Nasıl hesaplanır?
Normal: yıllık amortisman = maliyet ÷ faydalı ömürÖrnek: 100.000 ÷ 5 = 20.000 TL (%20)
Azalan bakiyeler: oran = 2 ÷ ömür (en çok %50); amortisman = kalan değer × oranÖrnek: 1. yıl 100.000 × %40 = 40.000; 2. yıl 60.000 × %40 = 24.000
Azalan bakiyelerde son yıl: kalan değerin tamamıÖrnek: 5. yıl 12.960 TL
Örnek amortisman tabloları
| Soru | Cevap |
|---|---|
| 100.000 TL, 5 yıl, normal | 20.000,00 TL |
| 100.000 TL, 5 yıl, azalan bakiyeler | 40.000,00 TL |
| Bilgisayar 60.000 TL, 4 yıl | 15.000,00 TL |
| Makine 1.000.000 TL, 10 yıl, azalan bakiyeler | 200.000,00 TL |
| 3 yıl ömür, azalan bakiyeler (%50 sınırı) | 45.000,00 TL |
Amortisman nasıl hesaplanır? 250.000 TL'lik makine örneği
Normal amortismanda maliyet bedeli faydalı ömre eşit bölünür; azalan bakiyeler usulünde ise normal oranın iki katı, her yıl kalan net değere uygulanır. 2026'da aktife giren, faydalı ömrü 5 yıl olan 250.000 TL'lik bir makinede ilk yıl amortismanı normal usulde 50.000 TL, azalan bakiyelerde 100.000 TL çıkar.
| Yıl | Normal | Azalan bakiyeler | Net değer (normal) | Net değer (azalan) |
|---|---|---|---|---|
| 1. yıl (2026) | 50.000 TL | 100.000 TL | 200.000 TL | 150.000 TL |
| 2. yıl (2027) | 50.000 TL | 60.000 TL | 150.000 TL | 90.000 TL |
| 3. yıl (2028) | 50.000 TL | 36.000 TL | 100.000 TL | 54.000 TL |
| 4. yıl (2029) | 50.000 TL | 21.600 TL | 50.000 TL | 32.400 TL |
| 5. yıl (2030) | 50.000 TL | 32.400 TL | 0 TL | 0 TL |
İki sütunun toplamı aynı: beş yılın sonunda 250.000 TL tamamen gider olur ve net değer sıfırlanır. Değişen, giderin hangi yıla düştüğü. Azalan bakiyelerde ilk yıl 50.000 TL daha fazla gider yazılır, bu fark sonraki yıllarda geri döner.
Azalan bakiyelerde 5. yıl, 4. yıldan yüksek görünür. Sebebi VUK mükerrer 315. maddedeki kural: sürenin son yılına devreden bakiye değer o yıl tamamen yok edilir, oran uygulanmaz. Tabloyu kendi rakamlarınızla görmek için makinenin azalan bakiyeler planını açıp maliyeti değiştirin.
Kanuna göre amortisman, kıymetin aktife girdiği yıldan başlar (md. 320). Binek otomobil dışındaki varlıklarda, gün esasını seçmediyseniz yılın hangi ayında alındığına bakılmaz; Aralık'ta alınan bir makineye de o yıl için tam yıl amortisman ayrılır.
Hızlandırılmış amortisman: azalan bakiyeler oranı nasıl bulunur?
Azalan bakiyeler oranı, 1'in faydalı ömre bölünmesiyle bulunan normal oranın iki katıdır ve yüzde 50'yi geçemez. Bu yüzden faydalı ömrü 4 yıl ve daha kısa olan her varlıkta oran %50'de sabitlenir.
| Faydalı ömür | Normal oran | Azalan bakiyeler oranı |
|---|---|---|
| 2 yıl | %50 | %50 |
| 3 yıl | %33,33 | %50 |
| 4 yıl | %25 | %50 |
| 5 yıl | %20 | %40 |
| 8 yıl | %12,5 | %25 |
| 10 yıl | %10 | %20 |
| 20 yıl | %5 | %10 |
| 50 yıl | %2 | %4 |
Günlük dilde "hızlandırılmış amortisman" denen şey vergi mevzuatında azalan bakiyeler usulüdür. Seçebilmek için bilanço esasına göre defter tutmanız gerekir; işletme hesabı esasındaki mükellefler normal amortisman kullanır. Bir iktisadi kıymet için iki usulden yalnız biri uygulanır.
Azalan bakiyelerden normale geçmek
Mükerrer 320. madde tek yönlü bir geçişe izin verir: azalan bakiyelerle başladığınız varlıkta normal amortismana dönebilirsiniz, tersi mümkün değil. Geçişte henüz yok edilmemiş değer, kalan süreye eşit bölünür. Yukarıdaki makine 2 yıl azalan bakiyelerle amortismana tabi tutulduktan sonra normale geçerse kalan 90.000 TL üç yıla bölünür ve her yıl 30.000 TL gider yazılır. Değişikliği o yılın beyannamesinde ya da ekli bilançoda belirtmek zorunludur.
Binek araçta kıst amortisman nasıl hesaplanır?
Binek otomobilde ilk yıl amortismanı, yıllık tutarın aracın alındığı aydan yıl sonuna kadar kalan ay sayısıyla çarpılıp 12'ye bölünmesiyle bulunur; ay kesri tam ay sayılır. İlk yıl ayrılamayan kısım, amortisman süresinin son yılında giderleşir.
2026'da ÖTV ve KDV hariç 1.500.000 TL'ye alınan bir otomobilde önce tutar sınırı devreye girer: amortismana tabi tutar 1.380.000 TL ile sınırlanır, yıllık amortisman 5 yıl üzerinden 276.000 TL olur. Araç Eylül'de alındıysa Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık sayılır; 2026 amortismanı 92.000 TL, 2027-2029 her yıl 276.000 TL, 2030'da ise 460.000 TL olur. ÖTV ve KDV'nin gider yazılabilecek kısmı ile kira sınırı için binek araç gider kısıtlaması hesabına bakın.
| Aktife giriş | İlk yıl sayılan | İlk yıl | 2., 3. ve 4. yıl | 5. yıl |
|---|---|---|---|---|
| Ocak 2026 | 12 ay | 276.000 TL | 276.000 TL | 276.000 TL |
| Mart 2026 | 10 ay | 230.000 TL | 276.000 TL | 322.000 TL |
| Haziran 2026 | 7 ay | 161.000 TL | 276.000 TL | 391.000 TL |
| Eylül 2026 | 4 ay | 92.000 TL | 276.000 TL | 460.000 TL |
| Aralık 2026 | 1 ay | 23.000 TL | 276.000 TL | 529.000 TL |
Kontrol yöntemi: ilk yıl ile son yılın toplamı her satırda iki yıllık tutara, beş yılın toplamı amortismana tabi tutara eşit olmalı. Ocak'ta alınan araçta kıst hesap tam yılla aynı sonucu verir.
VUK md. 320'deki ay esası yalnız işletmelere ait binek otomobiller içindir. Faaliyeti binek otomobil kiralamak ya da işletmek olanların bu amaçla kullandığı araçlar kuralın dışındadır. Kamyonet, kamyon gibi ticari araçlar da binek sayılmadığı için ilk yıl tam yıl amortisman alır; bu araçlara tutar sınırı da uygulanmaz.
Faydalı ömür bu örnekte 5 yıl alındı; binek otomobiller GİB'in amortisman listesinde 5 yıl ömürle yer alır. Diğer varlıklarda 7338 sayılı Kanunla eklenen bir seçenek daha var: dileyen mükellef, yeni aldığı kıymete kullanıma hazır olduğu günden başlayarak gün esasına göre amortisman ayırabilir; süre gün olarak faydalı ömrün 365 ile çarpımıdır. Kullanıma hazır olduğu tarihle yıl sonu arasındaki iki tarih arası gün sayısını bulup yıllık tutarı günle orantılayabilirsiniz. Bu seçim binek otomobillerde kullanılamaz ve başlandıktan sonra bırakılamaz.
Demirbaş amortismanı: hangi alımlar doğrudan gider yazılır?
2026'da değeri 12.000 TL'yi aşmayan alet, edevat, mefruşat ve demirbaşlar amortismana tabi tutulmadan alındığı yıl gider yazılabilir. Tutarın 1 Ocak 2026'dan geçerli hâli, 588 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği ile belirlendi ve VUK md. 313'ün güncel metnine işlendi.
Sınırı tek tek faturalara göre değil, kullanım bütünlüğüne göre uygularsınız. Maddenin cümlesi şöyle: "İktisadi ve teknik bakımdan bütünlük arz edenlerde bu had topluca dikkate alınır." Tek başına iş görmeyen, birlikte kullanılmak üzere alınan parçalar (bir sistemin bileşenleri gibi) ayrı ayrı sınırın altında kalsa bile toplam tutar esas alınır.
- Doğrudan gider yazmak bir seçenektir, zorunluluk değildir. Sınırın altındaki bir demirbaşı isterseniz normal usulle amortismana tabi tutabilirsiniz.
- Kanunda doğrudan gider imkânı demirbaş, alet, edevat, mefruşat ve peştemallık için sayılmıştır; binalar bu kapsamda yer almaz.
- Boş arazi ve boş arsa hiç amortismana tabi değildir (md. 314). Arsa üzerine yapılan binada amortisman yalnız bina maliyeti üzerinden ayrılır.
Excel'de demirbaş listesi tutuyorsanız her satırın yanına "doğrudan gider mi" sütunu açın ve bütünlük oluşturan kalemleri aynı grup numarasıyla toplayın; sınır kontrolü grup toplamı üzerinden yapılır.
Faydalı ömür nereden bulunur, amortisman süresi uzatılabilir mi?
Faydalı ömür ve normal amortisman oranı, Hazine ve Maliye Bakanlığının ilan ettiği listeden alınır; güncel liste GİB'in amortisman oranları sayfasında. Süre yıl olarak 1'in oranla bölünmesiyle bulunur: %20 oran 5 yıl, %10 oran 10 yıl demektir.
2021'de VUK md. 320'ye eklenen dördüncü fıkra, listedeki süreden kısa olmamak şartıyla daha uzun bir süre seçmenize izin verir. Seçilen süre listedekinin iki katını ve 50 yılı aşamaz, her yıl aynı oran uygulanır. Tercih, kıymetin envantere alındığı geçici vergi dönemi sonunda yapılır ve sonraki yıllarda değiştirilemez.
Listede 5 yıl olan 120.000 TL'lik bir cihazı 10 yılda amortismana tabi tutarsanız yıllık gider 24.000 TL yerine 12.000 TL olur. Seçenek, gideri daha uzun bir döneme yaymak isteyen işletmeler içindir. Buna karşılık bir yıl amortisman ayırmamak süreyi kendiliğinden uzatmaz; madde bunu açıkça yazar: "Amortismanın her hangi bir yıl yapılmamasından veya ilk uygulanan nispetten düşük bir hadle yapılmasından dolayı amortisman süresi uzatılamaz."
Bir ayrıntı da süreyi kısaltma imkânıdır. Mükellef süreyi listeden kısa tutamaz; ama afet, yeni icatlar ya da cebri çalışma yüzünden değer kaybeden varlıklar için Bakanlığa başvurarak fevkalade amortisman oranı isteyebilir (md. 317). Oranı Bakanlık her işletme için ayrı belirler.
Ev kendini kaç yılda amorti eder?
Bu soru vergi amortismanıyla ilgili değildir; evin fiyatının yıllık kira geliriyle kaç yılda geri döndüğünü sorar. Hesap, ev fiyatının 12 aylık kiraya bölünmesidir: 4.500.000 TL'lik ve aylık 22.500 TL kira getiren bir daire yaklaşık 16,7 yılda kendini amorti eder (aidat, vergi ve boş kalan aylar hariç, tutarlar örnektir). Konut kira gelirinde gerçek gider yöntemini seçenlerin ayırabildiği bina amortismanı ise kira gelirinden düşülebilen giderler arasında anlatılıyor. Vergi hesabının diğer adımları para ve vergi hesaplamaları listesinde.
Birikmiş amortisman ve Excel'de amortisman tablosu
Birikmiş amortisman, o güne kadar ayrılan yıllık amortismanların toplamıdır; net (defter) değer, maliyetten birikmiş amortismanın düşülmesiyle bulunur. İlk bölümdeki makinede azalan bakiyelerle 3. yıl sonunda birikmiş amortisman 196.000 TL, net değer 54.000 TL olur.
Tekdüzen hesap planında yıllık amortisman gider hesabına (genel yönetim giderleri için 770) borç, 257 Birikmiş Amortismanlar hesabına alacak yazılır. Makine bilançoda maliyet bedeliyle kalır, 257 onun altında eksi olarak görünür. VUK md. 321 amortismanın ya doğrudan kıymetten indirilmesine ya da ayrı bir karşılık hesabında toplanmasına izin verir; 257 hesabı bu ikinci yolun karşılığıdır.
Excel formülleri VUK'la aynı sonucu vermez
Normal amortisman için =DA(maliyet;0;ömür) doğru sonuç verir; hurda değer kutusuna 0 yazın, çünkü VUK'taki hesapta maliyetin tamamı yok edilir. Azalan bakiyelerde =ÇİFTAZALANBAKİYE(maliyet;0;ömür;yıl) iki yerde yanılır:
- Son yıl kuralını bilmez. 250.000 TL'lik makinede 5. yıl için 12.960 TL verir; VUK'a göre kalan 32.400 TL o yıl tamamen gider yazılır.
- %50 tavanını uygulamaz. 90.000 TL'lik, 3 yıl ömürlü bir varlıkta ilk yıl için 60.000 TL hesaplar; kanuni tutar 45.000 TL.
Excel'de doğru tablo için ilk yıl =maliyet*oran, sonraki yıllarda =önceki_net_değer*oran yazın, son satırda da oranı değil önceki net değerin tamamını alın. Oran hücresini =MİN(2/ömür;0,5) ile kurarsanız tavan kendiliğinden işler.
Amortisman nakit çıkışı olmayan bir giderdir ama vergi matrahını düşürür. Yıllık kârınızı hesaplarken brüt kârdan net kâra inen giderlere amortismanı da katın; şirketlerde bu gider, kurumlar vergisi matrahının bulunmasında ticari kârdan düşülmüş olur.
Sık sorulan sorular
Amortisman oranı nasıl bulunur?
1 faydalı ömre bölünür. 5 yıl ömürlü varlıkta oran %20, 4 yılda %25, 10 yılda %10'dur.
Azalan bakiyeler usulünde son yıl neden daha yüksek?
Kanun, son yıla devreden bakiye değerin o yıl tamamen yok edilmesini ister. 100.000 TL, 5 yıl örneğinde 4. yıl 8.640 TL, 5. yıl kalan 12.960 TL gider yazılır.
Hangi tutarın altındaki demirbaş doğrudan gider yazılır?
VUK md. 313'e göre 2026'da değeri 12.000 TL'yi aşmayan alet, edevat, mefruşat ve demirbaşlar amortismana tabi tutulmadan gider yazılabilir.
Kıst amortisman her varlıkta uygulanır mı?
Hayır. Ay kesri tam ay sayılarak kıst amortisman ayrılması, işletmelere ait binek otomobiller içindir; diğer varlıklarda ilk yıl tam yıl amortisman ayrılır ya da dileyen mükellef gün esasını seçebilir.
Kaynak ve yöntem
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu md. 313, 315, mükerrer 315, 320
- VUK Genel Tebliği Sıra No 588 (2026 doğrudan gider sınırı), Resmî Gazete 31 Aralık 2025, sayı 33124 (5. Mükerrer)
- VUK Genel Tebliği Sıra No 333 ve sonraki tebliğler: amortisman oranları listesi (GİB)
Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez. Formüller her içerik kontrolünde test edilir.
Bu sayfa hakkında
- Hazırlayan
- HesapYapın yayın ekibi
- Son güncelleme
- Yöntem
- Formüller resmî kaynaklarla karşılaştırılır ve otomatik testlerle denetlenir. Yöntem ve kaynaklar
- Düzeltme
- Hata bildirimleri kaynağıyla kontrol edilir, düzeltmeler değişiklik günlüğünde yayımlanır. Hata bildirin
- Öneri
- Aradığınız hesaplama sitede yok mu? Araç önerin