Gecikme zammı hesaplama

Gecikme zammı aylık mı, günlük mü hesaplanır?

İkisi birden: vadeden sonraki her tam ay için borç aslının %3,7'si, ayı doldurmayan kalan günler için her gün aylık oranın otuzda biri (0,001234) eklenir. 31 Temmuz 2026 vadeli 18.000 TL'lik gelir vergisi taksiti 16 Eylül'de ödenirse gecikme 1 ay 16 gün sürer ve zam 1.021,39 TL olur.

Hesabın iki parçası:

1. Tam ay: 31 Temmuz'dan 31 Ağustos'a bir ay dolar; 18.000 × %3,7 = 666 TL.
2. Ay kesri: 31 Ağustos'tan 16 Eylül'e 16 gün kalır. 18.000 × 0,001234 × 16 = 355,39 TL.

Kural 6183 sayılı Kanun md. 51'de: zam, ödenmeyen kısma "vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı" uygulanır ve "ay kesirlerine isabet eden gecikme zammı günlük olarak hesap edilir". Günlük oran 3,7 ÷ 30'un virgülden sonraki altıncı haneye yukarı yuvarlanmış halidir. Her ay borç aslına uygulandığı için zam bileşik işlemez. 10 ay gecikmede oran %37 olur, faizin faizi eklenmez.

Zam vade gününün ertesinden işler. Aynı taksit 1 Ağustos'ta ödenirse tek gün için 22,21 TL çıkar. Vade gününün hesaba girmemesi, vade gününü saymayan gün hesabıyla aynı kuraldır. Kendi borcunuz için 18.000 TL'lik taksitin gecikme zammını açıp tarihleri değiştirebilirsiniz.

1 ay, 3 ay ve 1 yıl gecikme zammı ne kadar?

Aylık %3,7 ile 100.000 TL borç için 1 aylık gecikme zammı 3.700 TL, 1 yıllık gecikme zammı 44.400 TL'dir. Bir yıl gecikme borcu %44,4 büyütür.

Tablo, gecikmenin tamamı 13 Kasım 2025'ten sonraya düşen borçlar içindir. Daha eski bir vadede aylar %4,5 ile hesaplanır ve tutar yükselir. Gecikme zammı hangi tutar olursa olsun 1 TL'den az olamaz: 20 TL'lik bir borç 10 gün gecikirse hesap 1 TL'nin altında kalır ama 1 TL alınır.

Yıllara göre gecikme zammı oranları ve oran değişince hesap

Gecikme zammı oranı 13 Kasım 2025'ten beri aylık %3,7'dir, 10556 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı aynı gün Resmî Gazete'de yayımlandı. Önceki oran 21 Mayıs 2024'ten itibaren %4,5 idi. GİB'in oran tablosu 29 Eylül 2026'da açıldığında da son kayıt bu karardı.

Gecikme süresi bir oran değişikliğini kapsıyorsa tam aylar ve kalan günler ayrı ele alınır. Tam ay, ayın ilk günündeki oranla bütünüyle hesaplanır. Ay kesrindeki her gün o gün geçerli oranla hesaplanır. 20 Ekim 2025 vadeli 10.000 TL borç 1 Aralık'ta ödenirse 21 Ekim'de başlayan ilk ay %4,5 ile 450 TL tutar, 13 Kasım'da oran değişse de bu ay bölünmez. 21 Kasım'dan sonraki 11 gün %3,7'nin günlük oranıyla eklenir ve toplam 585,74 TL olur.

Oranın dayanağı Cumhurbaşkanı'nın md. 51'deki yetkisidir: kanundaki %4 oranını her ay için ayrı ayrı yüzde ona kadar indirebilir ya da iki katına kadar artırabilir. Bu yüzden oran kanun değişmeden, bir kararla değişir.

Gecikme zammı ile gecikme faizi aynı mı? Pişmanlık zammı ne kadar?

Üçü de aynı aylık %3,7 oranını kullanır, ama ay kesrine farklı davranır: gecikme zammı kalan günleri gün gün ekler, gecikme faizi atar, pişmanlık zammı tam ay sayar. 26 Mart 2026 vadeli 50.000 TL vergi için 5 Haziran'a kadar geçen 2 ay 10 gün:

Gecikme faizi, vergi incelemesi ya da ikmalen tarh gibi durumlarda vergi dairesinin sonradan hesapladığı vergiye normal vade ile tahakkuk arasındaki süre için eklenir, VUK md. 112 "gecikme faizinin hesaplanmasında ay kesirleri nazara alınmaz" der. Tahakkuk eden vergi ödeme süresi içinde de ödenmezse, sürenin bitiminden sonrası için gecikme zammı başlar. İki tarih arasını ayrıca görmek için sonradan tarh edilen vergide gecikme faizini hesaplayabilirsiniz.

Pişmanlıkta mükellef eksik beyanı kendisi bildirir ve vergi ziyaı cezası kesilmez. Karşılığında md. 371/5'e göre vergiyi "ödemenin geciktiği her ay ve kesri için" gecikme zammı oranında bir zamla, haber verme tarihinden itibaren 15 gün içinde öder. Kesir tam ay sayıldığından 2 ay 10 günlük gecikme 3 ay üzerinden hesaplanır.

Gecikme zammı Excel'de nasıl hesaplanır?

Oran bütün süre boyunca aynıysa (13 Kasım 2025'ten sonraki vadeler) üç hücre yeter; A2 borç, B2 vade, C2 ödeme tarihi olsun:

• Tam ay, D2: =ETARİHLİ(B2;C2;"m") (İngilizce Excel'de DATEDIF)
• Kalan gün, E2: =C2-SERİAY(B2;D2) (EDATE)
• Gecikme zammı, F2: =YUVARLA(A2*D2*3,7%+A2*E2*0,001234;2)

18.000 TL, 31.07.2026 ve 16.09.2026 girildiğinde D2 1, E2 16, F2 1.021,39 verir. Yukarıdaki elle hesapla aynıdır. Süre Kasım 2025'teki oran değişikliğini kapsıyorsa tek formül yanlış sonuç verir, o durumda aylar ayrı satırlarda hesaplanmalıdır.

SGK, Bağ-Kur ve MTV borcunda gecikme zammı aynı mı?

MTV, emlak vergisi, harç ve vergi dairesine olan diğer borçlarda aynıdır. SGK ve Bağ-Kur prim borçlarında değildir. 6183 sayılı Kanun devlete, il özel idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç ve benzeri amme alacaklarına uygulanır (md. 1). Yıllık MTV taksitinin tarifedeki tutarını ya da emlak vergisi taksitlerinin tutarını bulduktan sonra gecikme zammı bu sayfadaki gibi hesaplanır.

SGK primleri 5510 sayılı Kanun md. 89'a tabidir ve hesap iki katmanlıdır: ödenmeyen prime ilk üç ay her ay için %3 gecikme cezası eklenir (oran, Resmî Gazete'nin 12 Mart 2024 tarihli sayısında yayımlanan 8256 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla kanundaki %3 olarak belirlendi), bunun üstüne Hazine'nin açıkladığı iskontolu devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faiziyle bileşik gecikme zammı işler. Bu yüzden SGK ve Bağ-Kur borcu bu araçla hesaplanmaz, güncel tutarı e-Devlet'teki borç ekranından alın.

• Vergi ziyaı cezası ödenmezse cezaya da aynı oranda gecikme zammı işler. Mahkemenin verdiği ceza niteliğindeki amme alacaklarında oranın yarısı uygulanır. Usulsüzlük cezası gibi diğer cezalara gecikme zammı eklenmez (md. 51).
• Araç muayenesi geç yaptırılırsa gecikme zammı değil, geçen her ay için muayene ücretinin %5'i alınır, geciken araç muayenesinin ücretini ayrı hesaplayın.
• Kira, borç para ya da tazminat gibi kişiler arasındaki borçlarda gecikme zammı yoktur. Alacaklı temerrüt faizi ister. Özel alacaklarda yasal faizi o sayfada hesaplayabilirsiniz.

Borcun bir kısmı ödenirse ya da tecil edilirse gecikme zammı

Zam yalnız ödenmeyen kısma işler, ödediğiniz tutar için o gün durur. 30 Nisan 2026 vadeli 20.000 TL borcun 12.000 TL'si 20 Mayıs'ta, 8.000 TL'si 14 Ağustos'ta ödenirse gecikme zammı 296,16 TL + 1.036,08 TL = 1.332,24 TL olur. Borcun tamamı 14 Ağustos'ta ödenseydi 2.590,20 TL ödenirdi.

Zam, borç tecil edilirse tecil gününe kadar işler (6183 md. 52). Tecilden sonra gecikme zammı yerine tecil faizi uygulanır (md. 48). Tecil faizinin oranı gecikme zammından ayrı belirlenir. Tecil ve taksitlendirme talebinde tutarı vergi dairesi hesaplar. 21 Mayıs 2026 tarihli 7582 sayılı Kanun azami tecil süresini 36 aydan 72 aya çıkardı.

Md. 52'nin iki hükmü uygulamada sık sorulur. Gecikme zammının borçluya önceden bildirilmesi gerekmez. Vadenin ertesi günü kendiliğinden işlemeye başlar. Borç aslının ödenmiş olması da birikmiş gecikme zammının istenmesine engel değildir: aslı ödeyip zammı ödemeyen kişinin borcu kapanmaz. Vergi kesmek zorunda olan işveren ya da kiracı kestiği vergiyi geç yatırırsa zammı kendisi öder (VUK md. 11).