Gelir vergisi hesaplama (2026 tarifesi)

Gelir vergisi nasıl hesaplanır? Adım adım örnek

Gelir vergisi, yıllık matrahı dilimlere bölüp her parçayı kendi oranıyla çarparak ve sonuçları toplayarak bulunur; 2026 tarifesiyle 750.000 TL ücret dışı matrahın vergisi 165.000 TL eder:

1. 0–190.000 TL dilimi: 190.000 × %15 = 28.500 TL
2. 190.000–400.000 TL dilimi: 210.000 × %20 = 42.000 TL
3. 400.000–1.000.000 TL dilimi: 350.000 × %27 = 94.500 TL

Toplam 165.000 TL. Matrahın son lirası %27 dilimine düştüğü için bu kişinin son (marjinal) dilimi %27, ama vergi matrahın %22'si kadardır. Ortalama oran vergiyi matraha bölerek bulunur: 165.000 ÷ 750.000 = %22; başka tutarlarda da verginin matrahın yüzde kaçı olduğunu aynı yolla hesaplayabilirsiniz.

GİB tarifesindeki "fazlası" ifadesiyle kısa yol

Resmî tarife dilimleri tek tek yazmaz. Her sınıra kadar biriken vergiyi sabit tutar olarak verir. GİB'in 2026 tarifesinde ikinci satır "400.000 TL'nin 190.000 TL'si için 28.500 TL, fazlası %20" diye okunur. Buna göre vergi = sınırdaki sabit tutar + (matrah − sınır) × o dilimin oranı. 750.000 TL için: 70.500 + (750.000 − 400.000) × 0,27 = 165.000 TL. Dilim dilim toplamla aynı sonuç çıkar, bu da hesabı kontrol etmenin en hızlı yoludur.

200 bin, 400 bin ya da 3 milyon TL'nin gelir vergisi ne kadar?

2026 tarifesiyle 200.000 TL matrahın gelir vergisi 30.500 TL, 400.000 TL'nin 70.500 TL, 3.000.000 TL'nin ücret dışı gelirde 932.500 TL, ücrette 892.500 TL'dir. "600.000 TL gelirim var" diyen biri, bu tutar vergi matrahıysa 124.500 TL öder.

1.000.000 TL'ye kadar iki sütun aynıdır. Ücret tarifesinde %27 dilimi 500.000 TL daha uzun sürdüğü için fark ancak 1.000.000 TL'yi aşan matrahta açılır: 1.200.000 TL matrahta 16.000 TL, 1.500.000 TL ve üstündeki her matrahta ise sabit 40.000 TL. Yani çok yüksek gelirde de ücretlinin avantajı bu tutarı geçmez.

Tablodaki "matrah" elinize geçen para ya da brüt kazanç değildir. Ücrette brütten SGK ve işsizlik primi, serbest meslek ve ticari kazançta giderler, kirada istisna ve gider düşüldükten sonra kalan tutardır. 1.100.000 TL matrahın ücret dışı vergisini açarak kendi tutarınızla deneyebilirsiniz.

2026 gelir vergisi dilimleri: hangi gelire hangi tarife uygulanır?

2026 dilimleri 190.000, 400.000, 1.000.000 (ücrette 1.500.000) ve 5.300.000 TL'dir; oranlar %15, %20, %27, %35 ve %40. Tarife, Seri No 332 Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de (sayı 33124, 5. Mükerrer) yayımlandı ve 1 Ocak 2026'dan itibaren 2026 takvim yılında elde edilen gelirlere uygulanır.

• Ücret tarifesi: maaş, ücret, ikramiye, huzur hakkı gibi hizmet karşılığı ödemeler.
• Ücret dışı tarife: serbest meslek kazancı, ticari kazanç (şahıs şirketi ve esnaf), zirai kazanç, kira geliri, menkul sermaye iradı, değer artışı ve diğer kazançlar.

Tarih karışıklığına dikkat: Mart 2026'da verilen beyannamede 2025 gelirleri 2025 tarifesiyle vergilendi. 2026 tarifesi ilk kez Mart 2027 beyannamesinde, 2026 gelirleri için kullanılır. Bu sayfadaki hesap yalnız 2026 tarifesini içerir.

Şirket türü de tarifeyi belirler. Şahıs şirketinin kazancı sahibinin gelir vergisi beyannamesine girer ve yukarıdaki ücret dışı tarifeyle vergilenir. Limited ve anonim şirketler gelir vergisi ödemez; limited ve anonim şirketlerin kurumlar vergisini ayrı oranla hesaplamak gerekir.

Maaştan kesilen gelir vergisi aylık nasıl hesaplanır?

Bordroda gelir vergisi, o ayın matrahına değil, yılbaşından o aya kadar biriken (kümülatif) matraha tarifenin uygulanmasıyla bulunur: bu ayın vergisi = birikmiş matrahın vergisi − önceki ayların birikmiş matrahının vergisi.

40.000 TL brüt maaş alan birinin aylık matrahı 34.000 TL'dir ve Ocak'ta 5.100 TL gelir vergisi hesaplanır. Asgari ücret istisnası (4.211,33 TL) düşüldükten sonra ödenen vergi 888,67 TL kalır. Aynı kişi Haziran'da 170.000 TL birikmiş matrahla girer ve bu ayın 34.000 TL matrahının bir kısmı 190.000 TL sınırını aşar. Birikmiş vergi 25.500 TL iken 31.300 TL olur, Haziran'ın hesaplanan vergisi 5.800 TL çıkar.

Kümülatif matrah her yıl 1 Ocak'ta sıfırdan başlar ve her işveren yalnız kendi ödediği ücretleri toplar. İstisnayla birlikte net maaşın aylara göre nasıl değiştiğini görmek için brüt maaşınızın aylık netini ve kesintilerini 12 aylık dökümle hesaplayabilirsiniz; asgari ücret istisnasının aylık tutarını ise o sayfada bulursunuz.

İki işverenden maaş alan gelir vergisi beyannamesi verir mi?

İkinci ve sonraki işverenlerden alınan ücretlerin toplamı 2026'da 400.000 TL'yi aşarsa ya da bütün ücretlerin toplamı 5.300.000 TL'yi geçerse beyanname verilir; iki sınırın da altında kalan ücretler stopajla kapanır (Gelir Vergisi Kanunu md. 86/1-b). Kanun bu sınırları tutar olarak değil, tarifenin ikinci ve dördüncü dilim tutarı olarak yazar; bu yüzden her yıl tarifeyle birlikte artarlar.

Beyannamede ücretlerin hepsi toplanır ve tarife toplam matraha bir kez uygulanır. Her işveren ise yalnız kendi ödediği ücret için alt dilimlerden başlayarak vergi keser; aradaki fark beyanname ile ödenir. İstisna ve indirimler hariç tutulduğunda iki örnek şöyledir:

İkinci işverenden 100.000 TL fazla ücret alan kişi 37.500 TL ek vergiyle karşılaşır; öteki örnekte 34.000 TL tutarındaki fark kanun gereği aranmaz. Tek işverenden ücret alanda sınır yalnız 5.300.000 TL'dir: bu tutarı aşan ücret, stopaj yapılmış olsa da beyan edilir.

Serbest meslek ve kira gelirinde yıllık vergi nasıl bulunur?

Serbest meslek kazancında matrah, yıl içindeki brüt tahsilattan (makbuz toplamı) mesleki giderler düşülerek bulunur; vergi bu tutara ücret dışı tarifeyle uygulanır. Şirket ve esnaf gibi stopaj yapmakla yükümlü müşterilerin kestiği %20 stopaj, hesaplanan vergiden düşülür (GVK md. 121). Stopaj fazla kalırsa fark iade edilir.

Tablo, bütün makbuzlarda stopaj kesildiğini ve yıl içinde geçici vergi ödenmediğini varsayar. Giderler arttıkça matrah küçülür ve stopaj hesaplanan vergiyi geçebilir. Makbuz başına stopaj ve KDV'nin nasıl ayrıldığı için serbest meslek makbuzundaki stopajı hesaplayan sayfaya bakın. Stopajın yanında yıl içinde ödenen geçici vergi de yıllık vergiden mahsup edilir; geçici vergi üçer aylık kazanç üzerinden %15 oranında hesaplanır (GVK mükerrer md. 120).

Kira gelirinde yol farklıdır: konutta 2026 için 58.000 TL istisna, %15 götürü ya da gerçek gider ve beyan sınırları devreye girer. Bu adımları tek tek yapan konut ve işyeri kira vergisini hesaplama sayfası var. Ev ya da arsa satışında kazanç tarifeye girmeden önce enflasyona göre endekslenir ve 150.000 TL istisna uygulanır; bunun için ev satışındaki değer artış kazancı vergisini ayrıca hesaplayın.

Beyanname ve ödeme takvimi

Bir yılın gelirleri için yıllık beyanname, kanuna göre izleyen yılın 1 ile 25 Mart'ı arasında verilir (GVK md. 92). Beyannameyle çıkan vergi Mart ve Temmuz aylarında iki eşit taksitte ödenir (GVK md. 117). Tablodaki ikinci örnekte 27.500 TL ödenecek vergi, Mart 2027'de ve Temmuz 2027'de 13.750 TL olarak ikiye bölünür. İade çıkan durumda vergi dairesi farkı bildirir. Kanun iade başvurusu için bildirimden itibaren bir yıl tanır.

Excel'de gelir vergisi hesaplama formülü

Matrah A2 hücresindeyse 2026 ücret dışı tarife için şu formül yıllık vergiyi verir (Türkçe Excel):

=EĞER(A2<=190000;A2*0,15;EĞER(A2<=400000;28500+(A2-190000)*0,2;EĞER(A2<=1000000;70500+(A2-400000)*0,27;EĞER(A2<=5300000;232500+(A2-1000000)*0,35;1737500+(A2-5300000)*0,4))))

Ücret geliri için üçüncü sınır ve ondan sonraki sabit tutarlar değişir:

=EĞER(A2<=190000;A2*0,15;EĞER(A2<=400000;28500+(A2-190000)*0,2;EĞER(A2<=1500000;70500+(A2-400000)*0,27;EĞER(A2<=5300000;367500+(A2-1500000)*0,35;1697500+(A2-5300000)*0,4))))

Formüldeki sabit tutarlar yukarıdaki birikmiş vergi tablosundan gelir. İngilizce Excel'de EĞER yerine IF, noktalı virgül yerine virgül ve 0,15 yerine 0.15 yazılır. Kontrol için A2'ye 1250000 girin: birinci formül 320.000 TL, ikinci formül 300.000 TL vermelidir. Farklı çıkıyorsa en sık sebep, iç içe EĞER'lerde sınır sırasını karıştırmak ya da oranı matrahın tamamına uygulamaktır.

Bordroda aylık vergiyi Excel'de bulmak için aynı formülü iki kez kullanın: birikmiş matrahın vergisinden, bir önceki ayın birikmiş matrahının vergisini çıkarın. Yılbaşında tarife değiştiği için formülü her Ocak'ta yeni sınırlarla güncellemeniz gerekir.