Köklü sayı hesaplama ve karekök

Kısa cevap

Köklü sayıyı sadeleştirmek için kök içindeki en büyük tam kare (küpkökte tam küp) çarpan dışarı alınır: √72 = √(36 × 2) = 6√2 ≈ 8,485. Tam kare sayıların kökü tam sayıdır (√144 = 12). Negatif sayının karekökü reel değildir, küpkökü ise negatiftir.

Köklü sayı hesaplama

Yazdıkça hesaplar

Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler hiçbir yere gönderilmez. Adres çubuğundaki bağlantı bu hesabı aynı değerlerle açar.

√72

6√2 ≈ 8,48528137424

Sadeleştirilmiş biçim6√2
Ondalık değer8,48528137424
Adım adım çözüm
  1. Asal çarpanlar içinde 2. kuvvet olan kısım ayrılır: 72 = 6² × 2
  2. √(6² × 2) = 6√2

Bu hesaplama işinize yaradı mı?

Nasıl hesaplanır?

√(a² × b) = a√bÖrnek: √72 = √(6² × 2) = 6√2

ⁿ√x = x^(1/n)Örnek: ∛54 = ∛(3³ × 2) = 3∛2 ≈ 3,78

Sık aranan kökler

SoruCevap
Karekök 72 kaçtır?6√2 ≈ 8,48528137424
Karekök 2 kaçtır?√2 ≈ 1,41421356237
Karekök 50 sadeleştirme5√2 ≈ 7,07106781187
Karekök 48 kaçtır?4√3 ≈ 6,92820323028
Küpkök 27 kaçtır?3
Küpkök 54 sadeleştirme3∛2 ≈ 3,77976314968

Kök 2, kök 3 ve kök 5'in yaklaşık değeri kaç?

√2 ≈ 1,414, √3 ≈ 1,732, √5 ≈ 2,236. Testlerde çoğunlukla virgülden sonra iki basamak istenir: √2 ≈ 1,41, √3 ≈ 1,73, √5 ≈ 2,24.

Bu sayıların ondalık kısmı hiç bitmez ve tekrar etmez, yani yazdığınız her değer yaklaşıktır. Tablodaki son sütun aracın 12 anlamlı basamağa yuvarladığı değerdir; soru "yaklaşık değeri" diyorsa iki ya da üç basamak yeter. Listede olmayan bir sayıyı, örneğin karekök 13 örneğini açıp sayıyı değiştirerek bulabilirsiniz.

Sık aranan karekökler (hepsi araçla hesaplandı)
KökSadeleşmiş2 basamak (yuvarlama)2 basamak (kesme)3 basamakAraçtaki değer
√2√21,411,411,4141,41421356237
√3√31,731,731,7321,73205080757
√5√52,242,232,2362,2360679775
√6√62,452,442,4492,44948974278
√7√72,652,642,6462,64575131106
√82√22,832,822,8282,82842712475
√10√103,163,163,1623,16227766017
√11√113,323,313,3173,31662479036
√122√33,463,463,4643,46410161514
√202√54,474,474,4724,472135955

Yuvarlama ile kesme √5, √6, √7, √8, √11 satırlarında farklı sonuç verir. √5 için yuvarlanmış değer 2,24, üçüncü basamaktan sonrası atılırsa 2,23 çıkar. Ders kitabınız ya da test hangi değeri verdiyse işlemde onu kullanın, yoksa şıklar tutmayabilir.

√8 ve √12'yi ayrıca ezberlemenize gerek yok: √8 = 2√2 olduğu için 2 × 1,414 ≈ 2,828, √12 = 2√3 olduğu için 2 × 1,732 ≈ 3,464 eder. √20 da 2√5 yazılıp √5'ten bulunur. √5 altın oranın formülünde de geçer: φ = (1 + √5) ÷ 2 ≈ 1,618. Bu sayıyla bir uzunluğun nasıl bölündüğünü altın oranla uzunluk bölme sayfasında görebilirsiniz.

1'den 50'ye karekök tablosu

Aşağıdaki tabloda 1'den 50'ye kadar her sayının sadeleşmiş karekökü ve üç basamaklı yaklaşık değeri var. Yaklaşık sütununda "tam kare" yazan sayıların kökü tam sayıdır.

Karekök tablosu 1-50
Sayı√YaklaşıkSayı√Yaklaşık
11tam kare26√265,099
2√21,414273√35,196
3√31,732282√75,292
42tam kare29√295,385
5√52,23630√305,477
6√62,44931√315,568
7√72,646324√25,657
82√22,82833√335,745
93tam kare34√345,831
10√103,16235√355,916
11√113,317366tam kare
122√33,46437√376,083
13√133,60638√386,164
14√143,74239√396,245
15√153,873402√106,325
164tam kare41√416,403
17√174,12342√426,481
183√24,24343√436,557
19√194,359442√116,633
202√54,472453√56,708
21√214,58346√466,782
22√224,69047√476,856
23√234,796484√36,928
242√64,899497tam kare
255tam kare505√27,071

1'den 20'ye kadar sayıların kareleri 1, 4, 9, 16, 25, 36, 49, 64, 81, 100 diye başlar ve 400 ile biter. Bu sayılar çarpım tablosunun köşegeninde sıralanır. Tam kare olmayan bir sayının kökü iki komşu tam karenin kökleri arasına düşer: 50, 49 ile 64 arasında olduğu için √50 de 7 ile 8 arasındadır (≈ 7,071).

Karekök dışına çıkarma nasıl yapılır?

Kök içindeki sayıyı "tam kare × kalan" diye yazın, tam karenin kökü dışarı çıkar: √300 = √(100 × 3) = 10√3. Doğru sonuç için bulduğunuz tam kare, sayıyı bölen en büyük tam kare olmalı.

Kök dışına çıkarma örnekleri
SayıTam kare × kalanSadeleşmişYaklaşık
183² × 23√24,243
273² × 33√35,196
324² × 24√25,657
453² × 53√56,708
755² × 35√38,660
987² × 27√29,899
20010² × 210√214,142
28812² × 212√216,971
30010² × 310√317,321
100010² × 1010√1031,623

En büyük tam kareyi bulmak için sayıyı 4, 9, 16, 25, 36, 49, 64, 81, 100 ile sırayla bölmeyi deneyin. Büyük sayılarda sayıyı asal çarpanlarına ayırmak daha güvenlidir: her çift asal çarpandan biri dışarı çıkar, eşi olmayan içeride kalır.

Yarım kalan sadeleştirme

√72'yi √(4 × 18) = 2√18 diye bırakmak eksik cevaptır, çünkü 18'in içinde de 9 var: √18 = 3√2, sonuç 2 × 3√2 = 6√2. Kökte kalan sayı 4, 9, 25 gibi bir tam kareye hâlâ bölünüyorsa işlem bitmemiştir.

Ters yönde, dışarıdaki sayı karesi alınarak içeri girer. "3√2 kaçtır" sorusunun cevabı: 3√2 = √(3² × 2) = √18 ≈ 4,243. Aynı yolla 2√5 = √20 ≈ 4,472. Köklü sayıları büyüklüğüne göre sıralarken hepsini bu şekilde içeri almak en kısa yoldur.

Köklü sayılarda toplama, çıkarma ve çarpma

Köklü sayılar yalnız kök içleri aynıysa toplanır ya da çıkarılır; önce sadeleştirip kök içlerini eşitlemek gerekir. √50 − √8 = 5√2 − 2√2 = 3√2. Çarpmada kök içleri çarpılır: √6 × √2 = √12 = 2√3.

Köklü ifadelerle işlemler ve ondalık kontrol
İşlemAra adımSonuçOndalık değer
√50 − √85√2 − 2√23√24,2426
√12 + √272√3 + 3√35√38,6603
√6 × √2√(6 × 2) = √122√33,4641
12 ÷ √312√3 ÷ 34√36,9282
√8 + √272√2 + 3√32√2 + 3√3 (birleşmez)8,0246

Son satırdaki 2√2 + 3√3 daha fazla sadeleşmez, çünkü kök içleri farklı kalıyor. Sonucu bu hâliyle bırakırsınız; sayı olarak istenirse yaklaşık 8,025 eder.

Paydada kök istenmez. 12 ÷ √3 gibi bir ifadede pay ve payda √3 ile çarpılır, 12√3 ÷ 3 = 4√3 bulunur. Karekök toplamanın içine dağılmaz: √9 + √16 = 7 iken √(9 + 16) = √25 = 5. Sınavlarda en sık görülen yanlış bu eşitliği doğru sanmaktır.

Kök 6 kök 2 kaçtır sorusu da tablodaki çarpma satırıdır. Sonucu kontrol etmek için iki ondalık değeri çarpın: 2,4495 × 1,4142 yaklaşık 3,4641 verir.

Bir sayının karekökü elle nasıl bulunur?

Önce sayının hangi iki tam karenin arasında olduğunu bulun, sonra kısa bir düzeltme yapın. √20 için 16 ile 25 arasına bakılır: kök 4 ile 5 arasındadır ve 20, 16'ya daha yakın olduğu için 4'e yakındır.

Oranlama yöntemi

√x ≈ n + (x − n²) ÷ ((n + 1)² − n²). Burada n, kökün tam kısmıdır. √20 için 4 + (20 − 16) ÷ (25 − 16) = 4 + 4/9 ≈ 4,444. Gerçek değer 4,472; oranlama biraz düşük tahmin eder, çünkü karekök eğrisi iki tam kare arasında düz bir çizgi değildir.

Böl ve ortala (Babil yöntemi)

Bir tahmin alın, sayıyı tahmine bölün ve tahminle bölümün ortalamasını yeni tahmin yapın. √20 için 4'ten başlayınca: (4 + 20 ÷ 4) ÷ 2 = 4,5, ikinci turda (4,5 + 20 ÷ 4,5) ÷ 2 ≈ 4,4722. İki turda ilk dört rakam (4,472) doğru çıkar.

Elle yöntemler ve aracın sonucu
KökArasındaOranlamaBabil 1. turBabil 2. turAraç
√103 ile 43,1433,1673,16233,1623
√204 ile 54,4444,5004,47224,4721
√507 ile 87,0677,0717,07117,0711
√909 ile 109,4749,5009,48689,4868

Bulduğunuz sonucu kontrol etmenin yolu karesini almaktır: 4,472 × 4,472 = 19,9988, yani 20'ye çok yakın. Günlük hayatta da işe yarar: alanı 36 m² olan kare bir odanın kenarı √36 = 6 m, 40 m² ise yaklaşık 6,32 m olur. Dikdörtgen ya da L biçimli odalarda oda metrekaresinin nasıl ölçüldüğünü ayrıca anlattık.

Küpkök ve 3. dereceden kök nasıl hesaplanır?

Küpkökte sayı "tam küp × kalan" diye yazılır ve tam küpün kökü dışarı çıkar: ∛16 = ∛(8 × 2) = 2∛2, ∛250 = ∛(125 × 2) = 5∛2. Karekökten farkı, negatif sayının küpkökünün de olmasıdır: ∛(−27) = −3, ∛(−16) = −2∛2.

1'den 1.000'e tam küpler ve küpkökleri
Sayı∛Sayı∛
112166
823437
2735128
6447299
12551.00010

Negatif sayının karekökünü araca yazarsanız sonuç yerine şu uyarıyı görürsünüz: "Negatif sayının 2. dereceden (çift dereceli) kökü reel sayı değildir". Hiçbir reel sayının karesi negatif olmadığı için 4, 6, 8. dereceden köklerde de durum aynıdır. 3, 5, 7. dereceden köklerde eksi işareti dışarı çıkar.

Daha yüksek derecelerde kural aynı: n. dereceden kökte n. kuvvetler dışarı çıkar. ∜48 = ∜(2⁴ × 3) = 2∜3, 96'nın 5. dereceden kökü ise 2⁵ × 3 yazılışından 2 çarpı ⁵√3 olur. Kök almak kesirli üs almakla aynı işlemdir: ⁿ√x = x^(1/n), yani ∛2 = 2^(1/3) ≈ 1,2599. Kök içindeki tam küpleri tanımak için üslü ifadelerin değerini hesaplayıp karşılaştırabilirsiniz: 5³ = 125 olduğundan ∛250 sadeleşir.

Karekök işareti nasıl yazılır, Excel'de ve hesap makinesinde karekök

√ işaretinin Unicode kodu U+221A'dır. Word'de 221A yazıp hemen ardından Alt+X'e basınca işaret oluşur. ∛ için kod U+221B, ∜ için U+221C.

Excel'in Türkçe sürümünde karekök işlevi KAREKÖK: =KAREKÖK(72) yazınca 8,4853 dolayında bir değer döner. Sayı negatifse Microsoft'un belirttiği gibi sonuç yerine #SAYI hata değeri döner. Excel'de ayrı bir küpkök işlevi yoktur; KUVVET işleviyle ya da ^ işleciyle kesirli üs yazılır: =KUVVET(54;1/3) ya da =54^(1/3) sonucu 3,7798 olur. Excel bu yolla yalnız ondalık değer verir, 3∛2 gibi sadeleşmiş biçimi göstermez.

Basit hesap makinelerinde √ tuşu ekrandaki sayıya hemen uygulanır. 2 + √9 hesabında önce 9 yazılıp √ tuşuna basılır, sonra toplama yapılır. Bilimsel makinelerde işlem ifadeyle yazıldığı için hesap makinesinde karekökün işlem sırasını bilmek gerekir: √ yalnız hemen sağındaki sayıya ya da paranteze uygulanır. Hipotenüs gibi kareler toplamının kökü gereken hesaplarda Pisagor teoremiyle kenar bulma aracı bu parantezi sizin yerinize kurar.

Sık sorulan sorular

Karekök nasıl sadeleştirilir?

Sayı asal çarpanlarına ayrılır, her çift çarpandan biri kökün dışına çıkar. 180 = 2² × 3² × 5 olduğundan √180 = 2 × 3 × √5 = 6√5.

Negatif sayının karekökü var mı?

Reel sayılarda yoktur, çünkü hiçbir reel sayının karesi negatif değildir. Tek dereceli köklerde vardır: ∛(−8) = −2.

Karekök 2 kaçtır?

√2 ≈ 1,41421356237. İrrasyonel bir sayıdır, ondalık kısmı tekrar etmeden sonsuza kadar sürer.

Tam kare sayılar hangileridir?

Bir tam sayının karesi olan sayılardır: 1, 4, 9, 16, 25, 36, 49, 64, 81, 100, 121, 144 gibi. Bunların karekökü tam sayıdır.

Kaynak ve yöntem

Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez. Formüller her içerik kontrolünde test edilir.

Bu aracı sitenize ekleyin

Kodu sitenizin HTML'ine yapıştırın; araç sayfanızda çalışır, çerçeve yüksekliği içeriğe göre kendiliğinden ayarlanır. Ücretsizdir, reklam ve çerez içermez.

Önizleme Boyut ve tema seçerek kod alın

Bu sayfa hakkında

Son güncelleme
Yöntem
Formüller resmî kaynaklarla karşılaştırılır ve otomatik testlerle denetlenir. Yöntem ve kaynaklar
Düzeltme
Hata bildirimleri kaynağıyla kontrol edilir, düzeltmeler değişiklik günlüğünde yayımlanır. Hata bildirin
Öneri
Aradığınız hesaplama sitede yok mu? Araç önerin