de 2 bayt tutar; "Merhaba dünya" 13 karakter ama 14 bayttır. Metni Windows-1254 gibi eski bir kodlamayla işleyen program "ü"yü 1 bayt sayar ve başka bir özet bulur. Bu araç UTF-8 kullanır.
- Satır sonu: Linux ve macOS'ta
echo "abc" | md5sumkomutu metne satır sonu ekler ve0bee89b07a248e27c83fc3d5951213c1verir. Satır sonu olmadan hesaplamak içinprintf "abc" | md5sumya daecho -n "abc"kullanılır.
Form, metnin başındaki ve sonundaki boşlukları ve satır sonlarını hesaptan önce siler. Terminaldeki echo çıktısını burada birebir üretemezsiniz. Metnin ortasındaki boşluklar ve satır sonları ise korunur. Metnin kaç karakter olduğunu kelime ve karakter sayacıyla ayrıca kontrol edebilirsiniz.
Dosyanın MD5 ya da SHA-256 değeri nasıl kontrol edilir?
Bu sayfadaki araç yalnız yazılan metnin özetini alır; dosya için işletim sisteminin kendi komutu kullanılır. Komutun verdiği değeri, dosyayı yayımlayan sitenin verdiği değerle karşılaştırırsınız.
- Windows komut istemi:
certutil -hashfile dosya.iso MD5(SHA-256 için sondaki MD5 yerine SHA256 yazılır). - Windows PowerShell:
Get-FileHash dosya.iso -Algorithm MD5. Algoritma yazılmazsa SHA-256 hesaplanır. - macOS:
md5 dosya.isoya dashasum -a 256 dosya.iso. - Linux:
md5sum dosya.isoya dasha256sum dosya.iso.
Karşılaştırmada harf büyüklüğüne takılmayın; PowerShell sonucu büyük harfle, Linux küçük harfle yazar; ama değerler tek hanede bile ayrılıyorsa dosya indirilirken bozulmuş ya da değişmiştir.
Microsoft'un Get-FileHash belgesi önemli bir sınır da koyar: MD5 ve SHA1 artık saldırıya karşı güvenli sayılmadığı için yalnız basit değişiklik kontrolünde kullanılmalı, kasıtlı değişikliğe karşı korunması gereken dosyalarda kullanılmamalıdır. Yayıncı iki değer veriyorsa SHA-256 olanı karşılaştırın.
Aynı belgede bir metin örneği var: "Hello world" dizesinin SHA-256 özeti 64ec88ca00b268e5ba1a35678a1b5316d212f4f366b2477232534a8aeca37f3c olarak verilir. Aynı metni bu araçta SHA-256 ile hesapladığınızda birebir aynı değeri görürsünüz.
MD5 güvenli mi, hangi işlerde kullanılabilir?
MD5, kazara oluşan bozulmayı yakalamak için hâlâ işe yarar, ama biri dosyayı kasıtlı değiştirebiliyorsa güvenli değildir. RFC 6151 (Mart 2011) bunu açıkça yazar: MD5, dijital imza gibi çakışma direnci gereken yerlerde artık kabul edilemez.
Çakışma, iki farklı girdinin aynı özeti vermesidir. MD5'te bu tür girdi çiftleri bugün sıradan bilgisayarlarla üretilebiliyor; dolayısıyla "özeti tutuyor" demek, dosyayı hazırlayan kişiye güvenmiyorsanız bir şey kanıtlamaz.
| Kullanım | MD5 uygun mu? | Neden |
|---|---|---|
| İndirilen dosyanın yolda bozulup bozulmadığı | Evet | Rastgele bozulmanın aynı özeti vermesi pratikte beklenmez |
| Kasıtlı değiştirilmiş dosyayı yakalamak | Hayır | Aynı özetli farklı dosya üretilebilir |
| Dijital imza, sertifika | Hayır | RFC 6151 |
| Parola saklamak | Hayır | Aşağıdaki bölüme bakın |
| Klasördeki aynı dosyaları bulmak | Çoğunlukla evet | Dosyaları siz oluşturduysanız kasıtlı çakışma beklenmez |
RFC 6151, HMAC-MD5 adı verilen anahtarlı kullanım için daha ılımlıdır: bilinen saldırıların mesaj doğrulama kodu olarak pratik bir açık göstermediğini belirtir, ama yeni protokollerde yine de kullanılmamasını önerir.
Benzer bir ayrım banka hesap numaralarında da vardır. IBAN'daki mod 97 kontrol hanesi yazım hatasını yakalar, ama kontrol hanesini herkes hesaplayabildiği için kasıtlı sahteciliğe karşı koruma sağlamaz.
MD5 şifre nasıl oluşturulur, parola saklamak için neden yetmez?
"MD5 şifre" diye aranan şey, bir parolanın MD5 özetidir: parolayı yukarıdaki kutuya yazıp MD5'i seçtiğinizde oluşur. Ama bu bir şifreleme değildir ve parolayı korumaya yetmez.
Sorun, aynı parolanın her yerde aynı özeti vermesidir. "123456" herkes için e10adc3949ba59abbe56e057f20f883e eder. Sık kullanılan parolaların özet değerleri önceden hesaplanıp tablolara konulduğu için, veritabanından sızan tuzsuz bir MD5 değeri bu tablolarda doğrudan aranabilir.
Tuz, bu tabloları işe yaramaz hâle getirir. Her kullanıcıya rastgele bir ek verilir ve özet ek ile parolanın birleşiminden alınır. Aynı "abc" parolası iki farklı tuzla şu iki değeri verir:
- tuz k9Tz3 ile:
02eeb904545bd480477847c82de5dad3 - tuz Qw7mR ile:
fdda7d7aa800e1bb12da554c08be5b98
Tuz tek başına yetmez, çünkü MD5 çok hızlıdır ve saldırgan parola tahminlerini saniyede çok sayıda deneyebilir. NIST SP 800-63B-4'ün 3.1.1.2 bölümü parolaların en az 32 bitlik tuzla ve SP 800-132'de onaylanan bir parola özeti alma yöntemiyle saklanmasını, maliyet çarpanının da uygulanabildiği kadar yüksek tutulmasını ister. Bu yöntemler tahmin başına süreyi kasıtlı olarak uzatır.
Kullanıcı tarafında yapılacak şey parolanın kendisini güçlendirmektir. Aynı NIST belgesinin şifre uzunluğu ve karakter kuralları şifre oluşturucu sayfasında maddeler hâlinde anlatılır.
MD5 ile SHA-256 arasındaki fark
SHA-256 özeti 256 bittir ve 64 onaltılık karakterle yazılır, MD5 ise 128 bit ve 32 karakterdir. Asıl fark güvenliktedir: MD5'in çakışma direnci kırılmıştır, NIST'in FIPS 180-4 standardında tanımlanan SHA-256 için bilinen pratik bir çakışma saldırısı yoktur.
| Özellik | MD5 | SHA-256 |
|---|---|---|
| Tanımlayan belge | RFC 1321 (Nisan 1992) | FIPS 180-4 (NIST) |
| Özet uzunluğu | 128 bit | 256 bit |
| Onaltılık yazımı | 32 karakter | 64 karakter |
| İşlenen blok | 512 bit | 512 bit |
| Adım sayısı | 4 × 16 = 64 | 64 |
| Çakışma direnci | Kırılmış (RFC 6151) | Bilinen pratik çakışma yok |
| "abc" özeti | 900150983cd24fb0d6963f7d28e17f72 | ba7816bf8f01cfea414140de5dae2223b00361a396177a9cb410ff61f20015ad |
İki algoritma da girdiyi 512 bitlik bloklara bölüp her blokta 64 adım uygular, ama adımların içi ve ara değerlerin sayısı farklıdır. Sonuçlar arasında hiçbir ilişki yoktur. MD5 özetinden SHA-256 özeti ya da tersi çıkarılamaz.
Boş metin için de iki algoritma farklı sabit değer verir: MD5 d41d8cd98f00b204e9800998ecf8427e, SHA-256 e3b0c44298fc1c149afbf4c8996fb92427ae41e4649b934ca495991b7852b855. Bir dosya listesinde bu iki değerden birini görürseniz içeriğin boş olduğunu anlarsınız.
Sık sorulan sorular
MD5 geri çözülebilir mi?
Hayır, özetten metin hesaplanamaz. Kısa ve yaygın parolalar önceden hazırlanmış tablolarla eşleştirilebildiği için MD5 parola saklamaya uygun değildir.
MD5 kaç karakterdir?
128 bittir ve onaltılık olarak 32 karakterle yazılır. SHA-256 ise 64 karakterdir.
Dosyanın MD5'i buradan hesaplanır mı?
Bu araç yalnız yazılan metni işler. Dosya için Windows'ta certutil -hashfile dosya MD5, macOS ve Linux'ta md5sum ya da md5 komutunu kullanabilirsiniz.
Hash algoritması nasıl çalışır?
Metni sabit boyutlu bloklara böler ve her bloğu bit işlemleriyle karıştırarak sabit uzunlukta bir özet üretir. Girdideki tek harflik değişiklik özeti tamamen değiştirir: abc için MD5 900150983cd24fb0d6963f7d28e17f72, abd için 4911e516e5aa21d327512e0c8b197616 çıkar.
Kaynak ve yöntem
- RFC 1321: The MD5 Message-Digest Algorithm (test vektörleri, A.5)
- NIST FIPS 180-4: Secure Hash Standard (SHA-256)
Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez. Formüller her içerik kontrolünde test edilir.
Bu sayfa hakkında
- Hazırlayan
- HesapYapın yayın ekibi
- Son güncelleme
- Yöntem
- Formüller resmî kaynaklarla karşılaştırılır ve otomatik testlerle denetlenir. Yöntem ve kaynaklar
- Düzeltme
- Hata bildirimleri kaynağıyla kontrol edilir, düzeltmeler değişiklik günlüğünde yayımlanır. Hata bildirin
- Öneri
- Aradığınız hesaplama sitede yok mu? Araç önerin