Nasıl hesaplanır?
n × k, k = başlangıç … bitişÖrnek: 7 × 8 = 56
Çarpmanın değişme özelliği: a × b = b × aÖrnek: 6 × 9 = 9 × 6 = 54
Sık açılan tablolar
| Soru | Cevap |
|---|---|
| 2'ler çarpım tablosu | 2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18, 20 |
| 6'lar çarpım tablosu | 6, 12, 18, 24, 30, 36, 42, 48, 54, 60 |
| 7'ler çarpım tablosu | 7, 14, 21, 28, 35, 42, 49, 56, 63, 70 |
| 8'ler çarpım tablosu | 8, 16, 24, 32, 40, 48, 56, 64, 72, 80 |
| 9'lar çarpım tablosu | 9, 18, 27, 36, 45, 54, 63, 72, 81, 90 |
| 12'ler çarpım tablosu (1–12) | 12 … 144 |
1'den 10'a kadar çarpım tablosu
Aşağıdaki tabloda 1'den 10'a kadar her sayının 10'a kadar çarpımı var; satırdaki sayı ile sütundaki sayının kesiştiği hücre, çarpımı gösterir. Tabloda 100 hücre olsa da içinde yalnız 42 farklı sayı geçer, çünkü 3 × 8 ile 4 × 6 gibi farklı çarpımlar aynı sonucu (24) verir.
| × | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 2 | 2 | 4 | 6 | 8 | 10 | 12 | 14 | 16 | 18 | 20 |
| 3 | 3 | 6 | 9 | 12 | 15 | 18 | 21 | 24 | 27 | 30 |
| 4 | 4 | 8 | 12 | 16 | 20 | 24 | 28 | 32 | 36 | 40 |
| 5 | 5 | 10 | 15 | 20 | 25 | 30 | 35 | 40 | 45 | 50 |
| 6 | 6 | 12 | 18 | 24 | 30 | 36 | 42 | 48 | 54 | 60 |
| 7 | 7 | 14 | 21 | 28 | 35 | 42 | 49 | 56 | 63 | 70 |
| 8 | 8 | 16 | 24 | 32 | 40 | 48 | 56 | 64 | 72 | 80 |
| 9 | 9 | 18 | 27 | 36 | 45 | 54 | 63 | 72 | 81 | 90 |
| 10 | 10 | 20 | 30 | 40 | 50 | 60 | 70 | 80 | 90 | 100 |
Sol üst köşeden sağ alt köşeye inen köşegen boyunca sayılar kendileriyle çarpılır: 1, 4, 9, 16, 25, 36, 49, 64, 81, 100. Bunlar sayıların kareleridir. Kare ya da dikdörtgen bir odanın metrekare hesabı da aynı çarpımdır: 4 m'ye 5 m'lik oda 20 m² eder. Bir sayının karesini, küpünü ya da daha büyük kuvvetlerini üslü sayı hesabında bulabilirsiniz.
1 ile 100 arasındaki 58 sayı bu tabloda hiç görünmez. 21 tanesi 10'dan büyük asal sayılardır (11, 13, 17 … 97); bir sayının asal olup olmadığını asal sayı kontrolü söyler. Kalan 37 tanesi asal değildir ama çarpanlarından biri 10'dan büyüktür: 22, 26, 33, 34, 38 gibi.
7'ler, 8'ler ve 9'lar çarpım tablosu
7'ler çarpım tablosu 7, 14, 21, 28, 35, 42, 49, 56, 63, 70 diye gider. 8'lerde sonuçlar 8, 16, 24, 32, 40, 48, 56, 64, 72, 80; 9'larda 9, 18, 27, 36, 45, 54, 63, 72, 81, 90.
| Çarpan | 7 × | 8 × | 9 × |
|---|---|---|---|
| 1 | 7 | 8 | 9 |
| 2 | 14 | 16 | 18 |
| 3 | 21 | 24 | 27 |
| 4 | 28 | 32 | 36 |
| 5 | 35 | 40 | 45 |
| 6 | 42 | 48 | 54 |
| 7 | 49 | 56 | 63 |
| 8 | 56 | 64 | 72 |
| 9 | 63 | 72 | 81 |
| 10 | 70 | 80 | 90 |
9'lar için parmak yöntemi
İki elinizi açın, on parmağınızı soldan sağa 1'den 10'a kadar numaralayın. 9 × 4 için 4. parmağı bükün. Bükülen parmağın solunda kalan parmaklar onlar basamağını, sağında kalanlar birler basamağını verir: solda 3, sağda 6 parmak var, sonuç 36. Yöntem 9 × 1'den 9 × 10'a kadar her çarpımda çalışır. Aynı tabloda sonucun rakamları toplamı 9 × 9'a kadar hep 9 eder; 54 için 5 + 4 gibi.
Parmak yerine çıkarma da olur. 9 × 7, 10 × 7'den bir 7 eksiktir: 70 − 7 = 63.
8'ler ve 7'ler
8'lerde birler basamağı 8, 6, 4, 2, 0 diye gider ve 8 × 5'ten sonra aynı sırayla baştan başlar. Bu yüzden 8 × 7'nin birler basamağı, 8 × 2'ninki gibi 6'dır (16 ve 56). 8 × 7'de takılan çocuk için bu, olası cevabı birler basamağı 6 olan sayılara indirir.
7'lerde birler basamağı tekrar etmez: 7, 4, 1, 8, 5, 2, 9, 6, 3, 0 diye on rakamın hepsinden bir kez geçer. Akılda kalan bir ipucu 56 = 7 × 8, çünkü rakamlar 5, 6, 7, 8 diye sıralanır.
Çarpım tablosu kolay ezberleme için hangi sıra izlenir?
Ezberlenecek çarpım sayısı 100 değil 21. Çarpanlardan biri 1, 2, 5 ya da 10 olan 64 hücre düzenli ilerler; 3 × 8 ile 8 × 3 aynı sonucu verdiği için de geriye 3, 4, 6, 7, 8 ve 9'un kendi aralarındaki 21 çarpım kalır.
| Çarpım | Sonuç | Çarpım | Sonuç | Çarpım | Sonuç |
|---|---|---|---|---|---|
| 3 × 3 | 9 | 3 × 4 | 12 | 3 × 6 | 18 |
| 3 × 7 | 21 | 3 × 8 | 24 | 3 × 9 | 27 |
| 4 × 4 | 16 | 4 × 6 | 24 | 4 × 7 | 28 |
| 4 × 8 | 32 | 4 × 9 | 36 | 6 × 6 | 36 |
| 6 × 7 | 42 | 6 × 8 | 48 | 6 × 9 | 54 |
| 7 × 7 | 49 | 7 × 8 | 56 | 7 × 9 | 63 |
| 8 × 8 | 64 | 8 × 9 | 72 | 9 × 9 | 81 |
Tablo 7 satır; her gün ya da her hafta bir satır çalışmak, 100 hücreyi baştan sona tekrar etmekten kısa sürer. Listenin bir kısmı bilinen çarpımlardan türetilir.
- 4'ler, 2'lerin iki katıdır. 8'ler de 4'lerin iki katı: 2 × 7 = 14, 4 × 7 = 28, 8 × 7 = 56.
- 6'lar, 5'lere bir tane daha eklemektir: 5 × 7 = 35 ise 6 × 7 = 35 + 7 = 42.
- 9'lar, 10'lardan bir tane eksiktir (yukarıdaki 9 × 7 örneği).
Ezber sırasında çocuğun cevap verme hızına bakın. Parmakla sayarak doğru sonuca ulaşan çocuk çarpımı henüz ezberlememiştir; o çarpımı listede tutun.
Çarpım tablosu oyunu için evde ne yapılabilir?
Bu sayfada oyun yok; araç yalnız tablo çıkarır. Evde zar, iskambil destesi ya da kâğıt kalemle oynanan birkaç oyun, tekrarı sıkıcı olmaktan kurtarır.
İki zarla çarpım
İki zar atılır, çarpımı ilk söyleyen puan alır. İki zarın 36 farklı sonucu olsa da çarpım olarak yalnız 18 farklı sayı çıkar. En sık gelenler 6 ve 12 (her biri 4 farklı zar ikilisiyle), 1, 9, 16, 25, 36 ise yalnız tek bir yolla gelir. Zar yalnız 6'ya kadar çarpım sorduğu için 7, 8 ve 9'ları çalıştırmaz; o aşamada 10 yüzlü zar ya da kart kullanın. Zar yoksa 1 ile 9 arasında rastgele sayı üreten araçla iki sayı çekmek aynı işi görür.
Kartla çarpım savaşı
İskambil destesinden resimli kartlar çıkarılır, as 1 sayılır. İki oyuncu aynı anda birer kart açar, çarpımı ilk doğru söyleyen iki kartı alır. Yalnız 6'dan 9'a kadar olan kartlarla oynamak, ezberlenecek zor çarpımlara odaklanır.
Tombala kartı
Her oyuncu 3 × 3'lük bir kâğıda tablodaki sonuçlardan dokuz sayı yazar. Anne ya da baba "6 çarpı 7" gibi çarpımlar söyler, sonucu kartında olan işaretler. Sonuç kâğıtta aranırken çarpım zihinden yapılır. Kartlara 42 farklı sonuçtan seçim yapmak yeter.
2. ve 3. sınıfta çarpım tablosu ne kadar öğretiliyor?
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne göre çarpım tablosu 2. sınıfta 5'e, 3. sınıfta 10'a kadar oluşturulur. Yani 10 × 10'luk tablonun tamamı 3. sınıfın konusudur.
MEB'in 2. sınıf "İşlemlerden cebirsel düşünmeye" temasında öğrencilerden 10'a kadar olan sayıları 1, 2, 3, 4 ve 5 ile çarpmaları isteniyor; "yüzlük tablo ve işlem tabloları kullanılarak 5'e kadar (5 dâhil) çarpım tablosu oluşturulur" ifadesi geçiyor. Bu sınırda en büyük çarpım 10 × 5 = 50.
3. sınıfın aynı adlı temasında sınır genişliyor: 10'a kadar olan sayılar 9'a kadar olan rakamlarla çarpılıyor ve "10'a kadar (10 dâhil) çarpım tablosu" oluşturuluyor. 3. sınıf sonunda beklenen en büyük çarpım 10 × 9 = 90. Romen rakamları da 3. sınıfta saatle birlikte işleniyor; 1'den 24'e kadar Romen rakamları ve yazım kuralları ayrı bir sayfada anlatılıyor.
Karşılaştırma için İngiltere'nin ulusal matematik programı year 4 sonunda (öğrencilerin çoğu bu sırada 9 yaşındadır) çarpım tablosunun 12 × 12'ye kadar ezberlenmesini istiyor. Bu sınıftaki öğrenciler bilgisayar ya da tablet üzerinde 25 soruluk zorunlu bir çarpım tablosu sınavına giriyor.
Kerrat cetveli ne demek? 11'ler ve 12'ler
Kerrat cetveli, çarpım tablosunun eski adıdır. TDK Güncel Türkçe Sözlük "kerrat"ı Arapçadan gelen, "birçok kez" anlamında eskimiş bir kelime olarak veriyor ve "kerrat cetveli" maddesini çarpım tablosuna gönderiyor. Sözlükteki örnek cümle Memduh Şevket Esendal'dan: "Ömer hoca bana kerrat cetvelini ezberletti."
Okulda 10'a kadar olan tablo öğretilir; 12'ye kadar tablo düzine, saat ve ay hesabında işe yarar. 11'ler 11 × 9'a kadar rakam tekrarıdır, 11 × 10'dan sonra bu düzen bozulur.
| Çarpan | 11 × | 12 × |
|---|---|---|
| 1 | 11 | 12 |
| 2 | 22 | 24 |
| 3 | 33 | 36 |
| 4 | 44 | 48 |
| 5 | 55 | 60 |
| 6 | 66 | 72 |
| 7 | 77 | 84 |
| 8 | 88 | 96 |
| 9 | 99 | 108 |
| 10 | 110 | 120 |
| 11 | 121 | 132 |
| 12 | 132 | 144 |
İki tablonun ortak sayıları, iki sayının ortak katlarıdır. 6'lar ve 8'ler tablosunda ikisinde birden geçen ilk sayı 24; bu, 6 ile 8'in en küçük ortak katıdır ve EBOB ve EKOK hesabı aynı sonucu asal çarpanlardan bulur.
Çarpım tablosu PDF olarak nasıl kaydedilir?
Sayfanın üstündeki araçta sayıyı ve aralığı seçin, sonucun altındaki Yazdır düğmesine basın. Tarayıcının yazdırma penceresi açılır; yazıcı yerine "PDF olarak kaydet" (Windows'ta "Microsoft Print to PDF") seçerseniz tablo PDF dosyası olur.
Yazdırma penceresi sayfanın tamamını, bu rehber dahil, basar. Yalnız tabloyu istiyorsanız önizlemede tablonun bulunduğu sayfayı görüp sayfa aralığına yalnız o sayfanın numarasını yazın.
Hazır açılan örnekler: 7'ler tablosu, 12'ye kadar 12'ler ve 9'un 11 ile 20 arasındaki katları. Araç tek seferde en çok 100 satır çıkarır.
Ondalıklı sayı da girebilirsiniz. 2,5'in tablosu 2,5 · 5 · 7,5 · 10 · 12,5 · 15 · 17,5 · 20 · 22,5 · 25 olur; tanesi 2,5 TL olan bir ürünün 1'den 10'a kadar adet fiyatı bu listedir. Tablonun dışında kalan tek bir çarpım için online hesap makinesi daha hızlıdır.
Sık sorulan sorular
Çarpım tablosunu ezberlemenin kolay yolu var mı?
Önce 1, 2, 5 ve 10'lar öğrenilir, çünkü bunlar düzenlidir. Değişme özelliğiyle kalan çarpımların yarısı zaten bilinmiş olur; geriye 3, 4, 6, 7, 8, 9'ların birbiriyle çarpımları kalır.
En zor çarpımlar hangileri?
Çocukların en çok takıldığı çarpımlar genelde 6, 7 ve 8'li olanlardır: 6 × 7 = 42, 7 × 8 = 56, 6 × 8 = 48, 7 × 7 = 49.
Tabloyu yazdırabilir miyim?
Evet. Sonucun altındaki Yazdır düğmesiyle tablo kâğıda basılabilir.
Kaynak ve yöntem
- İlkokul matematik dersi öğretim programı (MEB)
Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez. Formüller her içerik kontrolünde test edilir.
Bu sayfa hakkında
- Hazırlayan
- Hesapçı yayın ekibi
- Son kontrol
- Yöntem
- Formüller resmî kaynaklarla karşılaştırılır ve otomatik testlerle denetlenir. Yöntem ve kaynaklar
- Düzeltme
- Hata bildirimleri kaynağıyla kontrol edilir, düzeltmeler değişiklik günlüğünde yayımlanır. Hata bildirin