Üslü sayı hesaplama

Kısa cevap

Üslü sayıda taban, üs kadar kendisiyle çarpılır: 2¹⁰ = 1.024. Negatif üs sayının tersini verir (2⁻³ = 1 ÷ 8 = 0,125), 1/2 üs karekök, 1/3 üs küpkök demektir. 0⁰ ve 0'ın negatif kuvveti tanımsız olduğu için araç bu durumlarda uyarı verir.

Üslü sayı hesaplama

Yazdıkça hesaplar

Kesirli üs için 1/3 gibi yazın

Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler hiçbir yere gönderilmez. Adres çubuğundaki bağlantı bu hesabı aynı değerlerle açar.

2 üzeri 10

1.024

Basamak sayısı4
Adım adım çözüm
  1. 2 sayısı 10 kez kendisiyle çarpılır.

Bu hesaplama işinize yaradı mı?

Nasıl hesaplanır?

aⁿ = a × a × … × a (n tane)Örnek: 3⁴ = 3 × 3 × 3 × 3 = 81

a⁻ⁿ = 1 ÷ aⁿ ve a⁰ = 1 (a ≠ 0)Örnek: 5⁻² = 1 ÷ 25 = 0,04

a^(p/q) = (q. dereceden kök a)^pÖrnek: 8^(2/3) = (∛8)² = 4

Sık aranan kuvvetler

2 üssü 10, 3 üssü 5 kaç eder? Üslü sayılar tablosu

2¹⁰ = 1.024, 3⁵ = 243, 3⁴ = 81, 5⁴ = 625 eder. Taban, üs kadar kendisiyle çarpılır: 3⁴ = 3 × 3 × 3 × 3 = 81. Kareler 1'den 10'a kadar çarpım tablosunda sayının kendi satırıyla sütununun kesiştiği yerde durur: 7² = 49.

2, 3, 4 ve 5'in ilk 10 kuvveti
Üs2ⁿ3ⁿ4ⁿ5ⁿ
12345
2491625
382764125
41681256625
5322431.0243.125
6647294.09615.625
71282.18716.38478.125
82566.56165.536390.625
951219.683262.1441.953.125
101.02459.0491.048.5769.765.625
6, 7, 8 ve 9'un ilk 6 kuvveti
Üs6ⁿ7ⁿ8ⁿ9ⁿ
16789
236496481
3216343512729
41.2962.4014.0966.561
57.77616.80732.76859.049
646.656117.649262.144531.441

2'nin daha büyük kuvvetleri de sık aranıyor: 2¹¹ = 2.048, 2¹² = 4.096, 2¹³ = 8.192, 2¹⁴ = 16.384, 2¹⁵ = 32.768, 2¹⁶ = 65.536, 2²⁰ = 1.048.576. 4096 hem 2¹², hem 4⁶, hem 8⁴'tür; aynı sayı birden fazla tabanda üslü yazılabilir. 2⁶⁴ tam olarak 18.446.744.073.709.551.616 eder.

Üs büyüdükçe sonuç hızla uzar. 2 üssü 365 110 basamaklı bir sayıdır, araç bunu 7,5153363 × 10¹⁰⁹ diye bilimsel gösterimle yazar ve ilk 20 ile son 10 basamağı ayrıca verir. 10'un kuvvetlerinde üs, 1'in arkasındaki sıfır sayısıdır: 10⁶ = 1.000.000.

Üslü sayılarda toplama ve çıkarma nasıl yapılır?

Tabanı ve üssü aynı olan terimler, katsayıları toplanarak ya da çıkarılarak birleştirilir: 3 · 2⁵ + 5 · 2⁵ = 8 · 2⁵ = 256. Üsler farklıysa iş değişir. Üsler toplanmaz; küçük kuvvet ortak paranteze alınır ya da her terim ayrı hesaplanır.

Toplama ve çıkarma örnekleri
İşlemOrtak parantezSonuçTerimler ayrı hesaplanınca
3 · 2⁵ + 5 · 2⁵(3 + 5) · 2⁵ = 8 · 2⁵2563 · 32 + 5 · 32
2⁵ + 2⁷2⁵ · (1 + 2²) = 2⁵ · 516032 + 128
3⁶ − 3⁴3⁴ · (3² − 1) = 3⁴ · 8648729 − 81
5 · 10³ − 2 · 10³(5 − 2) · 10³ = 3 · 10³3.0001.000 × 5 − 1.000 × 2
4² + 4³ + 4⁴4² · (1 + 4 + 4²) = 4² · 2133616 + 64 + 256

Son sütun kontrol yoludur: her terimi ayrı hesaplayıp toplayınca aynı sonuç çıkmalı. Tabanlar farklıysa (2³ + 3²) birleştirme yolu yoktur, 8 + 9 = 17 diye tek tek hesaplarsınız.

2³ + 2³ neden 2⁶ değildir?

Toplamada üsler toplanmaz. 2³ + 2³ = 8 + 8 = 16 eder ve bu 2⁴'tür; 2⁶ ise 64. Aynı terimden iki tane olduğu için sonuç 2 · 2³ = 2⁴ olur. Üslerin toplandığı işlem çarpmadır.

Üslü sayılarda çarpma, bölme ve kuvvetin kuvveti

Tabanlar aynıysa çarpmada üsler toplanır, bölmede çıkarılır: 2³ · 2⁴ = 2⁷ = 128, 3⁵ ÷ 3² = 3³ = 27. Üsler aynı, tabanlar farklıysa tabanlar çarpılır: 2³ · 5³ = 10³ = 1.000.

Üslü sayılar kuralları ve araçla kontrol
KuralÖrnekSonuçNe yapılır
aᵐ · aⁿ = aᵐ⁺ⁿ2³ · 2⁴ = 2⁷128üsler toplanır
aᵐ ÷ aⁿ = aᵐ⁻ⁿ3⁵ ÷ 3² = 3³27üsler çıkarılır
aⁿ · bⁿ = (a · b)ⁿ2³ · 5³ = 10³1.000tabanlar çarpılır
aⁿ ÷ bⁿ = (a ÷ b)ⁿ6³ ÷ 2³ = 3³27tabanlar bölünür
(aᵐ)ⁿ = aᵐ·ⁿ(2³)² = 2⁶64üsler çarpılır
a⁰ = 1 (a ≠ 0)7⁰ = 11sıfırıncı kuvvet

Taban da üs de farklıysa? Önce tabanları aynı sayının kuvveti olarak yazmayı deneyin; 4³ · 8² işleminde 4 = 2², 8 = 2³ yazılır: 2⁶ · 2⁶ = 2¹² = 4.096. Büyük tabanları asal çarpanlarına ayırmak bu eşitlemeyi kolaylaştırır; 72 = 2³ · 3² gibi.

(2³)² ile 2 üzeri 3² aynı değil

Parantezli yazımda üsler çarpılır: (2³)² = 2⁶ = 64. Parantez yoksa üstteki üs önce hesaplanır: 2 üzeri 3² = 2⁹ = 512. Arada 8 kat fark vardır.

Eksi üslü sayılar ve negatif sayının negatif kuvveti

Negatif üs, sayının ters çevrilip pozitif üsle kuvvetinin alınmasıdır: 2⁻³ = 1 ÷ 2³ = 0,125. Üsteki eksi, sonucu negatif yapmaz. Yalnız "1 bölü" demektir; taban pozitifse sonuç da pozitiftir ve taban 1'den büyükse sonuç 0 ile 1 arasına düşer, bu yüzden 10⁻³ gibi ifadeler milimetre, miligram gibi küçük birimlerin yazımında kullanılır.

Negatif üslü ifadelerin değeri
İfadeAnlamıDeğer
2 üzeri −11 ÷ 20,5
2 üzeri −21 ÷ 2²0,25
2 üzeri −31 ÷ 2³0,125
2 üzeri −41 ÷ 2⁴0,0625
5 üzeri −21 ÷ 5²0,04
10 üzeri −31 ÷ 10³0,001
10 üzeri −61 ÷ 10⁶0,000001
3 üzeri −11 ÷ 30,3333333333
0,2 üzeri −21 ÷ 0,2² = 5²25
0,5 üzeri −31 ÷ 0,5³ = 2³8

Taban 1'den küçükse negatif üs sonucu büyütür. 0,2⁻² = 25 çıkar, çünkü 0,2 = 1/5'tir ve ters çevrilince 5² kalır. 10'un negatif kuvvetleri ondalık basamak sayısını verir: 10⁻⁶ = 0,000001, yani milyonda bir.

Negatif tabanda parantez işareti belirler

(−2)⁵ = −32, (−2)⁴ = 16. Tek kuvvette eksi kalır, çift kuvvette eksiler birbirini götürür. Parantez yoksa durum değişir: −2⁴ önce 2⁴ hesaplanıp başına eksi konarak okunur ve −16 eder; araca taban olarak −2 yazdığınızda ise parantezli biçim hesaplanır.

Negatif sayının negatif kuvvetinde iki kural art arda uygulanır: (−2)⁻³ = 1 ÷ (−2)³ = −0,125, (−2)⁻² = 1 ÷ (−2)² = 0,25. İşareti yine üssün tek ya da çift olması belirler.

Kesirli üslü sayılar ve köklü sayıyı üslü sayıya çevirme

Kesirli üste payda kökün derecesini, pay kuvveti gösterir: a^(p/q) = (q. dereceden kök a)^p. 8^(2/3) = (∛8)² = 2² = 4. Köklü sayıyı üslüye çevirmek için de aynı kural tersten okunur: √x = x^(1/2), ∛x² = x^(2/3).

Kesirli üslerin kök karşılığı ve değeri
Üslü yazımKöklü yazımDeğer
9^(1/2)√93
27^(1/3)∛273
8^(2/3)(∛8)²4
16^(3/4)(∜16)³8
32^(2/5)(⁵√32)²4
4^(−1/2)1 ÷ √40,5
2^(1/2)√21,414213562
−8^(1/3)∛(−8)−2
−8^(2/3)(∛(−8))²4

Çarpma kuralları kesirli üste de geçerli olduğu için farklı dereceden kökler birleştirilebilir: √2 · ∛2 = 2^(1/2 + 1/3) = 2^(5/6) ≈ 1,7818. Aracın üs kutusuna 5/6 yazarak aynı sonucu alırsınız. Sonucu 2 üzeri 5/6 hesabında ondalık olarak görürsünüz; kök biçiminde sadeleştirilmiş sonuç için küpkök ve üst dereceden köklerin sadeleştirilmesine bakın.

Negatif taban ve kesirli üs

Tek dereceli kök negatif sayıda tanımlıdır, bu yüzden (−8)^(1/3) = −2 çıkar. Payda çiftse reel sonuç yoktur; (−16)^(1/4) yazınca araç "Negatif sayının 4. dereceden kökü reel sayı değildir (çift dereceli kök)" uyarısını verir. Üssü 0,5 gibi ondalık yazarsanız araç kesri tanıyamaz: "Negatif tabanın ondalık kuvveti reel sayı değildir" der ve üssü 1/3 gibi kesir yazmanızı ister.

Bir sayıyı üslü sayı olarak yazma: 4096 kaçın kuvveti?

Sayıyı tabana art arda bölersiniz; 1'e ulaşana kadar kaç kez böldüyseniz üs odur. 4096 ikiye 12 kez bölünür (4.096, 2.048, 1.024, 512, 256, 128, 64, 32, 16, 8, 4, 2, 1), dolayısıyla 4096 = 2¹². Bölme bir adımda tam çıkmazsa sayı o tabanın tam kuvveti değildir.

Çok büyük ve çok küçük sayılar 10'un kuvvetiyle yazılır. 3.000.000 = 3 × 10⁶ (10⁶ = 1.000.000), 0,00045 = 4,5 × 10⁻⁴ (10⁻⁴ = 0,0001). Virgülü sola kaydırdıkça üs artar, sağa kaydırdıkça azalır.

Sayı tam kuvvet değilse üssü deneme ile ya da logaritmayla bulursunuz. 2⁹ = 512, 2¹⁰ = 1.024 olduğu için 1.000'i geçen ilk kuvvet 10'dur. Tam ondalık üs gerekiyorsa bir sayının logaritmasını hesaplayarak üssü doğrudan bulabilirsiniz.

Üslü sayı günlük hesapta da karşınıza çıkar: her yıl yüzde 10 artan bir tutar 10 yılda 1,1¹⁰ ≈ 2,594 katına çıkar. Faiz üstüne faiz işleyen hesabın formülü budur; bileşik faizin örnekle hesaplanışında aynı kuvvet adım adım kullanılır.

Excel'de ve hesap makinesinde üs alma

Excel'de üs için ^ işleci ya da KUVVET işlevi kullanılır: =2^10 ve =KUVVET(2;10) aynı sonucu, 1.024'ü verir. Kesirli üs parantezle yazılır: =8^(2/3).

Excel'in işleç önceliği tablosunda olumsuzlama (−1'deki eksi) üs almadan önce gelir. Bu yüzden Excel =-2^2 formülünü (−2)² diye okur ve 4 verir; matematikte ise −2² = −4 kabul edilir. Karenin eksisini istiyorsanız =-(2^2) yazın.

Bilimsel hesap makinelerinde üs tuşu çoğunlukla xʸ ya da ^ işaretini taşır. Hesap makinesinde parantez, üs ve kökün sırası ayrı bir bölümde anlatılıyor. Çok büyük sonuçlar ekranda 7,5153363E+109 gibi görünür. Buradaki E+109, × 10¹⁰⁹ demektir; 2³⁶⁵'in değeri de budur.

Sık sorulan sorular

Bir sayının 0. kuvveti neden 1'dir?

aⁿ ÷ aⁿ = aⁿ⁻ⁿ = a⁰ olur ve bir sayının kendisine bölümü 1'dir. Bu kural a sıfırdan farklıyken geçerlidir; 0⁰ belirsiz kabul edilir.

Negatif üs nasıl hesaplanır?

Tabanın ters çevrilmiş hâlinin pozitif kuvveti alınır: 4⁻² = 1 ÷ 4² = 1 ÷ 16 = 0,0625.

Kesirli üs ne anlama gelir?

Paydası kökün derecesini, payı kuvveti gösterir. 16^(3/4), 16'nın dördüncü dereceden kökünün (2) küpüdür, yani 8'dir.

Negatif sayının çift kuvveti neden pozitiftir?

Eksi çarpı eksi artı verir. Çift sayıda negatif çarpan birbirini götürür, tek sayıda olursa sonuç negatif kalır: (−3)² = 9, (−3)³ = −27.

Kaynak ve yöntem

Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez. Formüller her içerik kontrolünde test edilir.

Bu aracı sitenize ekleyin

Kodu sitenizin HTML'ine yapıştırın; araç sayfanızda çalışır, çerçeve yüksekliği içeriğe göre kendiliğinden ayarlanır. Ücretsizdir, reklam ve çerez içermez.

Önizleme Boyut ve tema seçerek kod alın

Bu sayfa hakkında

Son güncelleme
Yöntem
Formüller resmî kaynaklarla karşılaştırılır ve otomatik testlerle denetlenir. Yöntem ve kaynaklar
Düzeltme
Hata bildirimleri kaynağıyla kontrol edilir, düzeltmeler değişiklik günlüğünde yayımlanır. Hata bildirin
Öneri
Aradığınız hesaplama sitede yok mu? Araç önerin