IBAN doğrulama: IBAN kontrol ve mod 97 hesabı

Kısa cevap

IBAN'ın ilk dört karakteri sona alınır, harfler sayıya çevrilir (A = 10 … Z = 35) ve oluşan sayının 97'ye bölümünden kalan 1 ise IBAN geçerlidir. TR33 0006 1005 1978 6457 8413 26 bu kontrolden geçer. Türkiye IBAN'ı 26 karakterdir. Geçerli sonuç yazım hatası olmadığını gösterir; hesabın açık olduğunu ya da kime ait olduğunu göstermez.

IBAN doğrulama

Yazdıkça hesaplar

Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler hiçbir yere gönderilmez. Adres çubuğundaki bağlantı bu hesabı aynı değerlerle açar.

IBAN kontrolü

Geçerli

Mod 97 kontrolü doğru, uzunluk 26. Hesabın açık olduğunu ya da kime ait olduğunu göstermez.

Yazım (4'lü gruplar)TR33 0006 1005 1978 6457 8413 26
Uzunluk26 karakter
Ülke koduTR (Türkiye)
Kontrol basamağı33
Banka kodu00061
Rezerv hane0
Hesap numarası kısmı0519786457841326
Adım adım çözüm
  1. İlk 4 karakter sona taşınır: 0006100519786457841326TR33
  2. Harfler sayıya çevrilir (A = 10, B = 11 … T = 29, R = 27, Z = 35).
  3. Oluşan büyük sayının 97'ye bölümünden kalan: 1
  4. Kalan 1 ise IBAN'ın kontrol basamağı doğrudur (ISO 13616).

Bu hesaplama işinize yaradı mı?

Nasıl hesaplanır?

IBAN geçerli ⇔ (IBAN'ın ilk 4 karakteri sona alınmış sayısal hâli) mod 97 = 1Örnek: TR33… → …2927 33 → kalan 1

Kontrol basamağı = 98 − (ülke kodu + 00 ile kurulan sayı mod 97)Örnek: Eksik ya da yanlış kontrol basamağını bulur

Örnek kontroller

IBAN doğrulama nasıl yapılır? Mod 97 adım adım

IBAN'ın ilk dört karakterini sona taşıyın, harfleri sayıya çevirin ve çıkan uzun sayının 97'ye bölümünden kalanı bulun. Kalan 1 ise IBAN doğru yazılmıştır. Bu kural ISO 13616 standardındadır ve bütün ülkelerin IBAN'ına aynen uygulanır.

Aşağıdaki örnekte kullanılan TR62 1234 5000 0000 0012 3456 78 numarası kurgusaldır: banka kodu ve hesap kısmı yalnız hesabı göstermek için seçildi, gerçek bir kişiye ya da hesaba ait değildir. Kontrol basamağı ise gerçek kurala göre hesaplandı, bu yüzden numara araçta geçerli çıkar.

  1. İlk dört karakter (TR62) sona alınır: 1234500000000012345678TR62.
  2. Harfler iki haneli sayılara çevrilir: A = 10, B = 11 … Z = 35. Burada T = 29, R = 27. Bu değerler harflerin 36 tabanındaki rakam karşılığıdır; 36'lık sayı tabanı dönüşümüyle herhangi bir harfin değerini görebilirsiniz.
  3. Ortaya 28 haneli bir sayı çıkar: 1234500000000012345678292762.
  4. Bu sayı 97'ye bölünür. Kalan 1, yani IBAN geçerli.

28 haneli bir sayı telefon hesap makinesine sığmaz, ama bölmeyi parçalara ayırabilirsiniz: ilk 9 haneyi 97'ye bölün, kalanı sonraki hanelerin önüne yazıp 9 haneye tamamlayın ve tekrar bölün.

Aynı hesabın parça parça yapılışı
AdımBirleştirilenBölünen sayı97'ye bölümden kalan
112345000012345000040
240 + 000001240000001245
345 + 345678245345678218
418 + 9276218927621

Son kalan yine 1. Her satırı mod hesaplama aracında tek tek deneyebilirsiniz. Araç büyük sayıları yuvarlamadan böler.

IBAN hesaplama: kontrol basamağı nasıl bulunur?

Kontrol basamağının yerine 00 yazın, aynı dönüşümü yapın ve 97'ye bölümden kalanı 98'den çıkarın. Sonuç iki haneli kontrol basamağıdır. Örnekteki hesap kısmı için kalan 36, kontrol basamağı 98 − 36 = 62.

Araç bunu kendiliğinden yapar: kontrol basamağı 00 yazılmış hâlini girdiğinizde sonuç geçersiz çıkar ve sonuç tablosunda "bu hesap kısmı için doğru kontrol basamağı" satırında 62 görünür. Tek haneli sonuçların başına 0 konur; 98 − 91 = 7 ise kontrol basamağı 07 olur.

"IBAN hesaplama" diye aranan işlem çoğu zaman hesap numarasından IBAN üretmektir. Bunu dışarıdan yapamazsınız: 16 hanelik hesap kısmının içinde şube kodu, müşteri numarası ya da ek hanelerin nasıl dizildiği bankadan bankaya değişir ve standart bunu bankaya bırakır. IBAN'ınızı bankanızın mobil uygulamasından, internet şubesinden ya da hesap cüzdanından alın. Bizim hesapladığımız tek şey son iki hanenin, yani kontrol basamağının doğruluğudur.

Neden 97?

Algoritma ISO/IEC 7064'teki MOD 97-10 yöntemidir. 97, iki haneye sığan en büyük asal sayıdır (araç sonucu: asal sayı); bir sayının asal olup olmadığını nasıl kontrol edeceğinizi ayrı sayfada anlattık. Asal bir bölen, hanelerin yer değiştirmesi gibi hataların kalanı değiştirmesini sağlar.

IBAN'dan hangi banka ve hesap anlaşılır?

TR ile başlayan bir IBAN'dan yalnız alıcının bankası anlaşılır, hesap sahibinin adı, şubesi ya da bakiyesi IBAN'ın içinde yazmaz. 26 karakterin dizilişi SWIFT'in tuttuğu IBAN kayıt listesinde tanımlıdır.

TR62 1234 5000 0000 0012 3456 78 örneğinde karakterler
HaneNe anlatırÖrnekte
1-2Ülke koduTR
3-4Kontrol basamağı (mod 97)62
5-9Banka kodu (5 rakam)12345
10Rezerv hane, şu an 00
11-26Hesap numarası kısmı (16 karakter)0000000012345678

Banka kodu 5 hanedir ve alıcı bankayı gösterir. Araç banka adını yazmaz, çünkü kod listesini güncel bir resmî kaynaktan doğrulayamadık. Para gönderirken bankanızın ekranında çıkan alıcı banka ve alıcı adı bu işi görür. TR yapısında şube için ayrı bir alan tanımlanmamıştır, hesap kısmındaki 16 hanenin nasıl dizildiğini banka belirler ve şube bilgisini de güvenilir biçimde yalnız banka verebilir.

Standart hesap kısmını "16c" diye tanımlar, yani harf de içerebilir. Banka kodu ve rezerv hane ise rakamdır, araç bu iki alanda harf görürse IBAN'ı geçersiz sayar.

Mod 97 kontrolü hangi yazım hatalarını yakalar?

Tek bir hanenin yanlış yazılmasını ve yan yana iki hanenin yer değiştirmesini yakalar. İki ya da daha fazla hane birlikte yanlışsa, yanlış numara da kontrolden geçebilir.

Örnek IBAN üzerinde bütün olasılıkları araçta denedik. Kontrol basamağından sona kadar her haneyi 9 farklı rakamla değiştirmek 216 deneme eder; 216 tanesi geçersiz çıktı. Farklı iki komşu hanenin yer değiştirdiği 15 durumun 15 tanesi yakalandı.

Örnek IBAN'da hata türüne göre sonuç
HataDenenenGeçersiz bulunan
Tek hane yanlış216216
Komşu iki hane yer değiştirmiş1515
Son hane eksik11
Rakam 0 yerine O harfi11

İki hanenin birlikte yanlış olduğu durumda ise şans işin içine girer. Örnek numaranın 11. ve 12. hanesi değiştirilerek elde edilen TR62 1234 5097 0000 0012 3456 78 de kontrolden geçiyor. İki numara da kurgusal, ama gerçek hayatta bunun anlamı şu: geçerli sonuç numaranın size verilen numarayla aynı olduğunu göstermez.

Kontrol basamağı bir özet değildir. Dosyaların değişip değişmediğini anlamak için kullanılan MD5 ve SHA-256 hash değerlerinden farklı olarak IBAN'daki iki hane yalnız yazım hatasını yakalamak için vardır. Bilerek üretilmiş bir numarayı ayırt etmez.

IBAN hatası nasıl düzeltilir, geçerli IBAN neyi kanıtlamaz?

Araç "geçersiz" diyorsa numarayı tahmin ederek düzeltmeye çalışmayın. Alıcıdan yeniden, mümkünse kopyalanabilir metin olarak isteyin. Araç hesap kısmına uyan kontrol basamağını gösterir, ama hatanın kontrol basamağında mı yoksa hesap kısmında mı olduğunu söyleyemez. Kontrol basamağını araçtaki değerle değiştirmek yanlış hesabı geçerli gösterir.

Sık görülen hatalar şunlar:

  • Ekran görüntüsünden elle yazarken 0 ile O, 1 ile I, 5 ile S karışır ve harf, sayıya çevrilince iki hane tuttuğu için kontrolü bozar.
  • Kopyalanan metinde bir hane düşer. Araç uzunluğu sayar, 26 değilse uyarır.
  • Dörtlü gruplardan biri iki kez yapıştırılır. Bu da uzunluk hatası verir.

Geçerli sonuç hesabın açık olduğunu, kime ait olduğunu ya da güvenilir olduğunu kanıtlamaz. Mod 97 yalnız yazımı denetler.

Dolandırıcılık uyarısı

Dolandırıcılıkta kullanılan hesapların IBAN'ları da kontrolden geçer. Tanımadığınız birine para göndermeden önce bankanızın gösterdiği alıcı adını karşı tarafın size söylediği adla karşılaştırın, ad tutmuyorsa göndermeyin. Kendi IBAN'ınızı bilen biri hesabınızdan para çekemez. Para çekmek için internet bankacılığı şifreniz ve onay kodlarınız gerekir. Bu şifreler için tahmin edilmesi zor bir şifre oluşturmak ve onay kodlarını kimseyle paylaşmamak asıl korumadır.

Yurt dışı IBAN'ları nasıl kontrol edilir?

Aynı mod 97 kuralıyla. Değişen şey uzunluk ve hesap kısmının biçimidir: IBAN en fazla 34 karakter olabilir ve bazı ülkelerde hesap kısmında harf bulunur.

IBAN anlatımlarında sık kullanılan İngiltere örneği GB82 WEST 1234 5698 7654 32, 22 karakter uzunluğundadır ve araçta geçerli çıkar. Hesap kısmında banka kodunun yerine WEST harfleri var. Hepsi aynı tabloyla sayıya çevrilir: W = 32, E = 14, S = 28, T = 29, G = 16, B = 11. Türkiye dışındaki IBAN'larda araç yalnız 15-34 karakter aralığını ve mod 97'yi denetler, ülkeye özgü uzunluğu denetlemez. Ülke uzunluklarının güncel listesi SWIFT kayıt listesindedir.

Yurt dışına para gönderirken bankanız IBAN'ın yanında alıcı bankanın BIC (SWIFT) kodunu da isteyebilir. IBAN kontrolü BIC kodunu denetlemez. Gönderilecek tutarın TL karşılığını önceden döviz çeviricide TCMB kuruyla hesaplayın. Bankanın uygulayacağı kur ve masraf farklı olabilir.

Sık sorulan sorular

IBAN kaç hanelidir?

Türkiye'de 26 karakterdir (TR dahil). Ülkeye göre 15 ile 34 karakter arasında değişir.

IBAN doğrulama hesabın kime ait olduğunu gösterir mi?

Hayır. Yalnız numaranın matematiksel olarak doğru yazılıp yazılmadığını gösterir. Alıcı adını bankanızın havale ekranında görürsünüz.

IBAN'da boşluk ve küçük harf sorun olur mu?

Olmaz. Araç boşlukları ve tireleri siler, harfleri büyütür. Bankalar da IBAN'ı dörder karakterlik gruplar hâlinde gösterir.

IBAN'dan şube nasıl anlaşılır?

TR IBAN'ında şube için ayrı bir alan yoktur; 5 haneli banka kodundan sonra 1 haneli rezerv alan ve 16 haneli hesap numarası gelir. Şube bilgisinin bu 16 haneye nasıl yerleştiği bankadan bankaya değişir; kesin şube bilgisini bankanızın uygulamasından ya da hesap cüzdanından öğrenin.

Kaynak ve yöntem

Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez. Formüller her içerik kontrolünde test edilir.

Bu aracı sitenize ekleyin

Kodu sitenizin HTML'ine yapıştırın; araç sayfanızda çalışır, çerçeve yüksekliği içeriğe göre kendiliğinden ayarlanır. Ücretsizdir, reklam ve çerez içermez.

Önizleme Boyut ve tema seçerek kod alın

Bu sayfa hakkında

Son güncelleme
Yöntem
Formüller resmî kaynaklarla karşılaştırılır ve otomatik testlerle denetlenir. Yöntem ve kaynaklar
Düzeltme
Hata bildirimleri kaynağıyla kontrol edilir, düzeltmeler değişiklik günlüğünde yayımlanır. Hata bildirin
Öneri
Aradığınız hesaplama sitede yok mu? Araç önerin