Fazla mesai hesaplama

1 saatlik fazla mesai ücreti ne kadar?

1 saatlik fazla mesai ücreti, brüt aylık ücretin 225'e bölünüp 1,5 ile çarpılmasıyla bulunur; 2026 brüt asgari ücretiyle bu brüt 220,20 TL eder. Asgari ücret 1 Ocak 2026'dan itibaren brüt 33.030 TL'dir (ÇSGB 2026 asgari ücret tablosu); normal saat ücreti 146,80 TL olur.

40 bin TL brüt maaş alan birinin normal saat ücreti 177,78 TL, fazla mesai saati 266,67 TL. Tablodaki diğer brütler örnektir; tüm tutarlar brüttür.

Normal saat ücretini tek başına görmek isterseniz aylık maaşınızın saatlik ücret karşılığını ayrı bir araçla bulabilirsiniz. Yıl içinde zam aldıysanız fazla mesai de yeni brütten hesaplanır; zamlı yeni maaşınızı bulduktan sonra tabloyu o tutarla okuyun.

Mesai ücreti neden 225'e bölünür?

Çünkü aylık ücret 30 günü karşılar ve kanun bir günü 7,5 saat sayar: 30 × 7,5 = 225. İki hükümden türetilir: İş Kanunu'nun 63. maddesi haftalık çalışmayı en çok 45 saat yapar, 49. maddesi de saat ücretiyle çalışanın tatil günü ücretini "saat ücretinin yedibuçuk katı" olarak belirler. 45 saat 6 iş gününe bölününce de günde 7,5 saat çıkar.

225 sayısı kanunda tek başına yazmaz. Aylık ücret hafta tatilini de kapsadığı için (md. 46) bölen, yalnız iş günlerini değil ayın 30 gününü sayar.

Sabah 8 akşam 6 çalışan kaç saat çalışır?

08.00-18.00 arası 10 saattir, ama 7,5 saati aşan işlerde en az 1 saat ara dinlenmesi verilir ve bu süre çalışmadan sayılmaz (md. 68). 08.00 ile 18.00 arasındaki saat farkını molayı düşerek hesapladığınızda günde 9 saat kalır.

Haftada 5 gün böyle çalışan 45 saate ulaşır ve fazla mesaisi olmaz. Cumartesi de aynı saatlerde çalışırsa hafta 54 saat olur; aşan 9 saat 45.000 TL brüt ücrette haftada 2.700,00 TL brüt fazla mesai eder.

Fazla mesai ne zaman 1,5 kat, ne zaman 1,25 kat ödenir?

Haftalık 45 saati aşan her saat 1,5 kat, sözleşmenizdeki haftalık süreyi aşıp 45 saate kadar olan saatler 1,25 kat ödenir (md. 41). İkinci durum yalnız sözleşmesinde haftalık süre 45 saatin altında yazan işçide ortaya çıkar; kanun buna "fazla sürelerle çalışma" der.

Örnek: sözleşmesi haftada 40 saat olan ve 45.000 TL brüt alan bir işçi bir hafta 48 saat çalıştı. 40 ile 45 arasındaki 5 saat 1,25 katla 1.250,00 TL, 45'i aşan 3 saat 1,5 katla 900,00 TL eder; haftanın toplam fazla mesaisi 2.150,00 TL. Tüm saatleri 1,5 katla hesaplamak işçiyi, hepsini 1,25 katla hesaplamak işvereni haksız çıkarır. Haftalık toplamı günlük giriş ve çıkış saatlerinden siz çıkaracaksanız, haftalık mesai saatlerini toplamak için puantajdaki günlük süreleri alt alta girin.

Günde 8 saatten fazla çalışmak fazla mesai sayılır mı?

Kendi başına sayılmaz; ölçü günlük değil haftalık süredir. Taraflar anlaşırsa 45 saat haftanın günlerine farklı dağıtılabilir, ancak günlük çalışma 11 saati geçemez ve iki aylık dönemde haftalık ortalama 45 saati aşamaz (md. 63). Bu denkleştirme uygulanan bir işyerinde bazı haftalarda 45 saat aşılsa da ortalama tutuyorsa fazla mesai doğmaz. Gece çalışmasında ise fazla çalışma yaptırılamaz (md. 41).

Ayda en fazla kaç saat mesai yapılabilir?

Kanunda aylık sınır yok, yıllık sınır var: bir yılda en çok 270 saat, eşit dağıtılırsa ayda ortalama 22,5 saate denk gelir. 270 saat aşılırsa aşan saatler de fazla çalışmadır; md. 41 zamlı ücreti her fazla saat için ister. Sınırı aşmak işverenin sorumluluğudur.

Fazla mesai için işçinin onayı gerekir; zorunlu nedenler ve olağanüstü haller (md. 42-43) dışında onay almadan fazla çalıştıran, fazla mesai ücretini ödemeyen ya da serbest zamanı 6 ay içinde kullandırmayan işverene her işçi için idari para cezası uygulanır (md. 102/c).

Pazar mesaisi 2 kat mı ödenir?

İş Kanunu'nda pazar ya da hafta sonu çalışması için ayrı bir "2 kat" kuralı yoktur. Pazar günü sizin hafta tatilinizse ve o hafta 45 saati aştıysanız, pazar çalışması fazla mesaidir ve 1,5 kat ödenir; sözleşmeniz ya da toplu iş sözleşmesi 2 kat yazıyorsa o uygulanır.

Örnek: haftanın 6 gününde 45 saati doldurup pazar günü 7,5 saat çalışan, 45.000 TL brüt ücretli bir işçinin pazar mesaisi 2.250,00 TL brüt eder. Bu tutar, aylık ücretin içinde zaten ödenen hafta tatili ücretine ek olarak ödenir.

Cumartesi için de ölçü aynıdır. Cumartesi, haftalık 45 saat dolmadan çalışılan normal bir iş günü olabilir; yalnız haftalık toplamı aşan saatler zamlı ödenir. Hafta tatili de pazar olmak zorunda değildir: kanun 7 günlük dönem içinde kesintisiz 24 saat dinlenme ister (md. 46), vardiyalı işlerde bu gün hafta içine düşebilir.

Bayram ve resmî tatilde mesai ücreti nasıl hesaplanır?

Ulusal bayram ya da genel tatil gününde çalışan aylık ücretli işçiye, aylığına ek olarak çalıştığı her gün için bir günlük ücret daha ödenir (md. 47 ve 49). Günlük ücret brüt aylığın 30'da biridir; o gün çalışmak da sözleşmede hüküm yoksa işçinin onayına bağlıdır (md. 44).

Tatil günleri 2429 sayılı Kanun'da sayılır: 1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 15 Temmuz, 30 Ağustos ve 29 Ekim tam gündür; 28 Ekim saat 13.00'ten itibaren tatildir. Ramazan Bayramı arefe günü 13.00'ten başlayarak 3,5 gün, Kurban Bayramı 4,5 gündür. Yarım günlerde ek ücret de yarım günlüktür.

Arefe günü sabahı normal iş günüdür; ek ücret yalnız 13.00'ten sonrası için doğar. 2027'de hangi bayramın hafta içine düştüğünü görmek için bayrama kaç gün kaldığını ve 2027 tatil tarihlerini gösteren listeye bakabilirsiniz.

Net maaştan fazla mesai nasıl hesaplanır?

Fazla mesai net maaştan hesaplanmaz; kanun "normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarını" esas alır (md. 41) ve bordroda bu tutar brüttür. Net ücretinizi 225'e bölüp 1,5 ile çarpmak, eline geçecek tutarı da doğru vermez.

Asgari ücretli bir işçiyle bakalım. Net asgari ücret 28.075,50 TL; bunu 225'e bölüp 10 saat için 1,5 katla çarpan 1.871,70 TL bulur. Doğru hesapta 10 saat fazla mesai brüt 2.202,00 TL eder ve Ocak 2026 bordrosuna eklendiğinde net maaşı 1.574,24 TL artırır. Asgari ücrete düşen gelir ve damga vergisi istisnayla silinir, fazla mesaiye düşen vergi silinmez; iki hesap arasındaki fark bu istisnadan doğar.

45.000 TL brüt alan bir işçide 10 saatlik fazla mesai brüt 3.000,00 TL, Ocak ayında net 2.144,73 TL eder. Yıl ilerledikçe gelir vergisi dilimi yükselir ve aynı brüt mesainin neti düşer.

Elinizde yalnız net maaş varsa önce netten brüte maaş karşılığını bulun, sonra fazla mesaiyi o brütle hesaplayın. Fazla mesai ücreti normal ücretle birlikte, en geç ayda bir ödenir; ödenmeyen fazla mesai alacağında zamanaşımı 5 yıldır (md. 32).

Fazla mesai karşılığı izin nasıl hesaplanır?

İsterseniz zamlı ücret yerine serbest zaman alabilirsiniz: fazla çalıştığınız her saat için 1 saat 30 dakika, fazla sürelerle çalıştığınız her saat için 1 saat 15 dakika (md. 41). 10 saat fazla mesai 15 saat, 10 saat fazla sürelerle çalışma 12 saat 30 dakika serbest zaman eder.

Serbest zaman 6 ay içinde, çalışma saatleri içinde ve ücretinizden kesinti yapılmadan kullandırılır. Bu süre yıllık izne eklenen bir hak değildir; yıllık izin gün sayınız ayrıca hesaplanır.

Memur ve hemşire fazla mesaisi nasıl ödenir?

Devlet memurunda İş Kanunu'nun 225 ve 1,5 kat kuralı uygulanmaz. 657 sayılı Kanun'un 178. maddesine göre fazla çalışma ücreti yalnız salgın hastalık ve doğal afet gibi olağanüstü hallerde ya da fabrika, şantiye gibi yerlerde işçilerle birlikte mesai dışında çalışmanın zorunlu olduğu durumlarda ödenir; saat ücretini Cumhurbaşkanı kararı belirler. Ücret ödenmeyen fazla çalışmada her 8 saat için 1 gün izin verilir ve bu iznin en çok 10 günü yıllık izinle birleştirilebilir.

Hastanede, aile sağlığı merkezinde ve 112'de nöbet tutan memur ve sözleşmeli personel için ayrı kural var: 657 sayılı Kanun'un ek 33. maddesine göre izinle karşılanamayan her nöbet saati, kanundaki gösterge rakamının aylık katsayıyla çarpımı kadar ödenir; yoğun bakım, acil servis ve 112 nöbetlerinde bu tutar %50 artırımlıdır ve damga vergisi dışında kesinti yapılmaz. Tutarı bulmak için güncel memur maaş katsayısını kullanırsınız.