Nasıl hesaplanır?
Tevkif edilen KDV = matrah × KDV oranı × tevkifat oranıÖrnek: 100.000 × 0,20 × 9/10 = 18.000
Satıcıya ödenecek = matrah + (KDV − tevkif edilen KDV)Örnek: 100.000 + 2.000 = 102.000
Sık karşılaşılan oranlar
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Danışmanlık 9/10 tevkifat (100.000 TL) | 102.000,00 TL |
| Yük taşımacılığı 2/10 tevkifat (50.000 TL) | 58.000,00 TL |
| Yapım işi 4/10 tevkifat (250.000 TL) | 280.000,00 TL |
| Ticari reklam 3/10 tevkifat (20.000 TL) | 22.800,00 TL |
| Diğer hizmetler 5/10 tevkifat (20.000 TL) | 22.000,00 TL |
Tevkifatlı fatura nasıl hesaplanır?
Tevkifat, faturadaki KDV'nin bir kısmını satıcının değil alıcının vergi dairesine ödemesidir. Hesap üç adımdır: KDV hariç bedelin KDV'si bulunur, bu KDV tevkifat oranıyla çarpılır, çıkan tutar satıcıya ödenmez.
Bir üretici firma, ürünlerini depoya taşıyan nakliyeciden KDV hariç 50.000 TL tutarında fatura alsın. Karayoluyla yük taşımacılığında oran 2/10'dur. KDV 10.000 TL, bunun 2/10'u olan 2.000 TL alıcıda kalır ve alıcı bunu kendi adına beyan edip öder. Nakliyecinin hesabına 58.000 TL geçer.
| Faturadaki alan | Tutar |
|---|---|
| İşlem bedeli (matrah) | 50.000 TL |
| Hesaplanan KDV (%20) | 10.000 TL |
| Tevkifat oranı | 2/10 |
| Alıcı tarafından tevkif edilecek KDV | 2.000 TL |
| Tevkifat dahil toplam tutar | 60.000 TL |
| Tevkifat hariç toplam tutar (tahsil edilecek) | 58.000 TL |
Tablodaki altı satır süs değildir. KDV Genel Uygulama Tebliği'nin belge düzeni bölümü, tevkifatlı faturada işlem bedelinin, hesaplanan KDV'nin, tevkifat oranının, tevkif edilecek KDV'nin, tevkifat dahil toplamın ve tahsil edilecek bedelin ayrı ayrı gösterilmesini ister. Faturanın "yalnız" satırına yazıyla yazılan tutar son satırdır, yani tevkifat hariç toplam.
Alıcının cebinden çıkan para değişmez: 58.000 TL nakliyeciye, 2.000 TL vergi dairesine gider, toplam yine 60.000 TL eder. Bu nakliye faturasını araçta açıp kendi tutarınızla değiştirebilirsiniz.
KDV tevkifatı gelir vergisi stopajı değildir. Stopaj, serbest meslek ya da kira ödemesinden kesilen gelir vergisidir ve KDV hariç bedel üzerinden hesaplanır. KDV tevkifatı ise yalnız KDV tutarına uygulanır. Bir avukat ya da mali müşavirin makbuzunda ikisi aynı anda görülebilir, o durumda serbest meslek makbuzunda stopaj ve tevkifatı birlikte hesaplayın. İşyeri kirasında ise brüt kiradan kesilen gelir vergisi stopajını ayrı bulun.
KDV tevkifat oranları: hangi işte 2/10, hangisinde 9/10?
Tevkifat oranını işin türü belirler, alıcının kim olduğu da tevkifatın yapılıp yapılmayacağını. Tebliğ, tevkifat yapabilecekleri iki gruba ayırır: (a) KDV mükellefleri, (b) "belirlenmiş alıcılar", yani kamu idareleri, belediyeler, bankalar, sigorta ve emeklilik şirketleri, payları Borsa İstanbul'da işlem gören şirketler, vakıf üniversiteleri, organize sanayi bölgeleri gibi tebliğin I/C-2.1.3.1 bölümünde tek tek sayılanlar.
| İşlem | Tebliğ bölümü | Oran | Tevkifat yapan alıcı |
|---|---|---|---|
| Yapım işleri, birlikte verilen mühendislik ve mimarlık | 2.1.3.2.1 | 4/10 | Belirlenmiş alıcılar her tutarda; KDV mükellefleri KDV dahil bedel 5 milyon TL ve üzeriyse |
| Etüt, plan-proje, danışmanlık, denetim | 2.1.3.2.2 | 9/10 | Yalnız belirlenmiş alıcılar |
| Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıt bakım onarımı | 2.1.3.2.3 | 7/10 | Yalnız belirlenmiş alıcılar |
| Yemek servis ve organizasyon | 2.1.3.2.4 | 5/10 | Yalnız belirlenmiş alıcılar |
| İşgücü temini | 2.1.3.2.5 | 9/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Yapı denetim | 2.1.3.2.6 | 9/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Fason tekstil, konfeksiyon, çanta ve ayakkabı dikimi | 2.1.3.2.7 | 7/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Temizlik, çevre ve bahçe bakımı | 2.1.3.2.10 | 9/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Karayoluyla yük taşımacılığı (kargo hariç) | 2.1.3.2.11 | 2/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Personel ve öğrenci servis taşımacılığı | 2.1.3.2.11 | 5/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Baskı ve basım | 2.1.3.2.12 | 7/10 | Yalnız belirlenmiş alıcılar |
| Tebliğde sayılmayan diğer hizmetler | 2.1.3.2.13 | 5/10 | Kamu idareleri, bankalar, sigorta ve emeklilik şirketleri gibi sayılı alıcılar |
| Ticari reklam hizmetleri | 2.1.3.2.15 | 3/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Külçe metal; bakır, çinko, alüminyum, kurşun ürünleri | 2.1.3.3.1-2 | 7/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Hurda ve atık (istisnadan vazgeçilmişse) | 2.1.3.3.3 | 7/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Hurda ve atıktan elde edilen hammadde | 2.1.3.3.4 | 9/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Pamuk, tiftik, yün, yapağı, ham post ve deri | 2.1.3.3.5 | 9/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Ağaç ve orman ürünleri | 2.1.3.3.6 | 5/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Demir-çelik ürünleri | 2.1.3.3.8 | 5/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
En sık yapılan hata dördüncü sütunu okumamaktır. Danışmanlık hizmetinde 9/10 oranı yalnız belirlenmiş alıcılar için geçerlidir: bankaya verilen danışmanlıkta tevkifat yapılır, sıradan bir limited şirkete verilen aynı hizmette yapılmaz ve fatura tevkifatsız kesilir. Yapım işinde de sıradan bir KDV mükellefi alıcı, ancak işin KDV dahil bedeli 5 milyon TL ve üzerindeyse 4/10 uygular. Demir-çelik ürünlerinde oran 1 Kasım 2022'den beri 5/10'dur, daha önce 4/10'du.
Belirlenmiş alıcıların birbirine verdiği hizmetlerde tevkifat yoktur (profesyonel spor kulüpleri hariç). KDV mükellefi olmayan bir apartman yönetimi de, belirlenmiş alıcı olmadığı için, aldığı özel güvenlik hizmetinde tevkifat yapmaz. Tebliğ bu örneği kendisi verir.
10/10: tam tevkifat hangi işlemlerde?
Tam tevkifatta KDV'nin tamamını alıcı öder ve satıcıya yalnız KDV hariç bedel ödenir. Tebliğin I/C-2.1.2 bölümü bunu dört durumla sınırlar: Türkiye'de ikametgâhı ve iş yeri olmayanlardan alınan hizmetler, KDV mükellefi olmayan birinden KDV mükellefi bir kiracının kiraladığı mal ve haklar, KDV mükellefi olmayanlara verilen reklamlar (amatör kulüp forması, bina duvarı gibi) ve yazılı sözleşmeyle seçilen isteğe bağlı tam tevkifat.
Tevkifat hesaplama formülü: 2/10, 5/10, 7/10 ve 9/10 örnekleri
Formül tektir, yalnız oran değişir: tevkif edilen KDV = matrah × KDV oranı × tevkifat oranı. Satıcıya ödenecek tutar = matrah + (KDV − tevkif edilen KDV).
| Tevkifat | Alıcının vergi dairesine ödediği | Satıcıya kalan KDV | Satıcıya ödenen toplam |
|---|---|---|---|
| 2/10 | 4.000 TL | 16.000 TL | 116.000 TL |
| 3/10 | 6.000 TL | 14.000 TL | 114.000 TL |
| 4/10 | 8.000 TL | 12.000 TL | 112.000 TL |
| 5/10 | 10.000 TL | 10.000 TL | 110.000 TL |
| 7/10 | 14.000 TL | 6.000 TL | 106.000 TL |
| 9/10 | 18.000 TL | 2.000 TL | 102.000 TL |
| 10/10 (tam) | 20.000 TL | 0 TL | 100.000 TL |
Tablonun her satırında alıcının toplam maliyeti aynıdır: 120.000 TL. Değişen, KDV'nin kime ödendiğidir.
Elle kontrol
- 9/10: 20.000 TL danışmanlık, KDV 4.000 TL, onda dokuzu 3.600 TL, satıcıya 400 TL KDV kalır, satıcıya ödenen 20.400 TL.
- 7/10: 35.000 TL bakım onarım, KDV 7.000 TL. Tevkif 4.900 TL, satıcıya 37.100 TL.
- 5/10: 18.000 TL servis taşımacılığı, KDV 3.600 TL. Yarısı 1.800 TL, satıcıya 19.800 TL.
Hızlı yol: satıcıya kalan KDV, matrahın "KDV oranı × (10 − pay) ÷ 10" katıdır. %20 KDV ve 9/10'da bu 0,02'dir, yani satıcı matrahın yüzde 2'si kadar KDV tahsil eder; 2/10'da 0,16'dır. KDV oranı %10 ya da %1 olan işlerde de aynı formül geçerlidir, araçta oranı değiştirmeniz yeterli.
Excel'de tevkifat hesaplama formülü
Matrah A2'de, KDV oranı B2'de (20), tevkifat payı C2'de (örneğin 9) olsun. Türkçe Excel'de:
- Hesaplanan KDV:
=YUVARLA(A2*B2/100;2)(D2) - Tevkif edilen KDV:
=YUVARLA(D2*C2/10;2)(E2) - Satıcıya ödenecek:
=A2+D2-E2
Önce KDV'yi yuvarlayıp tevkifatı sonra hesaplamak, faturadaki kuruşlarla aynı sonucu verir. Tevkifatı matrahtan tek formülle (=A2*0,2*0,9) hesaplarsanız kuruşlu tutarlarda bir kuruş fark görebilirsiniz.
Ödenecek tutardan tevkifat hesaplama: matraha geri dönmek
Satıcıya ödenecek net tutar belliyse matrah, bu tutarın "1 + KDV oranı × (1 − tevkifat oranı)" sayısına bölünmesiyle bulunur. %20 KDV ve 2/10 tevkifatta bölen 1,16'dır: satıcının eline 60.000 TL geçmesi için matrah 51.724,14 TL olmalıdır.
Bu hesap özellikle taşeron ve nakliye anlaşmalarında gerekir. Taraflar çoğu zaman "eline şu kadar geçsin" diye anlaşır. Fatura ise matrahtan kesilir.
| Tevkifat | Bölen | Matrah | KDV | Tevkif edilen | Satıcıya ödenen |
|---|---|---|---|---|---|
| 2/10 | 1,16 | 51.724,14 TL | 10.344,83 TL | 2.068,97 TL | 60.000 TL |
| 5/10 | 1,10 | 54.545,45 TL | 10.909,09 TL | 5.454,55 TL | 59.999,99 TL |
| 7/10 | 1,06 | 56.603,77 TL | 11.320,75 TL | 7.924,53 TL | 59.999,99 TL |
| 9/10 | 1,02 | 58.823,53 TL | 11.764,71 TL | 10.588,24 TL | 60.000 TL |
Son sütun 60.000 TL ile birkaç kuruş oynayabilir, çünkü matrah kuruşa yuvarlanır. Faturayı keserken tabloda bulduğunuz matrahı araca girin ve son satırı kontrol edin.
KDV dahil toplamdan (tevkifat dahil toplam) geriye gidiyorsanız tevkifatın bir etkisi yoktur: matrah, toplamın 1,20'ye bölünmesiyle bulunur. Bunun için KDV dahil tutardan matrahı ayıran hesap yeterli, tevkifatı sonra bu sayfada uygularsınız.
Tevkifatsız fatura ne zaman kesilir, tevkifat sınırı ne kadar?
Tevkifatsız fatura, KDV'nin tamamının satıcıya ödendiği sıradan faturadır. Tevkifat kapsamındaki bir işte bile, işlemin KDV dahil bedeli o yıl için Vergi Usul Kanunu'nun 232. maddesine göre belirlenen fatura düzenleme sınırını aşmıyorsa fatura tevkifatsız kesilir.
Sınır 1 Mart 2024'ten beri sabit bir tutar değil, fatura sınırına bağlı. Tebliğin I/C-2.1.3.4.1 bölümündeki "2.000 TL" ibaresi 50 Seri No.lu Tebliğ ile bu bağlantıya çevrildi. VUK md. 232'nin güncel metninde 2026 yılı için fatura sınırı 12.000 TL'dir. Karşılaştırma KDV hariç bedelle değil, KDV dahil bedelle yapılır:
- Bir bankaya verilen KDV hariç 5.000 TL'lik temizlik hizmetinin KDV dahil bedeli 6.000 TL olduğu için sınırın altında kalır, fatura tevkifatsız kesilir ve KDV'nin tamamı satıcıya ödenir.
- Aynı hizmet KDV hariç 50.000 TL olsaydı KDV dahil bedel 60.000 TL olurdu. Sınır aşıldığı için tevkifat tutarın tamamına uygulanır, banka 9.000 TL KDV'yi 9/10 oranıyla tevkif eder.
Sınır aşıldığında yalnız aşan kısım değil, bedelin tamamı tevkifata girer. Aynı işi sınırın altında kalacak şekilde birkaç faturaya bölmek de sonucu değiştirmez, çünkü tebliğ tevkifattan kaçınmak için bölünen bedellerin toplamına bakılmasını ister.
- Satıcı belirlenmiş alıcılardan biriyse (örneğin hisselerinin yarıdan fazlası belediyeye ait bir şirket hizmet veriyorsa), alıcının kim olduğuna bakılmaz, tevkifat yapılmaz.
- İşlem KDV'den istisnaysa hesaplanan KDV olmadığı için tevkifat da yoktur.
- Alıcı KDV mükellefi değilse ve belirlenmiş alıcılar arasında da sayılmıyorsa tevkifat yapmaz.
Tevkifatlı faturada KDV beyanı ve muhasebe kaydı
Alıcı, tevkif ettiği KDV'yi 2 No.lu KDV beyannamesiyle beyan edip öder; bu beyannamede indirim yapılamaz. Aynı tutarı, tebliğin III/C-1.1 bölümündeki şartlarla kendi 1 No.lu beyannamesinde indirim konusu yapar. Satıcı ise 1 No.lu beyannamenin "Kısmi Tevkifat Uygulanan İşlemler" tablosuna matrahın tamamını ve tevkifat oranını yazar ve beyanname programı yalnız kendi tahsil ettiği KDV'yi hesaplanan vergi olarak alır.
Yukarıdaki 50.000 TL + KDV nakliye faturası için alıcının kaydı şöyle düşer:
- Borç: ilgili gider hesabı 50.000 TL, 191 İndirilecek KDV 10.000 TL
- Alacak: 320 Satıcılar 58.000 TL, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar 2.000 TL
Satıcı tarafında 120 Alıcılar hesabı 58.000 TL borçlanır; 600 Yurt İçi Satışlar 50.000 TL, 391 Hesaplanan KDV 8.000 TL alacaklanır. Tevkif edilen 2.000 TL satıcının hesaplarına hiç girmez, çünkü o parayı hiç tahsil etmez.
Satıcı KDV iadesi alabilir mi?
Evet. Tevkifat yüzünden satıcının hesaplanan KDV'si, alışlarında ödediği KDV'nin altında kalabilir, özellikle 9/10 işlerde bu sık olur. Tebliğe göre satıcı alıcının tevkif ettiği tutarı "Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler" tablosuna yazar ve iade edilmesi gereken KDV'nin bu işlemden doğan kısmını I/C-2.1.5 bölümündeki usulle isteyebilir. İade istemeyen tabloyu boş bırakır ve fazla KDV sonraki aya devreden KDV olarak kalır.
Tevkifatlı faturalarda tahsilat toplamdan azdır. Birden fazla tevkifatlı faturanın vadesini birleştiriyorsanız faturaların tutar ağırlıklı ortalama vadesini tevkifat hariç tutarlarla hesaplayın. Tevkifatın satış kârınıza etkisi yoktur, ama nakit akışına etkisi vardır. Fiyatı belirlerken maliyet üzerinden kâr marjını KDV hariç tutarla kurun.
Sık sorulan sorular
9/10 tevkifat nasıl hesaplanır?
Önce KDV bulunur, sonra KDV'nin onda dokuzu ayrılır. 20.000 TL + %20 KDV = 4.000 TL; 3.600 TL'yi alıcı vergi dairesine, 400 TL'yi satıcıya öder. Satıcıya ödenen toplam 20.400 TL'dir.
Tevkifatlı faturada alıcının toplam maliyeti değişir mi?
Değişmez. Alıcı yine matrah ve KDV'nin tamamını öder; yalnız KDV'nin bir kısmı satıcıya değil vergi dairesine gider.
Tam tevkifat ne demek?
KDV'nin tamamının (10/10) alıcı tarafından beyan edilmesidir. Satıcıya yalnız matrah ödenir.
4/10 tevkifatlı KDV nasıl hesaplanır?
KDV'nin onda dördünü alıcı vergi dairesine öder. 250.000 TL'lik yapım işinde %20 KDV 50.000 TL'dir; 20.000 TL'yi alıcı beyan eder, kalan 30.000 TL KDV ile birlikte satıcıya 280.000 TL ödenir.
Kaynak ve yöntem
- Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği, I/C-2.1.3 (GİB)
- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu md. 9
Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez. Formüller her içerik kontrolünde test edilir.
Bu sayfa hakkında
- Hazırlayan
- HesapYapın yayın ekibi
- Son güncelleme
- Yöntem
- Formüller resmî kaynaklarla karşılaştırılır ve otomatik testlerle denetlenir. Yöntem ve kaynaklar
- Düzeltme
- Hata bildirimleri kaynağıyla kontrol edilir, düzeltmeler değişiklik günlüğünde yayımlanır. Hata bildirin
- Öneri
- Aradığınız hesaplama sitede yok mu? Araç önerin