Nasıl hesaplanır?
Kare = 4 × a; dikdörtgen ve paralelkenar = 2 × (a + b)Örnek: 2 × (8 + 3) = 22
Daire = 2 × π × r (ya da π × çap)Örnek: 2 × π × 5 ≈ 31,42
Üçgen ve yamuk = bütün kenarların toplamıÖrnek: 3 + 4 + 5 = 12
Sık aranan çevre hesapları
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Kenarı 5 cm olan karenin çevresi | 20 cm |
| 8 × 3 dikdörtgenin çevresi | 22 cm |
| Yarıçapı 7 cm olan dairenin çevresi | 43,98229715 cm |
| Kenarları 3, 4, 5 olan üçgenin çevresi | 12 cm |
Çevre nasıl hesaplanır? Şekillere göre toplanacak kenarlar
Bir şeklin çevresi, bütün kenar uzunlukları toplanarak bulunur; dairede kenar olmadığı için çap π ile çarpılır. 8 × 3 cm'lik dikdörtgenin çevresi 8 + 3 + 8 + 3 = 22 cm, kenarı 5 cm olan karenin çevresi 20 cm eder.
| Şekil | Toplanan kenarlar | Örnek ölçüler (cm) | Çevre |
|---|---|---|---|
| Kare | 4 × kenar | kenar 5 | 20 cm |
| Dikdörtgen | 2 × (uzun + kısa kenar) | 8 ve 3 | 22 cm |
| Üçgen | üç kenarın toplamı | 3, 4, 5 | 12 cm |
| Eşkenar üçgen | 3 × kenar | kenar 6 | 18 cm |
| Daire (çember) | π × çap | yarıçap 5 | 31,42 cm |
| Yamuk | dört kenarın toplamı | 12, 8, 5, 5 | 30 cm |
| Paralelkenar | 2 × (iki komşu kenar) | 9 ve 4 | 26 cm |
| Eşkenar dörtgen | 4 × kenar | kenar 6 | 24 cm |
Formüllerin hepsi aynı işin kısaltmasıdır. Karenin dört kenarı eşit olduğu için toplama 4 × kenara dönüşür; dikdörtgende ve paralelkenarda karşılıklı kenarlar eşit olduğu için iki komşu kenar toplanıp ikiyle çarpılır. Üçgende ve yamukta kenarlar farklı olabildiğinden kısayol yoktur, hepsi tek tek toplanır.
Çevre bir uzunluktur ve ölçtüğünüz birimle yazılır: kenarlar metre ise çevre de metredir, kare birim (m²) almaz. Kenarlardan biri metre, diğeri santimetre verildiyse önce aynı birime çevirin.
Paralelkenarın çevresi için eğik kenar gerekir, yükseklik değil. Kenarları 9 ve 5 cm, yüksekliği 4 cm olan paralelkenarın çevresi 28 cm'dir. 5 yerine yükseklik yazılırsa 26 cm bulunur. Yükseklik alan hesabında kullanılır; bu şeklin alanı 9 × 4 = 36 cm²'dir.
Dairenin çevresi kaç cm? Çapı 15, 30 ve 60 cm olan daireler
Dairenin çevresi çapın π ile çarpımıdır: çapı 30 cm olan dairenin çevresi 94,25 cm, çapı 60 cm olanınki 188,5 cm, çapı 15 cm olanınki 47,12 cm'dir. Yarıçap verildiyse önce ikiyle çarpıp çapı bulun ya da 2 × π × r formülünü kullanın.
| Çap | π tam değer | π = 3,14 | π = 3 |
|---|---|---|---|
| 10 cm | 31,42 cm | 31,4 cm | 30 cm |
| 15 cm | 47,12 cm | 47,1 cm | 45 cm |
| 20 cm | 62,83 cm | 62,8 cm | 60 cm |
| 25 cm | 78,54 cm | 78,5 cm | 75 cm |
| 30 cm | 94,25 cm | 94,2 cm | 90 cm |
| 40 cm | 125,66 cm | 125,6 cm | 120 cm |
| 50 cm | 157,08 cm | 157 cm | 150 cm |
| 60 cm | 188,5 cm | 188,4 cm | 180 cm |
| 70 cm | 219,91 cm | 219,8 cm | 210 cm |
| 80 cm | 251,33 cm | 251,2 cm | 240 cm |
| 100 cm | 314,16 cm | 314 cm | 300 cm |
| 120 cm | 376,99 cm | 376,8 cm | 360 cm |
| 150 cm | 471,24 cm | 471 cm | 450 cm |
| 200 cm | 628,32 cm | 628 cm | 600 cm |
Tablo iki şeyi gösteriyor. Çap iki katına çıkınca çevre de tam iki katına çıkar; alanın aksine kare alınmaz. π'nin kaç alındığı da sonucu değiştirir: 200 cm çaplı bir dairede π = 3 ile bulunan değer tam değerden yaklaşık 28,3 cm kısadır. Soruda "π = 3 alınız" yazıyorsa son sütunu, yazmıyorsa ilk sütunu esas alın.
"Çember çevre hesaplama" diye aranan da bu değerdir. Çember, dairenin sınır çizgisidir; uzunluğu olan odur. Dairenin kapladığı yüzeyi bulmak ayrı bir hesaptır ve π × r² ile yapılır.
Yarım daire ve silindirin çevresi
Yarım dairenin çevresi yalnız yayın uzunluğu değildir, kesilen kenar olan çap da eklenir. Yarıçapı 10 cm olan yarım daire için yay 31,42 cm, çap 20 cm, toplam 51,42 cm eder. Yalnız yayı yazarsanız sonuç çap kadar eksik kalır.
Silindirin çevresi denince taban dairesinin çevresi kastedilir. Yarıçapı 4 cm olan bir kavanozun çevresi 25,13 cm'dir; 12 cm yüksekliğindeki kavanozu saran etiket 25,13 × 12 ≈ 301,6 cm² olur, çünkü açıldığında bir dikdörtgendir. Kavanoza ne kadar sığdığını bulmak için silindirin hacminde çap ve yarıçap farkını anlatan bölüme geçin.
Çevreden çap nasıl bulunur? Ağaç, boru ve tekerlek ölçümü
Çevreyi π'ye bölerseniz çapı bulursunuz: çevresi 100 cm olan dairenin çapı 31,83 cm, yarıçapı 15,92 cm'dir. Cetvelle çapı ölçülemeyen yuvarlak nesnelerde bu yol işe yarar.
Bir ağacın gövdesine ip sarıp 157 cm ölçtüyseniz gövdenin çapı yaklaşık 50 cm'dir. Boruda, direkte ve saksıda da aynı yöntem kullanılır. Tablodaki çaplar, araca yarıçap olarak geri yazıldığında aynı çevreyi veriyor:
| Ölçülen çevre | Çap | Yarıçap |
|---|---|---|
| 10 cm | 3,18 cm | 1,59 cm |
| 31 cm | 9,87 cm | 4,93 cm |
| 50 cm | 15,92 cm | 7,96 cm |
| 100 cm | 31,83 cm | 15,92 cm |
| 157 cm | 49,97 cm | 24,99 cm |
| 200 cm | 63,66 cm | 31,83 cm |
| 314 cm | 99,95 cm | 49,97 cm |
| 500 cm | 159,15 cm | 79,58 cm |
Tekerlek ters yönde hesaplanır. Çapı 70 cm olan bir bisiklet tekerleği bir turda 219,9 cm yol alır, 1 km için yaklaşık 455 tur döner. 70 cm çaplı tekerleğin çevresini araçta açıp yarıçap alanını kendi tekerleğinize göre değiştirebilirsiniz.
Karenin çevresi ve alanı verilen dikdörtgenin çevresi nasıl bulunur?
Karenin çevresi bir kenarın 4 katıdır. Alanı verilmişse önce kenar bulunur: alanı 49 cm² olan karenin kenarı √49 = 7 cm, çevresi 28 cm eder. Alan tam kare değilse kenar ondalıklı çıkar; alanı 50 cm² olan karenin kenarı 7,0711 cm, çevresi 28,28 cm'dir.
Kenarı elle bulmak için alanın karekök değerini hesaplamanız yeterli. Ters yönde çevresi 48 cm olan karenin kenarı 12 cm'dir.
Dikdörtgende alan tek başına çevreyi belirlemez, bir kenar daha gerekir. Alanı 48 cm², bir kenarı 6 cm olan dikdörtgenin diğer kenarı 48 ÷ 6 = 8 cm, çevresi 28 cm'dir. Kenar bilinmiyorsa aynı alana çok farklı çevreler karşılık gelir; bunu aynı alanlı dikdörtgenlerin çevrelerini karşılaştıran tablo gösteriyor.
5. sınıf tipi problem: çevre ve kenar oranı verilmiş
"Çevresi 30 cm olan dikdörtgenin uzun kenarı kısa kenarının 2 katıdır, alanı kaçtır?" sorusunda önce yarım çevre bulunur: 30 ÷ 2 = 15 cm, yani bir uzun ve bir kısa kenarın toplamı. Uzun kenar 2 parça, kısa kenar 1 parça olduğundan 15 cm 3 parçaya bölünür: kısa kenar 5 cm, uzun kenar 10 cm, alan 50 cm² çıkar. Kenarları araca yazınca çevre yine 30 cm gelir; sonucu bu şekilde kontrol edebilirsiniz.
3. ve 4. sınıf çevre hesaplama: kareli kâğıt ve L biçimli şekiller
Kareli kâğıtta çevre, şeklin dış sınırındaki birim kenarlar sayılarak bulunur. 3 birim uzunluğunda, 2 birim genişliğinde bir dikdörtgenin çevresi 10 birimdir; içindeki kareler sayılmaz, çünkü onlar alanı verir.
Köşesinden bir parça kesilmiş L biçimli bir şeklin çevresi, onu çevreleyen dikdörtgenin çevresine eşittir. 4 × 3 birimlik bir dikdörtgenin sağ üst köşesinden 2 × 1 birimlik bir parça kesilirse kenarlar 4 + 2 + 2 + 1 + 2 + 3 = 14 birim eder; dış dikdörtgenin çevresi de 14 birimdir. Kesilen köşede kaybolan iki kenar, içeride oluşan iki yeni kenarla aynı uzunluktadır.
Parça köşeden değil, bir kenarın ortasından kesilirse kural bozulur. Aynı 4 × 3 dikdörtgenin üst kenarının ortasından 2 birim genişliğinde, 1 birim derinliğinde bir girinti açılırsa kenarlar 4 + 3 + 1 + 1 + 2 + 1 + 1 + 3 = 16 birim olur: girintinin iki yan duvarı, yani derinliğin iki katı, çevreye eklenir.
Aynı düşünce ev ölçüsünde de geçerli. L biçimli bir salonun süpürgelik uzunluğu dış dikdörtgenin çevresiyle bulunabilir; zemininin kaç metrekare olduğu ise ayrı hesaplanır, bunun için L biçimli odanın metrekare hesabını anlatan bölüme bakın.
Bahçe çiti, süpürgelik ve çerçeve için kaç metre gerekir?
Çit, süpürgelik ve çerçeve çıtası çevreyle hesaplanır; kapı ve boşluk genişlikleri çıkarılır. 12 × 8 m'lik bir bahçenin çevresi 40 m'dir, 1 m'lik bahçe kapısı bırakılırsa 39 m tel gerekir.
Kapalı bir çevrede direk sayısı çevrenin aralığa bölümüdür: 40 m'yi 2,5 m arayla çevirmek için 16 direk gerekir. Aynı 40 m düz bir hat olsaydı iki uçta da direk olacağı için 17 direk gerekirdi. Kapalı şekilde ilk ve son direk aynı direktir.
Süpürgelik ve çerçeve
4,2 × 3,6 m'lik bir odanın çevresi 15,6 m'dir. İki kapı boşluğu (her biri 0,9 m) çıkınca 13,8 m süpürgelik kalır. Örnek olarak 2,4 m'lik parçalar alınıyorsa 13,8 ÷ 2,4 = 5,75, yani 6 parça gerekir; köşe kesimlerinde fire çıkacağını hesaba katın. Satın alacağınız parça boyunu ürünün etiketinden kontrol edin.
50 × 70 cm'lik bir tablo için çerçeve çıtası iç ölçüde 240 cm'dir. Köşeler gönye (45°) kesilecekse çıtanın dış kenarı ölçülür: 2 cm genişliğinde çıtada dış çevre 256 cm olur, yani iç çevreye çıta genişliğinin 8 katı eklenir. Yuvarlak bir masanın kenarına şerit dikecekseniz çapı 120 cm olan masa için 377 cm şerit gerekir. 12 × 8 m bahçenin çevresini araçta açıp kendi ölçülerinizi yazabilirsiniz.
Üçgenin çevresi: dik, eşkenar ve ikizkenar üçgen
Üçgenin çevresi üç kenarın toplamıdır. Kenarları 5, 5 ve 8 cm olan ikizkenar üçgenin çevresi 18 cm, kenarı 7 cm olan eşkenar üçgenin çevresi 21 cm'dir.
Dik üçgende çoğu zaman iki dik kenar verilir, üçüncüsü eksiktir. Dik kenarları 6 ve 8 cm olan üçgende hipotenüs √(6² + 8²) = 10 cm'dir ve çevre 24 cm olur. Eksik kenarı dik üçgende Pisagor teoremiyle bulduktan sonra üç kenarı araca yazın.
Eşkenar üçgenin çevresi verilmişse kenar, çevrenin üçte biridir: çevresi 24 cm olan eşkenar üçgenin kenarı 8 cm'dir. Her üç sayıdan üçgen olmaz. Bir kenar diğer ikisinin toplamından küçük olmalıdır; 3, 4 ve 8 cm'lik kenarlarla üçgen çizilemez ve araç bu durumda sonuç yerine uyarı verir.
Sık sorulan sorular
Dairenin çevresi nasıl hesaplanır?
Çap π ile çarpılır ya da yarıçapın iki katı π ile çarpılır. Çapı 20 cm olan dairenin çevresi ≈ 62,83 cm'dir.
Dikdörtgenin çevresi nasıl bulunur?
Uzun ve kısa kenar toplanıp 2 ile çarpılır: 12 ve 5 cm için 2 × 17 = 34 cm.
Üçgenin çevresi için yükseklik gerekir mi?
Hayır. Çevre yalnız üç kenarın toplamıdır; yükseklik alan hesabında kullanılır.
Karenin çevresi nasıl bulunur?
Karenin dört kenarı eşit olduğundan bir kenar 4 ile çarpılır. Kenarı 6 cm olan karenin çevresi 4 × 6 = 24 cm'dir.
Kaynak ve yöntem
Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez. Formüller her içerik kontrolünde test edilir.
Bu sayfa hakkında
- Hazırlayan
- HesapYapın yayın ekibi
- Son güncelleme
- Yöntem
- Formüller resmî kaynaklarla karşılaştırılır ve otomatik testlerle denetlenir. Yöntem ve kaynaklar
- Düzeltme
- Hata bildirimleri kaynağıyla kontrol edilir, düzeltmeler değişiklik günlüğünde yayımlanır. Hata bildirin
- Öneri
- Aradığınız hesaplama sitede yok mu? Araç önerin